{"id":23792,"date":"2024-11-10T09:41:57","date_gmt":"2024-11-10T06:41:57","guid":{"rendered":"https:\/\/candname.com\/tr\/?p=23792"},"modified":"2024-11-10T09:41:57","modified_gmt":"2024-11-10T06:41:57","slug":"daragacinda-sallanan-merhamet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/candname.com\/tr\/?p=23792","title":{"rendered":"DARA\u011eACINDA SALLANAN MERHAMET&#8230;"},"content":{"rendered":"<div class=\"x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">27 May\u0131s 1925 sabah 4.30 sular\u0131nda Diyarbak\u0131r Ulu camii \u00f6n\u00fcnde kurulmu\u015f olan dara\u011fac\u0131na do\u011fru askerlerin iti\u015f kak\u0131\u015flar\u0131 aras\u0131nda be\u015f idam mahkumu getirildi&#8230;<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">Bunlar; \u015eeyh Sait Ayaklanmas\u0131 sonras\u0131 Diyarbak\u0131rda Kurulan \u0130stiklal Mahkemesi taraf\u0131ndan idama mahkum edilmi\u015f ki\u015filerdi: K\u00fcrt Teali Cemiyeti reisli\u011fini yapm\u0131\u015f olan Seyyid Abdulkadir, onun o\u011flu Seyyid Mehmet, K\u00fcrt Ayd\u0131nlardan Bitlisli Hizanizade Kemal Fevzi ve Avukat Hac\u0131 Ahti ile Palulu K\u00f6r Sadi&#8230;<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">Hen\u00fcz tan yeri a\u011farmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ortal\u0131k karanl\u0131kt\u0131&#8230;<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">Ba\u015f\u0131nda sar\u0131\u011f\u0131, uzuna yak\u0131n beyaz sakal\u0131 ve topuklar\u0131na kadar uzanan din adamlar\u0131na \u00f6zg\u00fc siyah entarisi ile ayakta g\u00fc\u00e7l\u00fckle durabilecek kadar ya\u015flanm\u0131\u015f olan Seyyid Abdulkadir; idam sephas\u0131n\u0131nman\u015fet<\/div>\n<div dir=\"auto\">karanl\u0131kta zar zor se\u00e7ilebilen karalt\u0131s\u0131na bakt\u0131&#8230;<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">K\u00fcrt \u00f6zg\u00fcrl\u00fck m\u00fccadelesine harcad\u0131\u011f\u0131 sava\u015flar ve s\u00fcrg\u00fcnlerle ge\u00e7en 75 y\u0131ll\u0131k \u00f6mr\u00fc; biraz sonra bu cans\u0131z a\u011fa\u00e7 dallar\u0131ndaki iplerde son bulacakt\u0131.<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">Bir an zihni, do\u011fdu\u011fu yere, K\u00fcrdistan\u0131n kalbi ve Za\u011froslar\u0131n en g\u00fczel yerlerinden biri olan Nehri&#8217;ye (\u015eemzinan) gitti&#8230;.<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">Nak\u015fi-Halidi Kolunun en b\u00fcy\u00fck din adam\u0131 olan Seyyit Taha&#8217;n\u0131n torunu ve Ba\u011f\u0131ms\u0131z K\u00fcrdistan fikrinin babas\u0131 olan \u015eeyh Ubeydullah&#8217; \u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck o\u011flu olarak 1851 y\u0131l\u0131nda Nehri&#8217;de d\u00fcnyaya gelmi\u015fti&#8230;<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">Seyyid&#8217;di. Ailesinin k\u00f6kleri Kadirili\u011fin 12. as\u0131rdaki kurucusu Abdulkadir Geylani&#8217;ye ve ondan da Hz. Muhammed&#8217;e kadar uzan\u0131yordu&#8230;<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">\u0130yi bir medrese e\u011fitimi alm\u0131\u015f anadili K\u00fcrt\u00e7e nin d\u0131\u015f\u0131nda Arap\u00e7ay\u0131, Fars\u00e7ay\u0131 ve T\u00fcrk\u00e7eyi \u00e7ok iyi bilen, lider \u00f6zellikleri olan cesur ve yetenekli biriydi. Bu \u00f6zellikleri nedeniyle a\u011fabeyi Seyyid Muhammed S\u0131dd\u0131k&#8217;a