{"id":23871,"date":"2024-12-24T09:00:09","date_gmt":"2024-12-24T06:00:09","guid":{"rendered":"https:\/\/candname.com\/tr\/?p=23871"},"modified":"2024-12-22T19:51:52","modified_gmt":"2024-12-22T16:51:52","slug":"divan-i-harpte-bir-meydan-okuma-said-nursinin-savunmasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/candname.com\/tr\/?p=23871","title":{"rendered":"Divan-\u0131 harpte bir meydan okuma: Said Nursi&#8217;nin savunmas\u0131"},"content":{"rendered":"<p>Said Nursi\u00a0son derece s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131 bir isim.<\/p>\n<p>Sultan Abd\u00fclhamid&#8217;in devrilmesine neden olan 1909 31 Mart Hadisesinden sonra \u00e7\u0131kart\u0131ld\u0131\u011f\u0131 Divan-\u0131 Harp Mahkemesi&#8217;nde yapt\u0131\u011f\u0131 savunma son derece \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131.<\/p>\n<p>\u015eeriat\u00e7\u0131l\u0131k isnad\u0131yla yarg\u0131lanan Nursi&#8217;nin savunmas\u0131na ge\u00e7meden evvel hadiseleri hat\u0131rlayal\u0131m.<\/p>\n<p><strong>\u0130ttihat ve Terakki&#8217;nin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Osmanl\u0131 modernle\u015fmesinin entelekt\u00fcel alt yap\u0131s\u0131n\u0131 olu\u015fturan hareket, birbirleriyle dostluk ve \u00fclk\u00fcda\u015fl\u0131k ili\u015fkisi ile bir araya gelen zaman zaman da sert bir bi\u00e7imde kavga eden J\u00f6n T\u00fcrkler taraf\u0131ndan olu\u015fturulmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Bu grup \u00e7o\u011funlu\u011fu Sultan Abd\u00fclhamid taraf\u0131ndan Avrupa ba\u015fkentlerine g\u00f6nderilen \u00f6\u011frenci ve devlet b\u00fcrokratlar\u0131ndan olu\u015fmaktayd\u0131.<\/p>\n<p>Sultan Abd\u00fclhamid bu yap\u0131yla zaman zaman ili\u015fki kurup \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131n\u0131n \u00fclkeye d\u00f6nmesini sa\u011flam\u0131\u015f makam ve mevki tahsis ederek kendi g\u00f6zetiminde tutmu\u015ftur.<\/p>\n<p>\u00dclkeye d\u00f6nmeye ikna edemedi\u011fi bir\u00e7ok ki\u015fiye ekonomik olarak zor duruma d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnde maddi destek sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6te taraftan M\u0131s\u0131r&#8217;\u0131n elden \u00e7\u0131kmas\u0131, K\u0131br\u0131s&#8217;\u0131n \u0130ngilizlere b\u0131rak\u0131lmas\u0131, Tunus&#8217;un Frans\u0131zlar taraf\u0131ndan i\u015fgal edilmesi, Ermenilerin ta\u015fk\u0131nl\u0131klar\u0131, Duyunu Umumiye \u0130daresi ve a\u011f\u0131r vergiler Abd\u00fclhamid&#8217;e y\u00f6nelik muhalefeti ba\u015fka bir boyuta ta\u015f\u0131m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>1889 y\u0131l\u0131na gelindi\u011finde ise T\u0131bbiyeliler olarak bilinen Mekteb-i T\u0131bb\u0131ye-i \u015eahane okulunun \u00f6\u011frencileri \u0130brahim Temo isimli hocalar\u0131n\u0131n y\u00f6nlendirmesiyle Sultan Hamid&#8217;e kar\u015f\u0131 gizli toplant\u0131lar yapmaya ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p>Hamam\u00f6n\u00fc ve Rumelihisar\u0131&#8217;nda gizli bir bi\u00e7imde bir araya gelen \u00f6\u011frenciler devletin kurtulu\u015fu ad\u0131na \u00e7areler aramaya koyulmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p>Bu toplant\u0131lar s\u0131ras\u0131nda Rusya ve \u0130ran&#8217;da meydana gelen me\u015fruti hadiseler ciddi bir bi\u00e7imde konu\u015fuluyor ve Nam\u0131k Kemal&#8217;in \u015fiirleri ile ate\u015fli nutuklar icra ediliyordu.<\/p>\n<p>Toplant\u0131lara kat\u0131l\u0131m s\u00fcratli bir bi\u00e7imde art\u0131yor ve yap\u0131 kendi i\u00e7inde hiyerar\u015fik bir d\u00fczen al\u0131yordu.<\/p>\n<p>1896 y\u0131l\u0131nda \u00f6rg\u00fct\u00fcn \u0130stanbul aya\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f; Suriye kolu, 1897 y\u0131l\u0131nda ciddi bir darbe giri\u015fimine haz\u0131rlan\u0131rken tespit edilerek sorumlular\u0131 tutuklanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6rg\u00fct de\u015fifre edilmi\u015f sorumlular\u0131 cezaland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olsa da memleketin her b\u00f6lgesinde kendisine taraftar bulmaya devam etmi\u015f ve y\u00fckseli\u015fi engellenememi\u015ftir.<\/p>\n<p>1907 y\u0131l\u0131na gelindi\u011finde \u00f6zellikle Selanik ve \u00e7evresinde g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u00f6rg\u00fctlenme meydana getirmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Kendi i\u00e7inde farkl\u0131 fraksiyonlara b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f hareket bu s\u00fcre\u00e7te tek \u00e7at\u0131 alt\u0131nda birle\u015fmeyi ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u0130ttihat\u00e7\u0131lar da\u011fa \u00e7\u0131k\u0131yor<\/strong><\/p>\n<p>Say\u0131lar\u0131 neredeyse 10 bin civar\u0131na yakla\u015fan \u0130ttihat\u00e7\u0131lar, Sultan Abd\u00fclhamid&#8217;i devirmek i\u00e7in f\u0131rsat kolluyordu.