Mele Selim, hareket ba\u015flamadan \u00f6nce 1913\u2019ten itibaren b\u00f6lgedeki n\u00fcfuslu K\u00fcrd din adamlar\u0131, a\u015firet reisleri ve Ermeni temsilcilerinden \u015fahsiyetleri ziyaret ederek harekete destek vermelerini talebinde bulunur. Bu ama\u00e7la g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc \u015fahsiyetlerden bir de, o d\u00f6nem Van\u2019da bulunan Mele Sa\u00eed\u00ea Kurd\u00ee\u2019dir.<\/p>\n
Sa\u00eed\u00ea Kurd\u00ee, kendisine ayn\u0131 zamanda ders vermi\u015f olan Mele Selim\u2019in bizatihi \u015fahs\u0131na y\u00f6nelik g\u00f6nderdi\u011fi harekete kat\u0131l\u0131m \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na verdi\u011fi cevapta: \u201cBen Van\u2019da m\u00fcft\u00fcyd\u00fcm. \u00dcstad\u0131m bana haber g\u00f6nderdi, orduda dinsiz subaylar yeti\u015fiyor, bunlar ileride din i\u00e7in tehlikelidir, bize i\u015ftirak et, biz bu dinsizlere isyan edece\u011fiz. Ben de cevaben dedim ki: Bu orduda y\u00fcz bin evliya var, birka\u00e7 dinsiz i\u00e7in bunlara k\u0131l\u0131\u00e7 \u00e7ekemeyiz. \u00dcstad\u0131m Seyda Selim gelece\u011fi daha iyi g\u00f6rd\u00fc. Ben g\u00f6remedim ama intikam\u0131m\u0131z al\u0131nacak.\u201d[1]<\/a><\/p>\n \u00d6rg\u00fctleme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 gizli bir \u015fekilde y\u00fcr\u00fcten R\u00eaxistina \u00cer\u015fad\u2019\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 ve ama\u00e7lar\u0131 Seyyid Ali\u2019nin karde\u015fi taraf\u0131ndan \u0130ttihat\u00e7\u0131lara ihbar edilir ve bunun sonucunda bir\u00e7ok \u00f6nde gelen \u00cer\u015fad \u00f6rg\u00fct\u00fc \u00fcyesi oldu\u011fu iddias\u0131yla, Eyl\u00fcl 1913\u2019ten itibaren \u0130ttihat ve Terakki y\u00f6netimi taraf\u0131ndan tutuklan\u0131r ve bir k\u0131sm\u0131 da suikastlar sonucu \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcr. Hareketin \u00f6nemli isimlerinden olan H\u00fcseyin ve Hayrettin Berazi de 1913\u2019te \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcr.[2]<\/a>\u00a0Bundan k\u0131sa bir s\u00fcre sonra da S\u00fcleyman Bey (Ar\u00e7e\u015fli), Karde\u015fi Farho, Hayri Bey, Ebax (\u00d6zalp) Kaymakam\u0131 Mustafa Bey, Nuri Bey, H\u00fcseyin Abdal A\u011fa[3]<\/a>\u00a0ve di\u011fer tan\u0131nm\u0131\u015f K\u00fcrd \u015fahsiyetleri de tutuklan\u0131r. Daha sonra hareketin devam etti\u011fi g\u00fcnlerde b\u00f6lgedeki \u00f6nemli liderlerden bir olan Kamil Bedirhan da nisan ay\u0131 sonlar\u0131nda tutuklanarak \u0130stanbul\u2019a g\u00f6nderilir ve daha sonra oradan ka\u00e7arak Tiflis\u2019e gider.<\/p>\n B\u00fct\u00fcn bu geli\u015fmelerle birlikte \u00f6zellikle Bitlis k\u0131rsal\u0131nda ve \u00e7e\u015fitli nahiyelerde bulunan kadrolar \u00f6rg\u00fctsel ve propaganda \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na devam eder. 17 Nisan 1330 (1914) tarihli polis m\u00fcd\u00fcr\u00fcn\u00fcn K\u00fcrdlerin \u00f6rg\u00fctsel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na dair verdi\u011fi rapora g\u00f6re; merkez sanca\u011f\u0131na t\u00e2bi \u015eatak nahiyesinin H\u00e2\u00e7ukan (Xa\u00e7\u00fbkan) k\u00f6y\u00fcnden