ra\u011fmen babas\u0131 \u015eeyh Ubeydullah Nehri onu halefi gibi g\u00f6rm\u00fc\u015f yan\u0131ndan hi\u00e7 ay\u0131rmam\u0131\u015f ve \u0130ran ve Osmanl\u0131ya kar\u015f\u01311880 y\u0131l\u0131nda ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 K\u00fcrt ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k isyan\u0131ndaki sava\u015flarda ordusunun en \u00f6nemli komutanl\u0131klar\u0131ndan birini ona vermi\u015fti. Orduyu komuta edip Urmiye ve Miyanduab&#8217;a y\u00fcr\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcnde hen\u00fcz 28 ya\u015f\u0131ndayd\u0131&#8230;<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">\u0130syan\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131kla sonlanmas\u0131 sonras\u0131 1881 y\u0131l\u0131nda babas\u0131 ile beraber \u0130stanbul \u00fczerinden Hicaz&#8217;a s\u00fcrg\u00fcne yollanm\u0131\u015ft\u0131. Babas\u0131n\u0131n 1883 de \u00f6l\u00fcm\u00fc sonras\u0131 1890 da yakla\u015f\u0131k 10 y\u0131ll\u0131k s\u00fcrg\u00fcn sonras\u0131 K\u00fcrdistan&#8217;a de\u011fil \u0130stanbul&#8217;a d\u00f6nmesine izin verilmi\u015f fakat 1896 y\u0131l\u0131nda Abdulhamit taraf\u0131ndan muhalif duru\u015fu nedeniyle yeniden Taif&#8217;e s\u00fcrg\u00fcne g\u00f6nderilmi\u015fti. Me\u015frutiyetin ilan\u0131 ile 1908 de s\u00fcrg\u00fcnden d\u00f6n\u00fcp tekrar \u0130stanbula yerle\u015fmi\u015fti.<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">1910 y\u0131l\u0131nda Ayan meclisi (Osmanl\u0131 senatosu) \u00fcyeli\u011fi ve 1919 da Osmanl\u0131 \u015eura-y\u0131 Devlet (Dan\u0131\u015ftay) Ba\u015fkan\u0131\u011f\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131.<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 \u00f6ncesi ve sonras\u0131nda K\u00fcrdlerin en b\u00fcy\u00fck ulusal lideri konumundayd\u0131. T\u00fcm K\u00fcrdistan co\u011frafyas\u0131nda Seyyid Taha&#8217;n\u0131n torunu oldu\u011fu i\u00e7in dini, \u015eeyh Ubeydullah&#8217;\u0131n o\u011flu olmas\u0131ndan dolay\u0131 da siyasi \u00e7evrelerde b\u00fcy\u00fck bir sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ve n\u00fcfuzu vard\u0131.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Bu nedenle \u0130stanbulda Bedirxaniler, Babanlar ve Cemilpa\u015fazadeler gibi b\u00fcy\u00fck hanedan aileleri olmas\u0131na ra\u011fmen 1918 de kurulan K\u00fcrt Teali Cemiyetinin ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na ezici bir ittifakla o se\u00e7ilmi\u015fti.<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">Ba\u015fkan\u0131 oldu\u011fu ve t\u00fcm K\u00fcrtleri i\u00e7ine alan bir \u00e7at\u0131 \u00f6rg\u00fct\u00fc olan K\u00fcrt Teali Cemiyetindeki di\u011fer K\u00fcrt Ayd\u0131nlardan birlikte K\u00fcrt ulusunun haklar\u0131 i\u00e7in m\u00fccadele etmi\u015flerdi ama maalesef ba\u015far\u0131l\u0131 olamam\u0131\u015flard\u0131&#8230;<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">Yeni kurulan T\u00fcrkiye Cumhuriyeti ise K\u00fcrtlerin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve haklar\u0131n\u0131 bir gecede yasaklam\u0131\u015ft\u0131..