<\/p>\n<p>Beklenen f\u0131rsat Reval G\u00f6r\u00fc\u015fmeleri sonras\u0131nda elde edilmi\u015ftir. 1908 y\u0131l\u0131nda Ruslar ve \u0130ngilizler Osmanl\u0131&#8217;ya kar\u015f\u0131 at\u0131lacak ad\u0131mlar\u0131 m\u00fczakere etmi\u015f ve iki taraf b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde anla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Reval G\u00f6r\u00fc\u015fmelerinde Osmanl\u0131&#8217;n\u0131n adeta payla\u015f\u0131lmas\u0131 sonras\u0131 \u0130ttihat\u00e7\u0131lar, Abd\u00fclhamid y\u00f6netimini duruma kar\u015f\u0131 basiretsiz kalmakla su\u00e7lam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Bu zor durumdan kurtulu\u015f yolunun meclisi tekrar a\u00e7\u0131larak fiili olarak me\u015frutiyet sistemine d\u00f6nmekle m\u00fcmk\u00fcn olaca\u011f\u0131n\u0131 iddia etmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Bu do\u011frultuda 3 Temmuz g\u00fcn\u00fcnde \u00f6nce Niyazi Bey Ard\u0131ndan da Enver Pa\u015fa da\u011fa \u00e7\u0131karak devlete isyan etmi\u015ftir.<\/p>\n<p><strong>Suikastlar ba\u015fl\u0131yor<\/strong><\/p>\n<p>\u0130syanc\u0131lar\u0131n devlete kar\u015f\u0131 da\u011fa \u00e7\u0131kmas\u0131 sonras\u0131 Y\u0131ld\u0131z Saray\u0131&#8217;na memleketin d\u00f6rt bir taraf\u0131ndan telgraflar g\u00f6nderiliyor, bir an \u00f6nce me\u015frutiyete d\u00f6n\u00fclmesi telkin ediliyordu.<\/p>\n<p>Sultan Abd\u00fclhamid ilk olarak Balkanlar&#8217;da ba\u015flayan isyan\u0131n yay\u0131lmas\u0131n\u0131 engellemek i\u00e7in Ferik \u015eemsi Pa\u015fa&#8217;y\u0131 b\u00f6lgeye g\u00f6nderdi.<\/p>\n<p>\u015eemsi Pa\u015fa, isyan b\u00f6lgesine varmas\u0131ndan k\u0131sa bir s\u00fcre sonra \u0130ttihat ve Terakki Cemiyeti mensubu At\u0131f Bey taraf\u0131ndan vurularak \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p>Bu haber Y\u0131ld\u0131z Saray\u0131&#8217;nda bomba etkisi yarat\u0131rken \u0130ttihat\u00e7\u0131lar\u0131n \u00f6n\u00fc arkas\u0131 kesilmeyecek suikastlar\u0131n\u0131n da ba\u015flang\u0131c\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n<p>K\u0131sa s\u00fcrede kendisini toparlayan Y\u0131ld\u0131z Saray\u0131, Ferik \u015eemsi Pa\u015fa&#8217;n\u0131n yerine M\u00fc\u015fir Osman Pa\u015fa&#8217;y\u0131 g\u00f6nderdi.<\/p>\n<p>Bu kez gelen haber daha korkun\u00e7tu, Osman Pa\u015fa g\u00f6rev yerine vard\u0131ktan k\u0131sa bir s\u00fcre sonra esir edilerek \u0130ttihat\u00e7\u0131 isyanc\u0131lar\u0131n eline ge\u00e7mi\u015fti.<\/p>\n<p>\u0130stanbul&#8217;da da olaylar kontrolden \u00e7\u0131km\u0131\u015f, top\u00e7u birlikleri Y\u0131ld\u0131z Saray\u0131&#8217;n\u0131n bilgisi d\u0131\u015f\u0131nda 101\u00a0pare top at\u0131\u015f\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015fti.<\/p>\n<p>Bu, padi\u015fah de\u011fi\u015fikli\u011finde yap\u0131lan bir gelenekti; olaylar giderek kontrolden \u00e7\u0131kmak \u00fczereyken Selanik&#8217;ten gelen haber barda\u011f\u0131 ta\u015f\u0131ran son damla olacakt\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130syanc\u0131lar Sultan Abd\u00fclhamid&#8217;in emri d\u0131\u015f\u0131nda Selanik&#8217;te me\u015frutiyetin yeniden ilan edildi\u011fini duyurdular.<\/p>\n<p>Sultan\u0131n iradesini hi\u00e7e saymak anlam\u0131na gelen bu karar\u0131 normal \u015fartlar alt\u0131nda kabul etmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi, ama olaylar\u0131n daha fazla kontrolden \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 istemeyen Y\u0131ld\u0131z Saray\u0131 bu durumu tan\u0131mak zorunda kald\u0131.<\/p>\n<p>\u0130ttihat\u00e7\u0131lar\u0131n bu zaferi Sultan Abd\u00fclhamid i\u00e7in sonun ba\u015flang\u0131c\u0131yd\u0131.<\/p>\n<p><strong>\u0130ttihat ve Terakki tek ba\u015f\u0131na iktidar olur<\/strong><\/p>\n<p>23 Temmuz 1908 y\u0131l\u0131nda \u0130kinci Me\u015frutiyet ilan edilmi\u015f ve k\u0131sa bir s\u00fcre i\u00e7inde milletvekili se\u00e7imlerine gidilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Yurdun b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde gizli bir \u015fekilde te\u015fkilatlanm\u0131\u015f \u0130ttihat ve Terakki Cemiyeti se\u00e7imlerde de bu g\u00fcc\u00fcnden yararlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Yap\u0131lan se\u00e7imlerde yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 99 oy olarak devlet y\u00f6netiminde s\u00f6z sahibi olan tek merci konumuna y\u00fckselmi\u015ftir.<\/p>\n<p>\u00dclkede esen h\u00fcrriyet ortam\u0131nda kad\u0131n haklar\u0131 g\u00fc\u00e7lendirilmi\u015f, dernek ve siyasi parti a\u00e7ma hakk\u0131 tan\u0131nm\u0131\u015f ve en \u00f6nemlisi medyaya b\u00fcy\u00fck bir serbestlik sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Halk geli\u015fmeleri ba\u015flang\u0131\u00e7ta pek anlayamasa da yap\u0131lan yeniliklere ciddi bir tepki g\u00f6stermemi\u015ftir.