{"id":23822,"date":"2024-11-14T12:53:06","date_gmt":"2024-11-14T09:53:06","guid":{"rendered":"https:\/\/candname.com\/tr\/?p=23822"},"modified":"2024-11-14T12:55:23","modified_gmt":"2024-11-14T09:55:23","slug":"pir-aziz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/candname.com\/tr\/?p=23822","title":{"rendered":"P\u00eer Az\u00eez"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><strong>\u270d\ufe0f B\u00eelal Z\u00eelan<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">N\u00earib (Han\u00ee\/D\u00eeyarbekir) m\u0131nt\u0131kas\u0131nda, N\u00earib da\u011f\u0131n\u0131n \u00fczerinde Pir Aziz ziyareti var. Burada P\u00eer Aziz isimli bir zat medfun olup, halk aras\u0131nda k\u0131saca P\u00eer &#8216;Ez de de denilmektedir. Bu ziyaret \u00e7evrede \u00e7ok\u00e7a ziyaret edilen, adaklar kesilen bir yerdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">P\u00eer Aziz, P\u00eeran&#8217;da (Dicle) medfun olan P\u00eer Mansur&#8217;un halifesidir. Pir Mansur 11. y\u00fczy\u0131lda K\u00fcrd devleti Mervaniler zaman\u0131nda Hakkari&#8217;den Egil&#8217;e ba\u011fl\u0131 P\u00eeran k\u00f6y\u00fcne (\u015fimdi il\u00e7e) gelmi\u015f. O d\u00f6nemde Egil taraf\u0131nda bulunan M\u0131rdas\u00ee a\u015fireti i\u00e7inde ir\u015fadda bulunmu\u015f ve bu a\u015firetin lideri olmu\u015f. Daha sonra torunlar\u0131ndan P\u00eer Bedir E\u011fil ve \u00e7evresini alarak Mirdasi beyli\u011fini kurmu\u015f.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pir Mansur \u015feceresine g\u00f6re; Pir Aziz, Pir Mansur&#8217;un halifelerinden biridir. Bu \u015fecere 18. y\u00fczy\u0131lda istinsah edilmi\u015f ve son \u015feklini alm\u0131\u015f. \u015eecere&#8217;de deniliyorki &#8220;Pir Aziz de kadehi \u015eeyh Mansur&#8217;un elinden i\u00e7mi\u015ftir&#8221;. Yan\u00ee Pir Aziz, Pir Mansur&#8217;dan tarikat ve hilafet alm\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u015fecereye g\u00f6re, Pir Mansur da Tacu&#8217;l Arifin Ebu&#8217;l Vefa el-Kurd\u00ee&#8217;nin (1026-1107) halifesidir. Ebu&#8217;l Vefa da \u015eeyh Muhammed \u015eenbeki&#8217;nin halifesidir. &#8220;\u015eenbek&#8221; de bir K\u00fcrd a\u015firetidir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u015eenbekiyye, \u0130slami d\u00f6nemdeki ilk tarikatlardan biri olup, Vefaiyye onun devam\u0131 say\u0131lmaktad\u0131r. Vefaili\u011fin etkisi, Irak, K\u00fcrdistan ve Anadolu&#8217;da \u00e7oktur. Baz\u0131 K\u00fcrd Alevi ocaklar\u0131n\u0131n da da yol\/tarikat \u015fecereleri Ebu&#8217;l Vefa&#8217;ya dayanmaktad\u0131r. Vefailik yerden yere alevi veya s\u00fcnni bir karakter arz etmi\u015ftir. Zamanla baz\u0131 kollar\u0131 Bat\u0131ni-Alevi bir \u00e7izgiye evrilirken, baz\u0131s\u0131 ise S\u00fcnni bir \u00e7izgide kalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ebu&#8217;l Vefa, Adiy bin Misafir (\u00cazidi \u015feyhi), Abdulkadir Geylani ve Pir Mansur&#8217;un ayn\u0131 d\u00f6nemlerde ya\u015fad\u0131klar\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pir Aziz&#8217;in hayat\u0131 hakk\u0131nda pek bir \u015fey bilinmiyor. Halk aras\u0131nda, Pir Aziz&#8217;in ayn\u0131 zamanda bir komutan oldu\u011fu ve burada \u015fehid oldu\u011fu veya bir evliya oldu\u011fu \u015feklinde anlat\u0131mlar mevcuttur. Egil beylerinin \u015feceresinden yola \u00e7\u0131karak \u015funu diyebiliriz: Pir Aziz, Pir Mansur taraf\u0131ndan N\u00earib m\u0131nt\u0131kas\u0131nda ir\u015fad ve idare i\u00e7in g\u00f6revlendirilmi\u015f; vefat etti\u011finde de \u015fu an bulundu\u011fu yere defnedilmi\u015ftir.