<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">K\u00fcrtlerin ret ve inkar edildi\u011fi bu yeni s\u00fcre\u00e7 sonras\u0131, halk\u0131n\u0131n ulusal haklar\u0131n\u0131 elde edememi\u015f ba\u015far\u0131s\u0131z bir m\u00fccadelenin lideri olarak \u00fcz\u00fcnt\u00fc ve \u00e7aresizlik i\u00e7inde o\u011flu Seyyid Mehmet ile beraber ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u0130stanbul Suadiye&#8217;deki evinde kabu\u011funa \u00e7ekilmi\u015fti&#8230; Ve art\u0131k m\u00fccadele edemeyecek kadar da yorulmu\u015f ve ya\u015flanm\u0131\u015ft\u0131.<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">Mahkemedeki iddialar\u0131n aksine \u015eeyh Sait isyan\u0131yla da direk ve organik bir ili\u015fkisi olmam\u0131\u015ft\u0131.<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">Buna ra\u011fmen; \u015eeyh Said&#8217;in 1925 deki K\u00fcrt ba\u015fkald\u0131r\u0131s\u0131yla ili\u015fkili olarak, 12 Nisan 1925 tarihinde o\u011flu Seyyid Mehmet, Palolu K\u00f6r Sadi ve o an evinde misafiri olan Ho\u015fnav a\u015fireti reisi Nafiz ile birlikte \u0130stanbul\u2019da tutuklanarak mahkeme edilmek \u00fczere Diyarbak\u0131r\u2019a getirilmi\u015fti.<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">\u015eark \u0130stiklal Mahkemesi, yakla\u015f\u0131k bir hafta s\u00fcren g\u00f6stermelik bir mahkeme sonras\u0131 25 May\u0131s\u2019ta o ve o\u011flu dahil 5 ki\u015fiye idam karar\u0131 vermi\u015fti&#8230;<\/div>\n<div dir=\"auto\">&#8230;&#8230;.<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">&#8211; &#8220;Mahkeme kararlar\u0131 san\u0131klar\u0131n y\u00fcz\u00fcne kar\u015f\u0131 okunsun !!!&#8221;.<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">Seyyid Abd\u00fclkadir; Ulu Cami&#8217;nin d\u0131\u015f duvarlar\u0131na \u00e7arp\u0131p karanl\u0131ktaki sessizli\u011fi b\u00f6len bu ses ile d\u00fc\u015f\u00fcncelerinden s\u0131yr\u0131ld\u0131&#8230;<\/div>\n<div dir=\"auto\">Sesin sahibi olan Mahkeme Savc\u0131s\u0131 S\u00fcreyya \u00d6rgeevren, g\u00f6revlilerden birine mahkeme karar\u0131n\u0131n okunmas\u0131n\u0131 istiyordu.<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">Yeminli bir K\u00fcrt d\u00fc\u015fman\u0131 olan bu adam K\u00fcrdistanda idam ettirdi\u011fi binlerce ki\u015finin m\u00fckafat\u0131 olarak ilerde uzun y\u0131llar milletvekili yap\u0131ld\u0131. Bunlardan biri de VI. d\u00f6nem Bitlis milletvekilli\u011fiydi&#8230;Ne ac\u0131 ki, K\u00fcrd\u00fcn katili olan bu adam mecliste K\u00fcrtleri temsil (!) etmi\u015fti&#8230;<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">Mahkeme heyeti ve Savc\u0131n\u0131n huzurunda \u0130stiklal mahkemesinin verdi\u011fi idam kararlar\u0131 okundu ve Mahkeme ba\u015fkan\u0131, san\u0131klardan son bir istekleri olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sordu&#8230;<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">San\u0131klardan Bitlisli Kemal Fevzi mahkeme heyetine bakarak; &#8220;Cennet K\u00fcrdistan bizimdir ve bizim olmas\u0131na da hi\u00e7 bir g\u00fc\u00e7 engel olamaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu evin ger\u00e7ek ve yegane sahipleri biz K\u00fcrtleriz. Sizler \u0130\u015fgalcisiniz&#8221; diye ba\u011f\u0131rd\u0131&#8230;<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">Bav\u00ea T\u00fbjo lakapl\u0131 Avukat Haci Tevfik Aht\u00ee bey ise g\u00f6ky\u00fcz\u00fcndeki karanl\u0131\u011fa bakarak g\u00fcr sesi ile; &#8221; Ya\u015fas\u0131n K\u00fcrtl\u00fck mefkuresi ve Ya\u015fas\u0131n K\u00fcrdistan&#8221; diyerek hayk\u0131rd\u0131&#8230;<\/div>\n<div