<\/p>\n<p>Kurulan meclisin en b\u00fcy\u00fck \u00e7\u0131kmaz\u0131 t\u0131pk\u0131 ilk mecliste oldu\u011fu gibi mebuslar\u0131n k\u0131sa bir s\u00fcre i\u00e7inde kendi b\u00f6lgelerinin menfaatlerini \u00fclke menfaatlerinin \u00f6n\u00fcne ta\u015f\u0131mas\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n<p>G\u00fcc\u00fcn\u00fc b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde \u0130ttihat ve Terakki Cemiyeti&#8217;ne kapt\u0131ran Sultan Abd\u00fclhamid kolayca pes edip kenara \u00e7ekilecek biri de\u011fildi, zaten \u0130ttihat\u00e7\u0131lar da Sultan\u0131 devirmeyi g\u00f6ze alamam\u0131\u015f yaln\u0131zca g\u00fcc\u00fcn\u00fc s\u0131n\u0131rlayabilmi\u015flerdi.<\/p>\n<p>Sultan Abd\u00fclhamid zaman zaman mebuslar\u0131 Y\u0131ld\u0131z Saray\u0131&#8217;na davet edip onlarla isti\u015fare etmeyi deniyordu; ancak t\u00fcm te\u015febb\u00fcsleri kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z kal\u0131yordu.<\/p>\n<p>Medyada ise kendisine y\u00f6nelik a\u011f\u0131r ithamlar yap\u0131l\u0131yor, Sultan Abd\u00fclhamid toplum kar\u015f\u0131s\u0131nda k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcl\u00fcyordu.<\/p>\n<div class=\"dnd-widget-wrapper context-custom_image type-image\">\n<div class=\"dnd-atom-rendered\">\n<div class=\"entry-media-inner-img\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" title=\"Sultan \u0130kinci Abd\u00fclhamid\" src=\"https:\/\/www.indyturk.com\/sites\/default\/files\/styles\/800xauto\/public\/thumbnails\/image\/2024\/12\/17\/1333820-1231602007.jpg?itok=VBjoD_FS\" alt=\"Sultan \u0130kinci Abd\u00fclhamid\" width=\"800\" height=\"533\" \/><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"dnd-caption-wrapper\">\n<div class=\"meta\">Sultan \u0130kinci Abd\u00fclhamid<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Bir kar\u015f\u0131 darbe te\u015febb\u00fcs: 31 Mart Vakas\u0131<\/strong><\/p>\n<p>\u0130ttihat ve Terakki&#8217;nin uygulamalar\u0131 k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7inde belli kesimlerin tepkisini \u00e7ekmeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>Mektepli subaylar\u0131n alayl\u0131 subaylar\u0131 tasfiye etmesi ve uleman\u0131n rencide edildi\u011fi baz\u0131 eylemler ho\u015fnutsuzlu\u011fa sebep olmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>6 Ekim 1908 g\u00fcn\u00fc K\u00f6r Ali isimli bir \u015fah\u0131s pe\u015finden s\u00fcr\u00fckledi\u011fi ulemadan k\u00fc\u00e7\u00fck bir grubu Y\u0131ld\u0131z Saray\u0131&#8217;n\u0131n \u00f6n\u00fcnde toplad\u0131.<\/p>\n<p>Ate\u015fli bir bi\u00e7imde\u00a0<em>&#8220;\u015eeriat isteriz!&#8221;<\/em>\u00a0naralar\u0131 atmas\u0131 \u00fczerine Sultan Abd\u00fclhamid balkona \u00e7\u0131k\u0131p kalabal\u0131\u011f\u0131 da\u011f\u0131tmak i\u00e7in\u00a0<em>&#8220;Merak etmeyiniz, istekleriniz yerine getirilecek&#8221;\u00a0<\/em>cevab\u0131n\u0131 verdi.<\/p>\n<p>Bu cevap sonras\u0131 cesaretlenen ta\u015fk\u0131n kalabal\u0131k eylemlerini daha sonraki g\u00fcnlerde de devam ettirmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Karag\u00f6z oynat\u0131lan salonlar\u0131 basm\u0131\u015f ve sokakta dola\u015fan kad\u0131nlar tartaklam\u0131\u015ft\u0131.K\u00f6r Ali ile ba\u015flayan olaylar zinciri orduya da sirayet etmi\u015fti.<\/p>\n<p>Abd\u00fclhamid&#8217;e yak\u0131n Hassa ordusu Cidde&#8217;ye g\u00f6nderilmek istenmi\u015f; ama Hassa ordusu kuvvetleri bu durumu kabul etmeyince Balkanlar&#8217;dan getirilen Avc\u0131 Taburlar\u0131, Hassa ordusunu \u00e7apraz ate\u015fe tutmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Haber k\u0131sa s\u00fcrede \u0130stanbul&#8217;da yay\u0131lm\u0131\u015f, Mahmut Muhtar Pa\u015fa&#8217;n\u0131n Hassa ordusunda hayat\u0131n\u0131 kaybeden \u00e7avu\u015flar\u0131n cesetlerini ibret-i alem olmas\u0131 i\u00e7in asmak istemesi bir kar\u015f\u0131 darbenin fitilini ate\u015flemi\u015ftir.<\/p>\n<p>\u0130syan ate\u015fi k\u0131sa s\u00fcrede \u0130stanbul&#8217;da bulunan b\u00fct\u00fcn askeri birliklere yay\u0131lm\u0131\u015f, \u00fcstelik kalk\u0131\u015fmaya sebep olan Avc\u0131 taburlar\u0131 da \u0130ttihat\u00e7\u0131lara kar\u015f\u0131 ba\u015flat\u0131lan isyana destek verip Sultan Ahmet Meydan\u0131nda toplanan kalabal\u0131\u011fa d\u00e2hil olmu\u015ftur.<\/p>\n<p><strong>\u0130ttihat\u00e7\u0131lar kendi silah\u0131yla vuruluyor: Mecliste pe\u015f pe\u015fe suikastlar<\/strong><\/p>\n<p>\u0130ttihat ve Terakki Cemiyeti, ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi suikastlarla g\u00fcc\u00fcn\u00fc peki\u015ftirmi\u015fti; ama bu kez ter\u00f6r r\u00fczg\u00e2r\u0131 aleyhine d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n<p>\u0130stanbul&#8217;da h\u0131zla yay\u0131lan kar\u015f\u0131 darbe \u015fehri adeta kaosa s\u00fcr\u00fcklemi\u015fti.