<\/p>\n<p><strong>Zazak\u00ee<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"text-decoration: underline; color: #ff0000;\"><strong>P\u00eer Az\u00eez<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Vakur\u00ea (cor\u00ea) N\u00earib\u00ea Axan\u00ee de (H\u00eani\/D\u00eeyarbekir), koy\u00ea N\u00earib\u00ee ser o z\u00eeyara P\u00eer &#8216;Ez\u00eez\u00ee esta. Ewta de bi namey\u00ea P\u00eer &#8216;Ez\u00eez (P\u00eer Az\u00eez) yew zat medf\u00fbn o. \u015ear\u00ee m\u00eeyan de ci ra bi kilmek P\u00eer &#8216;Ez z\u00ee vaj\u00eey\u00eano.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400; text-align: justify;\">P\u00eer &#8216;Ez\u00eez xel\u00eefey\u00ea P\u00eer Mansur\u00ee yo. P\u00eer Mans\u00fbr seserra 11. de wext\u00ea dewleta Merwan\u00eeyan (dewleta Kurdan) de Hekar\u00ee ra ko\u00e7 kerdo ameyo P\u00eeran. \u00ca \u00e7axan het\u00ea G\u00eal\u00ee de e\u015f\u00eera Mirdas\u00eeyan b\u00eeya. P\u00eer Mans\u00fbr b\u00eeyo p\u00eel\u00ea ena e\u015f\u00eere. Dima ra torn\u00ea ey P\u00eer Bedir\u00ee G\u00eal \u00fb dormarey\u00ea ci de m\u00eerey\u00eeya kurdan ronaya.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-42674 aligncenter\" src=\"https:\/\/candname.com\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/3.jpg\" alt=\"\" width=\"1366\" height=\"910\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Gorey\u00ea \u015fecerey\u00ea P\u00eer Mans\u00fbr\u00ee; P\u00eer &#8216;Ez\u00eez xel\u00eefeyan\u00ea P\u00eer Mans\u00fbr\u00ee ra yew b\u00eeyo. Ena \u015fecera seserra 18ine de \u00eest\u00eensax b\u00eeya \u00fb \u015feklo pey\u00ean girewto. \u015eecere de vaj\u00eey\u00eano ke &#8220;Pir Az\u00eez\u00ee dest\u00ea \u015e\u00eax Mans\u00fbr\u00ee ra qedeha \u015ferbet\u00ee \u015fimita&#8221;. Yan\u00ee dest\u00ea P\u00eer Mans\u00fbr\u00ee ra ter\u00eeqet (ray\u00eer) girewto. Gorey\u00ea \u015fecera, P\u00eer Mans\u00fbr z\u00ee xel\u00eefey\u00ea Eb\u00fbl Wefay\u00ea Kurd\u00ee (1026-1107) b\u00eeyo, o z\u00ee xel\u00eefey\u00ea \u015e\u00eax Muhammed\u00ea \u015eenbek\u00ee b\u00eeyo. &#8220;\u015eenbek&#8221; yew e\u015f\u00eera kurdan a.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-42673\" src=\"https:\/\/candname.com\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/4.jpg\" alt=\"\" width=\"1366\" height=\"910\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u015eenbek\u00eeyye ter\u00eeqetan\u00ea tewr ver\u00eanan ra ya \u00fb Wefa\u00eeyye z\u00ee dewam\u00ea ci hesib\u00eey\u00eana. Tes\u00eer\u00ea Wefa\u00eeyye, \u00ceraq, Kurdistan \u00fb Anadol\u00ee de zaf b\u00eeyo. Ray\u00eer\u00ea tay\u00ea ocaxan\u00ea &#8216;elew\u00eeyan\u00ea kurdan z\u00ee reseno Ebu&#8217;l-Wefay\u00ee. Wefa\u00eeye ca bi ca karakter\u00ea elew\u00eet\u00ee \u00fb sun\u00eet\u00ee nawito. Eb\u00fbl Wefa, &#8216;Ad\u00eey b. Musaf\u00eer (\u015f\u00eax\u00ea \u00cazid\u00eeyan) , Abdulqadir\u00ea Geyl\u00e2n\u00ee (\u015f\u00eax\u00ea Qadir\u00eeyan) \u00fb P\u00eer Mans\u00fbr eyn\u00ee zeman de ciw\u00eeyay\u00ee.