dir=\"auto\">Sesi tanyerinin karanl\u0131\u011f\u0131nda uzunca bir s\u00fcre yank\u0131land\u0131&#8230;<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">Her ikisi de s\u00f6zlerinin bitiminde h\u0131zl\u0131ca idam edildiler&#8230;<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">S\u0131ra K\u00fcrt Teali Cemiyetinin lideri Seyyid Abd\u00fclkadir ve o\u011fluna geldi\u011finde o, mahkeme heyetinden kendisini o\u011flundan \u00f6nce idam etmelerini rica etti. Fakat K\u00fcrde zulmetmeye adeta yemin etmi\u015f olan savc\u0131, bu iste\u011fine ald\u0131r\u0131\u015f etmeyip \u00f6nce Seyyid Mehmed&#8217;in idam edilmesi i\u00e7in cellada ba\u015f\u0131yla i\u015faret etti.<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">Seyyid Mehmed, savc\u0131n\u0131n i\u015faretiyle cellat taraf\u0131ndan boynuna ip ge\u00e7irilirken bir taraftan &#8220;Peygamber evlad\u0131na bu kadar z\u00fcl\u00fcm yap\u0131lamaz&#8221; diye s\u00f6yleniyor, bir taraftan da babas\u0131 kendi idam\u0131 nedeniyle daha fazla \u00fcz\u00fclmesin diye metin g\u00f6r\u00fcnmeye ve ona do\u011fru bakmamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu.<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">Ve bir anda alt\u0131ndaki sandalyenin \u00e7ekilmesi ile bo\u015flu\u011fa d\u00fc\u015ft\u00fc&#8230;<\/div>\n<div dir=\"auto\">Dara\u011fac\u0131nda \u00e7\u0131rp\u0131nan bedeni a\u011fz\u0131ndan \u00e7\u0131kan h\u0131r\u0131lt\u0131lar sonras\u0131 hareketsiz kald\u0131&#8230;<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">Seyyid Abd\u00fclkadir, o\u011flunun alacakaranl\u0131kta sallanan cans\u0131z bedenine bakarken<\/div>\n<div dir=\"auto\">ihtiyar g\u00f6zleri tarifsiz bir ac\u0131yla bu\u011fuland\u0131&#8230;<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">Y\u0131k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131 adeta&#8230;.<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">Bir baba i\u00e7in en b\u00fcy\u00fck ac\u0131 evlad\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc g\u00f6rmekti&#8230; Ve Kemalistler; t\u00fcm hayat\u0131 boyunca ya\u015fayabilece\u011fi en b\u00fcy\u00fck ac\u0131y\u0131 \u00f6lmeden \u00f6nce ona ya\u015fatm\u0131\u015flard\u0131&#8230;<\/div>\n<div dir=\"auto\">75 ya\u015f\u0131ndayd\u0131 ama ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bu ac\u0131 onu binlerce y\u0131l ya\u015fland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131&#8230; O an, \u00e7abucak \u00f6lmek ve bu ac\u0131y\u0131 unutmak istedi&#8230;<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">O\u011flunun ve dostlar\u0131n\u0131n cesetlerinin salland\u0131\u011f\u0131 \u0130dam sehpas\u0131na do\u011fru ilerlerken,<\/div>\n<div dir=\"auto\">ona o\u011flundan \u00f6nce \u00f6lme merhametini dahi g\u00f6stermeyen bu zalimlere, ge\u00e7mi\u015fte g\u00f6sterdi\u011fi merhameti hat\u0131rlad\u0131&#8230; derin bir pi\u015fmanl\u0131k duydu&#8230;<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">Asl\u0131nda babas\u0131 \u015eeyh Ubeydullah Nehri gibi t\u00fcm hayat\u0131 boyunca ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k\u00e7\u0131 bir \u00e7izgide olmas\u0131na ra\u011fmen Serv anla\u015fmas\u0131 sonras\u0131 Osmanl\u0131lar\u0131n i\u00e7inde bulunduklar\u0131 k\u00f6t\u00fc durum kar\u015f\u0131s\u0131nda gerek insani duygular\u0131n\u0131n tesiriyle, gerekse otonominin K\u00fcrtler i\u00e7in daha ger\u00e7ek\u00e7i olabilece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k\u00e7\u0131l\u0131ktan vazge\u00e7ip K\u00fcrtler i\u00e7in &#8220;Otonomi&#8221; fikrini savunmu\u015ftu.