<\/p>\n<p>Soka\u011fa \u00e7\u0131kan kad\u0131nlar lin\u00e7 ediliyor, gazete binalar\u0131 bas\u0131larak ya\u011fmalan\u0131yor ve yakalanan mektepli subaylar hemen orac\u0131kta \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcyordu.<\/p>\n<p>Bu sald\u0131r\u0131larda en nihai hedef ise meclis ve h\u00fck\u00fcmetti. \u015eeriat yanl\u0131s\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yleyen darbeciler Adliye Naz\u0131r\u0131 (Bakan\u0131) Naz\u0131m Pa\u015fa&#8217;y\u0131 \u0130ttihat\u00e7\u0131lar\u0131n \u00f6nemli ismi Ahmet R\u0131za Bey zannederek \u00f6ld\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n<p>Olay\u0131n \u015foku atlat\u0131lmam\u0131\u015fken bu kez H\u00fcseyin Cahit zannedilen Lazkiye Mebusu H\u00fcseyin Arslan Bey&#8217;in \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc duyuldu.<\/p>\n<p>Olaylar giderek kontrolden \u00e7\u0131km\u0131\u015f, \u015fehir ter\u00f6re tamamen teslim olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>15 Nisan 1909 sabah\u0131nda darbe Y\u0131ld\u0131z Saray\u0131na s\u0131\u00e7ram\u0131\u015f, Asar-\u0131 Tevfik sava\u015f gemisin toplar\u0131n\u0131 Y\u0131ld\u0131z Saray\u0131&#8217;na do\u011fru \u00e7evirmesi isyanc\u0131lar\u0131 daha da \u00f6fkelendirmi\u015f, gemiye bask\u0131n yap\u0131larak geminin kaptan\u0131 Ali Kabuli Y\u0131ld\u0131z Saray\u0131 \u00f6n\u00fcne getirilerek Sultan Abd\u00fclhamid&#8217;in engelleme te\u015febb\u00fcslerine ra\u011fmen lin\u00e7 edilerek katledilmi\u015fti.<\/p>\n<p>Esasen bu olay, darbenin Sultan Abd\u00fclhamid&#8217;in kontrol\u00fcnde olmad\u0131\u011f\u0131 ve \u00e7\u0131\u011f\u0131r\u0131ndan \u00e7\u0131kan bir hareket oldu\u011funu ortaya koyuyordu.<\/p>\n<p>T\u00fcm bunlara ra\u011fmen Sultan Abd\u00fclhamid&#8217;in olaylar\u0131 yat\u0131\u015ft\u0131rmak i\u00e7in t\u00fcm ordunun sayg\u0131 g\u00f6sterdi\u011fi Edhem Pa\u015fa&#8217;n\u0131n \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde g\u00f6nderdi\u011fi heyet de olaylar\u0131 yat\u0131\u015ft\u0131rmay\u0131 ba\u015faramam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130syanc\u0131lar meclisi de tamamen ele ge\u00e7irmi\u015f, yanlar\u0131na \u015eeyh\u00fcl \u0130slam Ziyaeddin Efendi&#8217;yi de alarak meclis k\u00fcrs\u00fcs\u00fcnden taleplerini okumu\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Kar\u015f\u0131 darbeyi bast\u0131rmak i\u00e7in Hareket Ordusu yola koyulur<\/strong><\/p>\n<p>D\u00fckk\u00e2nlar kapat\u0131lm\u0131\u015f, f\u0131r\u0131nlar a\u00e7\u0131lamam\u0131\u015f ve \u0130stanbul b\u00fcy\u00fck bir s\u0131k\u0131nt\u0131 i\u00e7ine d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n<p>\u0130ttihat ve Terakki, \u0130stanbul&#8217;daki s\u0131n\u0131rl\u0131 birliklerle olay\u0131 yat\u0131\u015ft\u0131ramayaca\u011f\u0131n\u0131 anlay\u0131nca d\u0131\u015fardan destek istemi\u015f ve bunun \u00fczerine Hareket Ordusu \u00c7atalca \u00f6n\u00fcne gelerek burada konu\u015flanm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Bu s\u0131rada Sadrazam H\u00fcseyin Hilmi Pa\u015fa, Abd\u00fclhamid&#8217;in huzuruna \u00e7\u0131karak istifas\u0131n\u0131 sundu.<\/p>\n<p>Durumu haber alan darbeciler b\u00fcy\u00fck bir sevince kap\u0131larak neredeyse t\u00fcm te\u00e7hizat\u0131n\u0131 sevin\u00e7le havaya s\u0131k\u0131yordu.<\/p>\n<p>\u00c7atalca \u00f6n\u00fcnde konu\u015flanm\u0131\u015f Hareket Ordusu ise \u015fehre girip isyanc\u0131lar teslim almak i\u00e7in art\u0131k son haz\u0131rl\u0131klar\u0131n\u0131 yap\u0131yordu.<\/p>\n<p>\u00c7o\u011fu \u00e7etelerden, hen\u00fcz \u00f6\u011frenci olan askerlerden, memur hatta t\u00fcccarlardan olu\u015fan Hareket Ordusu&#8217;nun ba\u015f\u0131nda Mahmut \u015eevket Pa\u015fa vard\u0131.<\/p>\n<p>Ordunun iki numaral\u0131 ismi olarak da Enver Pa\u015fa bulunuyordu. Her ge\u00e7en g\u00fcn say\u0131s\u0131 artan bu orduya donanman\u0131n da destek verece\u011finin anla\u015f\u0131lmas\u0131ndan sonra \u015fehre m\u00fcdahale etmek i\u00e7in t\u00fcm \u015fartlar olu\u015fmu\u015ftu.<\/p>\n<div class=\"dnd-widget-wrapper context-custom_gallery type-image\">\n<div class=\"dnd-atom-rendered\">\n<div class=\"entry-media-inner-img\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" title=\"1\" src=\"https:\/\/www.indyturk.com\/sites\/default\/files\/thumbnails\/image\/2024\/12\/17\/1333818-15722202.jpg\" alt=\"1\" width=\"1368\" height=\"875\" \/><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Abd\u00fclhamid son cuma selaml\u0131\u011f\u0131nda<\/strong><\/p>\n<p>Hareket Ordusu 23 Nisan 1909 bir cuma g\u00fcn\u00fc \u0130stanbul&#8217;a girmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda Sultan Abd\u00fclhamid son kez cuma selaml\u0131\u011f\u0131na \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Kaosa teslim olmu\u015f \u015fehirde Sultan&#8217;\u0131n hi\u00e7bir a\u011frl\u0131\u011f\u0131 kalmam\u0131\u015ft\u0131. Selamda kendisini kar\u015f\u0131lamaya gelenlerin say\u0131ca azl\u0131\u011f\u0131 art\u0131k Sultan Abd\u00fclhamid&#8217;in Osmanl\u0131 siyasetinde de bir g\u00fcc\u00fcn\u00fcn kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n i\u015faretiydi.