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-42675\" src=\"https:\/\/candname.com\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/2.jpeg\" alt=\"\" width=\"1600\" height=\"900\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Derheq\u00ea we\u015f\u00eeya P\u00eer &#8216;Ez\u00eez\u00ee de \u00e7iy\u00eak n\u00eazan\u00eey\u00eano. \u015ear\u00ee m\u00eeyan de vaj\u00eey\u00eano ke P\u00eer &#8216;Ez\u00eez, yew serdar b\u00eeyo \u00fb t\u00eeya de \u015feh\u00eed b\u00eeyo. Tay\u00ea z\u00ee van\u00ea yew ewl\u00eeya b\u00eeyo. \u015eecereya m\u00eereyan\u00ea G\u00eal\u00ee ra fam beno ke P\u00eer Ez\u00eez het\u00ea P\u00eer Mans\u00fbr\u00ee ra seba \u00eer\u015fad\u00ee \u00fb \u00eedarey\u00ee er\u015faw\u00eeyayo mintiqaya N\u00earibey \u00fb wexto ke \u015f\u00eeyo rehmet z\u00ee t\u00eeya de defin b\u00eeyo.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><b>Tay\u00ea \u00c7imey\u00ee:<\/b><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; Yunus Emre G\u00f6rd\u00fck, (2014). &#8220;E\u011fil Emirli\u011fi&#8217;nin K\u0131sa Tarih\u00e7esi ve E\u011fil Emirlerine Ait \u015eecere Metninin Terc\u00fcmesi&#8221;, Osmanl\u0131 Tarihi Ara\u015ft\u0131rma ve Uygulama Merkezi Dergisi (OTAM), say\u0131 35, s. 89-120<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; Ha\u015fim \u015eahin (2014), &#8220;Sel\u00e7uklu ve Erken Osmanl\u0131 D\u00f6neminde Vef\u00e2iyye Tarikat\u0131&#8221;. T\u00fcrk K\u00fclt\u00fcr\u00fc ve Hac\u0131 Bekta\u015f Vel\u00ee Ara\u015ft\u0131rma Dergisi, say\u0131: 70.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; Ayfer Karakaya-Stump (2015), Vefailik, Bekta\u015filik, K\u0131z\u0131lba\u015fl\u0131k: Alevi Kaynaklar\u0131n\u0131, Tarihini ve Tarihyaz\u0131m\u0131n\u0131 Yeniden D\u00fc\u015f\u00fcnmek, \u0130stanbul Bilgi \u00dcniversitesi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; Ay\u015fenur \u00d6zkul (2008), Tac\u00fc\u2019l-Arifin Eb\u00fc\u2019l-Vefa\u2019n\u0131n menak\u0131b\u0131 -inceleme ve metin-, Y\u00fcksek Lisans Tezi, Marmara \u00dcniv. Sosyal bilimler Enstit\u00fcs\u00fc Temel \u0130slam Bilimleri ABD.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-42676\" src=\"https:\/\/candname.com\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/1.jpeg\" alt=\"\" width=\"1600\" height=\"900\" \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u270d\ufe0f B\u00eelal Z\u00eelan N\u00earib (Han\u00ee\/D\u00eeyarbekir) m\u0131nt\u0131kas\u0131nda, N\u00earib da\u011f\u0131n\u0131n \u00fczerinde Pir Aziz ziyareti var. Burada P\u00eer Aziz isimli bir zat medfun olup, halk aras\u0131nda k\u0131saca P\u00eer &#8216;Ez de de denilmektedir. Bu ziyaret \u00e7evrede \u00e7ok\u00e7a ziyaret edilen, adaklar kesilen bir yerdir. P\u00eer Aziz, P\u00eeran&#8217;da (Dicle) medfun olan P\u00eer Mansur&#8217;un halifesidir. Pir Mansur 11. y\u00fczy\u0131lda K\u00fcrd devleti Mervaniler &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":32,"featured_media":23823,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[65],"tags":[1616],"class_list":["post-23822","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-forum","tag-manset"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23822","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/32"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=23822"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23822\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23824,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23822\/revisions\/23824"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/23823"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=23822"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=23822"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=23822"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}