<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">Bunu da, 20 \u015eubat 1920 tarihli \u0130ktam gazetesinde yay\u0131mlanan demecinde kamuoyuna duyurmu\u015ftu.<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">Bununla da yetinmeyerek Damat Ferit Pa\u015fa h\u00fck\u00fcmeti ile Otonomi (\u00d6zerklik) anla\u015fmas\u0131 imzalam\u0131\u015ft\u0131.<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">Neden ba\u011f\u0131ms\u0131z K\u00fcrdistan istemiyorsunuz diyenlere &#8220;E\u011fer ba\u015fka bir zaman ve \u015fartlarda olsayd\u0131k t\u00fcm \u00f6mr\u00fcm boyunca yapt\u0131\u011f\u0131m gibi yine ba\u011f\u0131ms\u0131z bir K\u00fcrdistan&#8217;\u0131 savunurdum. Ama bug\u00fcn bu k\u00f6t\u00fc g\u00fcnlerinde yere d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f olan T\u00fcrklere bir tekmede ben vuramam. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00f6yle yaparsam atalar\u0131m\u0131n mezarlar\u0131ndan kalk\u0131p y\u00fcz\u00fcme t\u00fck\u00fcrmelerinden korkar\u0131m. Benim K\u00fcrtl\u00fck vicdan\u0131m d\u00fc\u015fene vurmaya elvermiyor.&#8221; demi\u015fti.<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">Bu d\u00fc\u015f\u00fcnceleri K\u00fcrt Ayd\u0131n ve siyaset\u00e7ileri aras\u0131nda &#8220;Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k\u00e7\u0131lar&#8221; ve &#8221; Otonomcular&#8221; olarak b\u00f6l\u00fcnmelere neden olmu\u015f; ba\u015fta Bedirxanilerin, Babanzadelerin ve Cemilpa\u015fazadelerin oldu\u011fu ve liderli\u011fini Emin Ali Bedirxan\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 &#8220;ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k\u00e7\u0131 kanat&#8221; K\u00fcrt Teali Cemiyetinden ayr\u0131larak K\u00fcrt Te\u015fkilat-\u0131 \u0130\u00e7timai Cemiyeti&#8217;ni kurmu\u015flard\u0131.<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">Ve belki de bu y\u00fczden; I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131nda her halk Wilson prensipleri \u00e7er\u00e7evesinde haklar\u0131na kavu\u015furken; K\u00fcrtler aralar\u0131ndaki par\u00e7alanm\u0131\u015fl\u0131k nedeniyle bu tarihi f\u0131rsat\u0131 ka\u00e7\u0131rm\u0131\u015flard\u0131&#8230;<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">Seyyid Abd\u00fclkadir Sevr anla\u015fmas\u0131n\u0131n oldu\u011fu g\u00fcnleri d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc. Hay\u0131fland\u0131&#8230;<\/div>\n<div dir=\"auto\">K\u00fcrtler aras\u0131nda b\u00f6l\u00fcnme ve zay\u0131flama pahas\u0131na merhamet g\u00f6sterdi\u011fi &#8220;Roma B\u00eabext&#8221;; \u015fimdi ac\u0131madan onu, o\u011flunu ve halk\u0131n\u0131n ileri gelenlerini as\u0131yordu&#8230;<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">Elbette merhamet g\u00f6stermek asil bir davran\u0131\u015ft\u0131. Ama K\u00fcrtlerin g\u00f6sterdikleri mertlik ve merhamet; onlara tarih boyunca kaybettiren adeta bir lanete d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc&#8230;<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">Babas\u0131 