<\/p>\n<p>Yine de ba\u015f\u0131bo\u015f isyanc\u0131lar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda Sultan Abd\u00fclhamid&#8217;e ba\u011fl\u0131 Hassa ordusu ve K\u00fcrt taburlar\u0131 \u015fehirde uzun s\u00fcrecek bir direni\u015f i\u00e7in yeterli te\u00e7hizata sahipti.<\/p>\n<p>Sultan Abd\u00fclhamid ise k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015fen elim olaylar sonucu \u0130stanbul halk\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck zarar g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcne \u015fahit olmu\u015ftu.<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca tabiat\u0131 itibariyle naif bir ki\u015fili\u011fe sahip olan Sultan \u015fehirdeki ter\u00f6r havas\u0131n\u0131n art\u0131k bir son bulmas\u0131n\u0131 istiyordu. Bu y\u00fczden kendisine yap\u0131lan direni\u015f tekliflerini reddetti.<\/p>\n<p>Buna ra\u011fmen kendisine ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildiren Hassa ordusundan \u00fc\u00e7 tabur teslim olmay\u0131 reddederek Hareket Ordusu&#8217;na kar\u015f\u0131 silahl\u0131 m\u00fccadeleyi tercih etti.<\/p>\n<p>Son derece kanl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmalardan sonra bu taburlar\u0131n tamam\u0131 yok edildi ve Hareket Ordusu k\u0131sa bir s\u00fcre i\u00e7inde \u015fehre h\u00e2kim olmay\u0131 ba\u015fard\u0131.<br \/>\n<strong>Ve Sultan Abd\u00fclhamid tahttan indiriliyor<\/strong><\/p>\n<p>Sultan Abd\u00fclhamid, 31 Mart 1909 y\u0131l\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen hadiselerin taraf\u0131 de\u011fildi.<\/p>\n<p>Olaylar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek i\u00e7in de elinden geleni yapt\u0131; ama isyanc\u0131lar onu dinlememi\u015fti.<\/p>\n<p>27 Nisan 1909 y\u0131l\u0131na gelindi\u011finde i\u015fgal alt\u0131nda bulunan Y\u0131ld\u0131z Saray&#8217;\u0131nda yap\u0131lacak son bir i\u015f kalm\u0131\u015ft\u0131:\u00a0<em>Sultan Abd\u00fclhamid&#8217;i tahttan indirmek.<\/em><\/p>\n<p>Sultan Abd\u00fclhamid&#8217;in tahttan indirilmesi i\u00e7in \u00f6ncelikle bir fetva haz\u0131rlanmas\u0131 gerekiyordu.<\/p>\n<p>Fetvay\u0131 daha sonralar\u0131 cumhuriyet d\u00f6neminde Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00f6nemli g\u00f6revler \u00fcstlenecek \u0130ttihat ve Terakki mebusu Elmal\u0131l\u0131 Hamdi Yaz\u0131r bizzat kaleme ald\u0131.<\/p>\n<p>Bu metin, Hal Fetvas\u0131 Emini Hac\u0131 Nuri Efendi&#8217;nin \u00f6n\u00fcne geldi\u011finde b\u00fcy\u00fck bir \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k ya\u015fayan Nuri Efendi metne fetva vermek yerine derhal istifas\u0131n\u0131 sundu.<\/p>\n<div class=\"dnd-widget-wrapper context-custom_image type-image\">\n<div class=\"dnd-atom-rendered\">\n<div class=\"entry-media-inner-img\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" title=\"Sultan \u0130kinci Abd\u00fclhamid'in hal\u2019 edilmesi\" src=\"https:\/\/www.indyturk.com\/sites\/default\/files\/styles\/800xauto\/public\/thumbnails\/image\/2024\/12\/17\/1333821-272451289.jpg?itok=o8dR3Uxm\" alt=\"Sultan \u0130kinci Abd\u00fclhamid'in hal\u2019 edilmesi\" width=\"800\" height=\"533\" \/><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"dnd-caption-wrapper\">\n<div class=\"meta\">Sultan \u0130kinci Abd\u00fclhamid&#8217;in hal\u2019 edilmesi<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Fetvaya g\u00f6re Abd\u00fclhamid&#8217;in tahttan indirilmesi i\u00e7in \u00fc\u00e7 b\u00fcy\u00fck su\u00e7 i\u015flemi\u015fti: 31 Mart&#8217;a sebep olmak, Kuran yakt\u0131rmak ve israf su\u00e7lar\u0131.<\/p>\n<p>Sultan Abd\u00fclhamid&#8217;e y\u00f6neltilen su\u00e7lar inand\u0131r\u0131c\u0131 de\u011fildi. Sultan\u0131n 31 Mart&#8217;\u0131 engellemek i\u00e7in g\u00f6sterdi\u011fi \u00e7abay\u0131 neredeyse t\u00fcm \u0130ttihat\u00e7\u0131lar biliyordu.<\/p>\n<p>Kuran yakt\u0131rd\u0131\u011f\u0131na dair iddialar do\u011fru ama eksikti, Sultan Almancadan terc\u00fcme edilen T\u00fcrk\u00e7e mealleri toplatm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Bu eserler son derece k\u00f6t\u00fc terc\u00fcme edilmi\u015fti ve yanl\u0131\u015f bilgilerle doluydu.