S\u00fcleyman A\u011fa d\u00fc\u011f\u00fcn bahanesiyle Miryanis k\u00f6y\u00fcne giderek ve gece Fak\u00ee \u0130sa nam\u0131nda birinin hanesinde ve birka\u00e7 g\u00fcn de s\u00f6z konusu k\u00f6y ihtiyar heyetinden Mehmed o\u011flu Ali\u2019nin evinde kalarak ve Mutki kazas\u0131n\u0131n Ali Harat k\u00f6y\u00fcnde oturan \u0130\u011f\u0131k kabilesinden Hotan o\u011flu \u015eakir ve Dolek k\u00f6y\u00fcnden \u00d6mer Aziz o\u011flu Zerkub\u00ee ve Garzan kazas\u0131n\u0131n Millo k\u00f6y\u00fcnde oturan Atmanki a\u015firetinin Mala Bad\u0131r kabilesi reisi Hasan bin Hamid ile iki refikini ve Arinc k\u00f6y\u00fcnden Mustafa Bin Ali Han ve bir refiki, \u015eirvan kazas\u0131n\u0131n Arbo k\u00f6y\u00fcnden Re\u015fit Bin Mustafa ve Muhtar Hac\u0131 bin Ahmed ve Cafer Bin Remo (Remzi)\u2019yi celb ve merkum Ali\u2019nin odas\u0131nda gizlice toplanarak kendilerini h\u00fck\u00fcmet aleyhine sevk ve tahrik ve ah\u00e2liyi isyana davet eyledi\u011fi nahiye m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnce[4]<\/a>\u00a0tespit edilmi\u015ftir.<\/p>\n Hizan il\u00e7esi ile Kar\u00e7ikan, \u015eetek ve S\u00eemek nahiyelerinde K\u00fcrdler aras\u0131nda propaganda yap\u0131lmakta, \u00f6rg\u00fct kurulmakta ve silah da\u011f\u0131t\u0131lmakta idi. Bu geli\u015fmelerle ilgili olarak Xa\u00e7\u00fbkanl\u0131 S\u00fcleyman A\u011fa, birka\u00e7 arkada\u015f\u0131 ile birlikte, \u015eetek Nahiye M\u00fcd\u00fcr\u00fc taraf\u0131ndan silah da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 maddesinden dolay\u0131 tutuklanarak il merkezine g\u00f6nderilmi\u015flerdi. Bu konuda yap\u0131lan soru\u015fturman\u0131n sonucu, Mele Selim\u2019in merkeze getirilmesi gere\u011fini g\u00f6steriyordu. Vali durumu Hizan kaymakam\u0131na bildiriliyor.[5]<\/a>\u00a0K\u00fcrd hareketinin aktif \u00f6rg\u00fctleyicilerinden ve liderlerinden biri olan ve K\u00fcrdler aras\u0131nda \u00f6nemli etkiye sahip Mele Selim\u2019i tutuklamaya ve onun b\u00f6lgesinde \u201cd\u00fczeni\u201d yeniden kurmaya karar verir. Hizan Kaymakam\u0131, silahl\u0131 jandarmalarla aniden Mele Selim\u2019in evini sar\u0131p onu yakalayarak S\u00eemek nahiyesine g\u00f6t\u00fcr\u00fcyor ve oradan da 50 jandarman\u0131n e\u015fli\u011finde, il merkezine iki saatlik uzakl\u0131kta bulunan Alek\u2019e kadar geliyorlar.[6]<\/a><\/p>\n Jandarmalar\u0131n \u00e7oklu\u011funu g\u00f6ren Mele Selim, i\u015fin i\u00e7inde bir ola\u011fan\u00fcst\u00fcl\u00fck oldu\u011funu sezinleyince k\u00f6yl\u00fclere durumu bildiriyor ve k\u00f6yl\u00fcleri heyecana s\u00fcr\u00fckleyerek harekete te\u015fvik ediyor. Ba\u015fg\u00f6steren arbede \u00fczerine 2-3 jandarma yaralan\u0131yor ve Mele Selim kurtar\u0131l\u0131yor; oradan do\u011fru, oturdu\u011fu Xuma\u00e7 k\u00f6y\u00fcne gidiyor.[7]<\/a>\u00a0Bu olaydan sonra K\u00fcrdler tam bir teyakkuz haline ge\u00e7iyor. Mele Selim, \u00e7evreye haberler g\u00f6ndererek derhal a\u00e7\u0131k\u00e7a haz\u0131rl\u0131klara ba\u015fl\u0131yor, Xuma\u00e7 b\u00f6lgesini savunmak i\u00e7in gerekli \u00f6nlemleri almaya ba\u015fl\u0131yorlar.<\/p>\n