ile beraber 50.000 ki\u015filik tarihin g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc en b\u00fcy\u00fck K\u00fcrt ordusuyla Urmiye&#8217;yi ku\u015fat\u0131klar\u0131nda yine merhametlerinin kurban\u0131 olmu\u015flard\u0131. Ba\u015fta Dr. Cohcran olmak \u00fczere \u015fehirdeki ileri gelen dostlar\u0131n\u0131n aman istemeleri y\u00fcz\u00fcnden merhamet g\u00f6sterip \u015fehri f\u0131rsat varken ele ge\u00e7irmemi\u015flerdi. Buda \u0130ran ordudunun toparlan\u0131p geri d\u00f6nmesine zaman tan\u0131m\u0131\u015ft\u0131 ve yenilgilerinin as\u0131l nedeni olmu\u015ftu&#8230;<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">Seyyid Abd\u00fclkadir&#8217;in bu tavr\u0131n\u0131n as\u0131l nedenini radikal dini anlay\u0131\u015f\u0131n tersine, sevgi ve merhamet \u00f6ncelikli Tasavvufi anlay\u0131\u015fta aramak gerekir. O bir sufiydi ve onun anlay\u0131\u015f\u0131nda &#8220;Siz yerdekilere merhamet edin ki, g\u00f6ktekilerde size merhamet etsin&#8221; anlay\u0131\u015f\u0131 vard\u0131&#8230;<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">Bu y\u00fczden; Sevr anla\u015fmas\u0131 d\u00f6neminde &#8220;Rom&#8217;a Re\u015f&#8221;in bir g\u00fcn &#8220;Rom&#8217;a B\u00eabext&#8221;e d\u00f6n\u00fc\u015fece\u011fine ihtimal vermeden onlara merhamet etmi\u015f ve kendince de atalar\u0131na yak\u0131\u015f\u0131r soylu bir tav\u0131r g\u00f6sterdi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fc&#8230;<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">\u015eimdi ise &#8220;Rom&#8221;un zulm\u00fcnden kendisi merhamete muhta\u00e7 olmu\u015ftu&#8230;<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">Maalesef son nefesinde de olsa siyasal realitenin &#8220;Ac\u0131rsan\u0131z, ac\u0131nacak hale gelirsiniz&#8221;\u015feklinde i\u015fledi\u011fini \u00f6\u011freniyordu&#8230;<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">Ama ne fayda?&#8230;<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">Hay\u0131flanman\u0131n ve tarihten ders \u00e7\u0131karman\u0131n art\u0131k \u00e7ok ge\u00e7 oldu\u011funun fark\u0131na varm\u0131\u015f olan Seyyid Abdulkadir; dara\u011fac\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcndeki mahkeme heyetetine d\u00f6n\u00fcp k\u00fc\u00e7\u00fcmseyici bir ifade ile:<\/div>\n<div dir=\"auto\">&#8221; Sizler Millet\u00e7e yakma, y\u0131kma ve harap etme konusunda \u015f\u00fcphesiz b\u00fcy\u00fck bir \u015f\u00f6hrete sahipsiniz. Bu sizin genlerinizde var. K\u00fcrdistan\u0131 da Kerbela\u2019ya \u00e7evirdiniz. \u015eunu biliniz ki ; \u015ean ve \u015eerefi yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z zul\u00fcm ve katliamlarla elde edemezsiniz.\u201d dedi&#8230;<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">Ve ard\u0131ndan belini do\u011frulttu, ya\u015fl\u0131 bedenini ve ba\u015f\u0131n\u0131 dik tutup boynunu teredd\u00fct etmeden cellad\u0131n ipine do\u011fru uzatt\u0131. \u015eeyh Ubeydullah&#8217;\u0131n o\u011flu &#8220;Roma Re\u015f&#8217;in \u00f6n\u00fcnde dik ve vakur olmal\u0131yd\u0131&#8230;<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">\u00c7ok ge\u00e7meden idam sephas\u0131nda boynuna ge\u00e7irilen iple onunda ak\u0131beti di\u011ferleri gibi sonland\u0131&#8230;<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">Bedeni \u00e7\u0131rp\u0131n\u0131rken; a\u011fz\u0131ndan \u00e7\u0131kan h\u0131r\u0131lt\u0131lar aras\u0131nda \u015fahadet kelimesini f\u0131s\u0131ldad\u0131\u011f\u0131 duyuldu&#8230;<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">Bu arada \u015fafak s\u00f6km\u00fc\u015f g\u00fcne\u015fin ilk i\u015f\u0131klar\u0131 Ulu Caminin \u00f6n\u00fcndeki dara\u011fa\u00e7lar\u0131nda sallanan be\u015f cans\u0131z cesede vuruyordu&#8230;<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">Hukuken 75 ya\u015f\u0131ndaki blr insan as\u0131lamazd\u0131. Ama &#8220;Roma B\u00eavext&#8217;te ne hukuk nede merhamet vard\u0131&#8230; T\u00fcm tarihlerinde oldu\u011fu gibi&#8230;<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">Ya\u015fl\u0131 bir adam\u0131, Cumhuriyete kar\u015f\u0131 isyan edebilecek olan K\u00fcrtlere korku vermek i\u00e7in hukuksuzca asm\u0131\u015flard\u0131&#8230;<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">Asl\u0131nda onlar; o iplerde sadece Seyyid Abd\u00fclkadir&#8217;i de\u011fil; bir milletin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131, ad\u0131n\u0131 ve dilini, ayn\u0131 zamanda merhameti, mertli\u011fi ve insanl\u0131\u011f\u0131 da asm\u0131\u015flard\u0131&#8230;<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">Sonras\u0131nda ne mi oldu?<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">Ya\u015fam\u0131na tahamm\u00fcl edemedikleri gibi \u00f6l\u00fcs\u00fcne de tahamm\u00fcl edemediler&#8230; Vah\u015fette s\u0131n\u0131r tan\u0131mayan bu mezar talanc\u0131lar\u0131, di\u011fer t\u00fcm ulusal K\u00fcrt liderlerine yapt\u0131klar\u0131 gibi onun da cesedini yok edip mezars\u0131z b\u0131rakt\u0131lar&#8230;<\/div>\n<div dir=\"auto\"><\/div>\n<div dir=\"auto\">Engin Y\u0131lmaz<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>27 May\u0131s 1925 sabah 4.30 sular\u0131nda Diyarbak\u0131r Ulu camii \u00f6n\u00fcnde kurulmu\u015f olan dara\u011fac\u0131na do\u011fru askerlerin iti\u015f kak\u0131\u015flar\u0131 aras\u0131nda be\u015f idam mahkumu getirildi&#8230; Bunlar; \u015eeyh Sait Ayaklanmas\u0131 sonras\u0131 Diyarbak\u0131rda Kurulan \u0130stiklal Mahkemesi taraf\u0131ndan idama mahkum edilmi\u015f ki\u015filerdi: K\u00fcrt Teali Cemiyeti reisli\u011fini yapm\u0131\u015f olan Seyyid Abdulkadir, onun o\u011flu Seyyid Mehmet, K\u00fcrt Ayd\u0131nlardan Bitlisli Hizanizade Kemal Fevzi ve &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":32,"featured_media":23793,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[65],"tags":[1616,6743],"class_list":["post-23792","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-forum","tag-manset","tag-naksiler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23792","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/32"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=23792"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23792\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23794,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23792\/revisions\/23794"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/23793"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=23792"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=23792"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=23792"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}