<\/p>\n<p>\u0130sraf konusu ise inand\u0131r\u0131c\u0131l\u0131ktan son derece uzakt\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc Abd\u00fclhamid cimri denilecek d\u00fczeyde tasarrufluydu.<\/p>\n<p>Hac\u0131 Nuri&#8217;nin istifas\u0131ndan sonras\u0131 \u0130ttihat\u00e7\u0131lar\u0131n onu ikna \u00e7abalar\u0131 sonu\u00e7 vermi\u015f; ama Nuri Efendi son maddeyi de\u011fi\u015ftirmi\u015f ve hal etmek yerine Sultan Abd\u00fclhamid&#8217;in tahttan \u00e7ekilmesini istemenin ya da karar\u0131 meclise b\u0131rakman\u0131n daha do\u011fru olaca\u011f\u0131n\u0131 tavsiye etmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Fetva \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131ktan sonra meclis karar\u0131 h\u0131zl\u0131ca onaylam\u0131\u015f ve geriye durumu Sultan Abd\u00fclhamid&#8217;e tebli\u011f etmek kalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Sultan Abd\u00fclhamid&#8217;e yap\u0131lan tebli\u011f<\/strong><\/p>\n<p>Sultan Abd\u00fclhamid&#8217;e hal edildi\u011fine dair tebli\u011fi yapan heyet Ermeni Aram, Laz Arif Hikmet, Selanik mebusu Yahudi Karasu ve Dra\u00e7 mebusu Arnavut Esad Toptani&#8217;den olu\u015fuyordu. Heyettekilerin neredeyse hi\u00e7biri T\u00fcrk de\u011fildi.<\/p>\n<p>Karar\u0131 h\u00fcz\u00fcnle dinleyen Sultan Abd\u00fclhamid&#8217;in \u00c7\u0131ra\u011fan Saray\u0131&#8217;nda kalma iste\u011fi de reddedilerek Sultan Abd\u00fclhamid mahiyetinde bulunan 38 ki\u015fiyle beraber ayn\u0131 g\u00fcn\u00fcn gecesi \u0130stanbul&#8217;dan Selanik&#8217;e g\u00f6nderildi.<\/p>\n<p>33 y\u0131ll\u0131k uzun \u0130kinci Abd\u00fclhamid saltanat\u0131 sona ermi\u015f, devlet ise tam bir kaos ortam\u0131na s\u00fcr\u00fcklenmi\u015ftir.<\/p>\n<div class=\"dnd-widget-wrapper context-custom_image type-image\">\n<div class=\"dnd-atom-rendered\">\n<div class=\"entry-media-inner-img\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" title=\"Said Nursi\" src=\"https:\/\/www.indyturk.com\/sites\/default\/files\/styles\/800xauto\/public\/thumbnails\/image\/2024\/12\/17\/1333819-1013653764.jpg?itok=eBTL-joM\" alt=\"Said Nursi\" width=\"800\" height=\"533\" \/><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"dnd-caption-wrapper\">\n<div class=\"meta\">Said Nursi<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Said Nursi yarg\u0131lan\u0131yor<\/strong><\/p>\n<p>Sultan devrildikten sonra tam bir cad\u0131 av\u0131 ba\u015flat\u0131ld\u0131. Divan-\u0131 Harbi \u00d6rfi mahkemesine \u00e7\u0131kart\u0131lanlar evvela Sultan Ahmet Meydan\u0131ndan ge\u00e7irilerek duru\u015fma salonuna getiriliyordu.<\/p>\n<p>Ve meydan sallanan cesetlerle doluydu. Bu yolla h\u00e2kim huzuruna \u00e7\u0131kan ki\u015fi korkudan eli aya\u011f\u0131 tutmaz bir halde kendisine isnat edilen su\u00e7lar\u0131 \u00e7aresiz ve sessizce kabul makam\u0131nda bulunuyordu.<\/p>\n<p>K\u00fcrt Said, korku bir kenara daha mahkemeye \u00e7\u0131kar \u00e7\u0131kmaz duru\u015fman\u0131n ba\u015fkan\u0131 Hur\u015fit Bey&#8217;e meydan okuyarak s\u00f6zlerine ba\u015fl\u0131yordu:<\/p>\n<blockquote><p><em>Ahireti b\u00fct\u00fcn g\u00f6nl\u00fcmle istiyorum\u2026<\/p>\n<p>Beni oraya yollamak ceza de\u011fildir. Elinizden geliyorsa beni vicdan\u0131mla cezaland\u0131r\u0131n\u0131z. Ya yoksa ondan gerisi azap de\u011fil, bir \u015fereftir benim i\u00e7in.<\/em><\/p><\/blockquote>\n<p>Bu konu\u015fmadan sonra sinip yeni h\u00fck\u00fcmetin merhametine s\u0131\u011f\u0131naca\u011f\u0131 yerde i\u015fledi\u011fi k\u00f6t\u00fcl\u00fckleri \u015fedit bir bi\u00e7imde surat\u0131na hayk\u0131r\u0131r:<\/p>\n<blockquote><p><em>Bu haydut h\u00fck\u00fcmet, istibdat d\u00f6neminde akla d\u00fc\u015fmand\u0131, \u015fimdi ise hayata d\u00fc\u015fmanl\u0131k ediyor. E\u011fer h\u00fck\u00fcmet b\u00f6yle olursa ya\u015fas\u0131n delilik! Ya\u015fas\u0131n \u00f6l\u00fcm! Zalimler i\u00e7in ya\u015fas\u0131n cehennem!<\/em><\/p><\/blockquote>\n<p>Sonunda mahkeme \u00fczerindeki \u015foku att\u0131ktan sonra belki de Said&#8217;e sorulmamas\u0131 gereken tek soruyor sorar:<\/p>\n<blockquote><p><em>Sen de \u015eeriat istemi\u015fsin?<\/p>\n<p>\u015eeriat\u0131n bir hakikatine bin ruhum olsa feda etmeye haz\u0131r\u0131m. Zira \u015eeriat; adalet ve fazilettir. Fakat ihtilalcilerin istedi\u011fi gibi de\u011fil.<\/em><\/p><\/blockquote>\n<p>Mahkemenin devam\u0131ndaki soru yine Said&#8217;in zek\u00e2 p\u0131r\u0131lt\u0131lar\u0131na sahne olur:<\/p>\n<blockquote><p><em>\u0130ttihad-\u0131 Muhammedi&#8217;ye dahil misin?<\/p>\n<p>Maal iftihar en k\u00fc\u00e7\u00fck \u00fcyelerindenim, fakat benim tarif etti\u011fim gibi ve bana g\u00f6steriniz o ittihattan olmayan kimdir?<\/em><\/p><\/blockquote>\n<p>Said Nursi savunmas\u0131nda kendisini ba\u011flad\u0131\u011f\u0131 isimler de son derece \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131d\u0131r; \u00e7\u00fcnk\u00fc tamam\u0131 Abd\u00fclhamit muhalifi isimlerdir ve ayr\u0131ca Yavuz Sultan Selim g\u00f6ndermesi de b\u00f6lge siyaseti i\u00e7in d\u00fc\u015f\u00fcncelerini de ortaya koymaktayd\u0131.<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca sayd\u0131\u011f\u0131 di\u011fer isimler de onun \u0130slamc\u0131l\u0131k fikrinden ne anlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymaktayd\u0131:<\/p>\n<blockquote><p><em>\u00d6zetle Sultan Selim&#8217;e biat etmi\u015ftim. Onun \u0130slam Birli\u011fi fikrini kabul ettim. Zira o K\u00fcrdleri uyard\u0131, onlar da ona biat etti. \u015eimdiki K\u00fcrtler o zamanki K\u00fcrtlerdir. Bu meselede seleflerim Cemaleddin Afgani, M\u0131s\u0131r M\u00fcft\u00fcs\u00fc Merhum Muhammed Abduh, Ali Suavi, Hoca Tahsin Efendi, Nam\u0131k Kemal ve Sultan Selim&#8217;dir.<\/em><\/p><\/blockquote>\n<p>Nihayet Said Nursi, 31 Mart s\u0131ras\u0131ndaki tavr\u0131n\u0131 \u015fu s\u00f6zlerle ortaya koyacakt\u0131:<\/p>\n<blockquote><p><em>Mart\u0131n 31. g\u00fcndeki hareketi iki-\u00fc\u00e7 dakika uzaktan seyrettim. Toplulu\u011fun taleplerini duydum. Yedi renk h\u0131zla \u00e7evrilse beyaz g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc gibi di\u011fer taleplerdeki fesad\u0131 binde bire indiren y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131 anar\u015fiden kurtaran ve fertler elinde kalan genel siyaseti mucize gibi koruyan \u2018\u015feriat&#8217; s\u00f6z\u00fc yaln\u0131z g\u00f6r\u00fcnd\u00fc. Anlad\u0131m ki i\u015f fena. \u0130taat yitik \u00f6\u011f\u00fct etkisizdir. De\u011filse her zamanki gibi o ate\u015fin s\u00f6nd\u00fcr\u00fclmesine te\u015febb\u00fcs edecektim.<\/em><\/p><\/blockquote>\n<p>Daha \u00f6nce Abd\u00fclhamit&#8217;e Y\u0131ld\u0131z Saray\u0131n\u0131 \u00fcniversiteye \u00e7evirmesi ve biriktirdi\u011fi serveti halk\u0131n e\u011fitimi i\u00e7in harcamas\u0131 teklifi\/ele\u015ftirisi yapan Said, bu kez \u0130ttihat ve Terakki&#8217;yi hedef alacakt\u0131:<\/p>\n<blockquote><p><em>Ad\u0131 me\u015frutiyet manas\u0131 istibdat olan, ittihat ve terakki ad\u0131n\u0131 da kirleten bu \u015fube-i hafife (\u0130ttihat ve Terakkiyi kast ediyor) muhalefet ettim. Herkesin bir fikri var. Ben de h\u00fcr\u00fcm. Selamet-i millet i\u00e7in bir fikrim var.<\/p>\n<p>\u2026<br \/>\n\u00d6v\u00fcnmek gibi olmas\u0131n biz K\u00fcrt&#8217;\u00fcz. Aldan\u0131r\u0131z fakat aldatmay\u0131z. Bir hayat i\u00e7in yalana tenezz\u00fcl etmeyiz.<\/p>\n<p>&#8230;<br \/>\nBen hakiki me\u015frutiyete ba\u011fland\u0131\u011f\u0131mdan, istibdat hangi \u015fekli al\u0131rsa als\u0131n isterse me\u015frutiyet elbisesini giyinip onun ad\u0131n\u0131 als\u0131n rast geldi\u011fim yerde tokatlayaca\u011f\u0131m.<\/p>\n<p>\u2026<br \/>\nEy ul\u00fcl emr! (Mahkeme heyetine hitaben) kendisiyle milletime hizmet edece\u011fim bir haysiyetim vard\u0131, k\u0131rd\u0131n\u0131z. Halka nasihatimi tesir ettirdi\u011fim bir \u015f\u00f6hretim vard\u0131, mahvettiniz. \u015eimdi usand\u0131\u011f\u0131m zay\u0131f bir hayat\u0131m var, e\u011fer idamdan esirgersem kahrolay\u0131m.<\/em><\/p><\/blockquote>\n<p>Nursi&#8217;nin savunmas\u0131n\u0131n belki de en can al\u0131c\u0131 s\u00f6zleri sona saklad\u0131klar\u0131yd\u0131:<\/p>\n<blockquote><p><em>Ge\u00e7en y\u0131l t\u0131marhanede okudu\u011fum dersi \u015fimdi bu okulda tamamlad\u0131m. Musibet zaman\u0131n\u0131n uzunlu\u011fundan uzun dersler g\u00f6rd\u00fcm. D\u00fcnyan\u0131n ruhani lezzeti ola masum ve mazlum olmam\u0131n h\u00fczn\u00fcnden yararland\u0131m. \u00dcmidim odur ki bir\u00e7ok masumun kalbinden elem ve ac\u0131n\u0131n hararetiye t\u00fctan ah ve vahlar, rahmetli bir bulut olu\u015fturacakt\u0131r.<\/em><\/p><\/blockquote>\n<p>Said Nursi 31 Mart&#8217;ta g\u00f6sterdi\u011fi tav\u0131r ger\u00e7ekten takdire \u015fayand\u0131. Korkup geri ad\u0131m atmamas\u0131 ve mahkemede yapt\u0131\u011f\u0131 savunma tarihe ge\u00e7ecek cinstendi Said Nursi ile ilgili zaman zaman baz\u0131 iftiralar ve yanl\u0131\u015f yorumlamalar bu de\u011ferli ayd\u0131n\u0131 \u00f6zellikle gen\u00e7ler aras\u0131nda okunup bilinmesini zorla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6rne\u011fin kendisini m\u00fcridi olarak g\u00f6steren baz\u0131 kimseler Risaleler isimli eseri i\u00e7in m\u00fcellifin kulland\u0131\u011f\u0131<em>\u00a0&#8220;yazd\u0131r\u0131ld\u0131&#8221;<\/em>\u00a0ifadesini ilahi bir kelamm\u0131\u015f gibi yorumlamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>M\u00fcellifin neyden bahsetti\u011fini bilmeyen has\u0131mlar\u0131 da rahmetliyi bidat\u00e7\u0131 san\u0131yor.<\/p>\n<p>Baz\u0131 eserler ge\u00e7mi\u015fe a\u011f\u0131tt\u0131r. Hele toplu bir medeniyetin y\u0131k\u0131m\u0131n e\u015fi\u011finde oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesi ve iddias\u0131ndaysa m\u00fcellif benli\u011fini anonimle\u015ftirir, kendini soyutlar.<\/p>\n<p>Bu gelenek Cervantes&#8217;in Don Ki\u015fot eseri ile ba\u015flar. Yazar kitab\u0131n ilk s\u00f6z\u00fcne\u00a0<em>&#8220;Bu kitab\u0131n yazar\u0131 ben de\u011filim&#8221;\u00a0<\/em>der.<\/p>\n<p>Cervantes&#8217;e g\u00f6re, mealen, t\u00fcfek icat olmu\u015f mertlik bozulmu\u015ftu. Soylu \u015f\u00f6valyelerin yerini namussuz toprak a\u011falar\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p><em>&#8220;Yahu dedi\u011finden bir \u015fey anlamad\u0131k be adam, T\u00fcrk \u00f6rnek ver de anlayal\u0131m&#8221;\u00a0<\/em>diyeceksiniz.<\/p>\n<p>Yahya Kemal Beyatl\u0131 bir\u00e7ok yaz\u0131s\u0131n\u0131n\/eserinin ba\u015f\u0131nda<em>\u00a0&#8220;Bu \u015fiir bana yazd\u0131r\u0131ld\u0131&#8221;, &#8220;Bu eser bana yazd\u0131r\u0131ld\u0131&#8221;\u00a0<\/em>gibi ifadeler kurar.<\/p>\n<p>Ona g\u00f6re y\u0131k\u0131lan ve kendisini r\u00fczgar\u0131na b\u0131rakmas\u0131 gereken mevhum B\u00fcy\u00fck Osmanl\u0131 Medeniyetidir.<\/p>\n<p>Said Nursi, k\u00f6yden \u00e7\u0131k\u0131p gelmi\u015f bir ko\u00e7er de\u011fildi. Buldu\u011fu k\u00fct\u00fcphaneleri adeta yalay\u0131p yutan ve Allah vergisi g\u00fc\u00e7l\u00fc bir haf\u0131zaya sahip bir m\u00fctefekkirdi.<\/p>\n<p>D\u00f6nemin \u015fairlerinin ve yazarlar\u0131n\u0131n g\u00fcndemindeki bu a\u011f\u0131t meselesini bilmedi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmek ancak budalal\u0131kt\u0131r.<\/p>\n<p>Tevfik Fikret, Cenap \u015eehabettin ba\u015fta olmak \u00fczere Bat\u0131 meselesini i\u015fleyen \u015fairlere \u015ferhler yazacak kadar zihni a\u00e7\u0131k ve g\u00fcnceli takip etti\u011fini biliyoruz.<\/p>\n<p>Mehmet Akif, Nursi&#8217;yi \u00f6verken de Bat\u0131&#8217;y\u0131 ve g\u00fcnceli bu denli iyi bilirken gelene\u011fe olan vukufiyetine hayrand\u0131.<\/p>\n<p>Said Nursi&#8217;nin bu s\u00f6zdeki kast\u0131 tam bir bahsi ge\u00e7en\u00a0<em>&#8220;a\u011f\u0131t&#8221;<\/em>t\u0131r.<\/p>\n<p>Cervantes ve Yahya Kemal&#8217;den farkl\u0131 a\u011f\u0131t yakt\u0131\u011f\u0131 \u0130slam Medeniyeti&#8217;dir.<\/p>\n<p>Bunun gibi bir\u00e7ok konuda m\u00fcellifin s\u00f6ylediklerinden \u00e7ok m\u00fcritlerinin yanl\u0131\u015f anlamalar\u0131 Said Nursi&#8217;yi hakk\u0131yla ele al\u0131p i\u015flemeyi metinler aras\u0131 g\u00f6ndermelerini imk\u00e2ns\u0131z k\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Elbette bu zulme u\u011frayan tek m\u00fcellif o, olmad\u0131\u011f\u0131 gibi bu konudaki en mazlum isimlerden birisi oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz.<\/p>\n<div class=\"entry-subtitle\">\n<h5>Mehmed Mazlum \u00c7elik -Independent T\u00fcrk\u00e7e<\/h5>\n<\/div>\n<div class=\"author-avatar\"><\/div>\n<div class=\"entry-meta-wrapper\">\n<div class=\"grid-x align-justify align-middle\">\n<div class=\"cell shrink\">\n<div class=\"entry-meta\">\n<div class=\"entry-meta-field entry-meta-author\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Said Nursi\u00a0son derece s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131 bir isim. Sultan Abd\u00fclhamid&#8217;in devrilmesine neden olan 1909 31 Mart Hadisesinden sonra \u00e7\u0131kart\u0131ld\u0131\u011f\u0131 Divan-\u0131 Harp Mahkemesi&#8217;nde yapt\u0131\u011f\u0131 savunma son derece \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131. \u015eeriat\u00e7\u0131l\u0131k isnad\u0131yla yarg\u0131lanan Nursi&#8217;nin savunmas\u0131na ge\u00e7meden evvel hadiseleri hat\u0131rlayal\u0131m. \u0130ttihat ve Terakki&#8217;nin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 Osmanl\u0131 modernle\u015fmesinin entelekt\u00fcel alt yap\u0131s\u0131n\u0131 olu\u015fturan hareket, birbirleriyle dostluk ve \u00fclk\u00fcda\u015fl\u0131k ili\u015fkisi ile bir araya &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":32,"featured_media":23872,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[65],"tags":[1616],"class_list":["post-23871","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-forum","tag-manset"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23871","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/32"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=23871"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23871\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23873,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23871\/revisions\/23873"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/23872"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=23871"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=23871"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=23871"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}