{"id":23070,"date":"2023-10-15T20:01:26","date_gmt":"2023-10-15T17:01:26","guid":{"rendered":"https:\/\/candname.com\/tr\/?p=23070"},"modified":"2023-10-15T20:01:26","modified_gmt":"2023-10-15T17:01:26","slug":"arz-i-mevud","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/candname.com\/tr\/?p=23070","title":{"rendered":"ARZ-\u0131 MEV\u2018\u00dbD"},"content":{"rendered":"<p>\u0130br\u00e2n\u00eece\u2019de \u201cEretz Israel\u201d (\u0130sr\u00e2il diyar\u0131) denilen bu b\u00f6lge Ahd-i At\u00eek\u2019te \u201cKen\u2018an diyar\u0131\u201d (Tekv\u00een, 11\/31; 17\/18; \u00c7\u0131k\u0131\u015f, 6\/4), \u201cdiyar\u201d (Tesniye, 26\/15; \u0130\u015faya, 57\/13), \u201cgurbet diyar\u0131\u201d (Tekv\u00een, 17\/8), \u201cmemleket\u201d (Tekv\u00een, 26\/2-3) diye de zikredilmektedir. \u0130kinci M\u00e2bed d\u00f6neminden itibaren ise \u201carz-\u0131 mev\u2018\u00fbd\u201d diye adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olup Ahd-i Ced\u00eed\u2019de de bu isimle ge\u00e7mektedir (\u0130br\u00e2n\u00eeler\u2019e Mektup, 11\/9). Ahd-i At\u00eek\u2019te buras\u0131 ayr\u0131ca \u201ciyi ve geni\u015f diyar\u201d (\u00c7\u0131k\u0131\u015f, 3\/8), \u201cs\u00fct ve bal akan diyar\u201d (\u00c7\u0131k\u0131\u015f, 3\/8; Levililer, 20\/24; Tesniye, 11\/9; Yeremya, 11\/5; 32\/22; Hezekiel, 20\/6, 15), \u201cb\u00fct\u00fcn memleketlerin s\u00fcs\u00fc olan diyar\u201d (Hezekiel, 20\/6, 15) diye tavsif edilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Kit\u00e2b-\u0131 Mukaddes\u2019te Hz. \u0130br\u00e2him\u2019e yap\u0131lan vaadde, \u201cM\u0131s\u0131r \u0131rma\u011f\u0131ndan b\u00fcy\u00fck \u0131rma\u011fa, F\u0131rat \u0131rma\u011f\u0131na kadar olan b\u00f6lge\u201d (Tekv\u00een, 15\/8), Hz. M\u00fbs\u00e2 ve Ye\u015fu\u2019a yap\u0131lan vaadde, \u201cAyak taban\u0131n\u0131z\u0131n basaca\u011f\u0131 her yer sizin olacak\u201d denilmi\u015ftir (Tesniye, 11\/24; Ye\u015fu, 1\/3). Arz-\u0131 mev\u2018\u00fbdun s\u0131n\u0131rlar\u0131 Ahd-i At\u00eek\u2019te daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak \u015fu \u015fekilde verilmektedir: G\u00fcney s\u0131n\u0131r\u0131: \u201cTsin \u00e7\u00f6l\u00fcnden Edom boyunca olacak ve cenup s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131z \u015farka do\u011fru Tuz denizinin ucundan olacak ve s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131z Akrabbim yoku\u015fundan cenuba do\u011fru dola\u015facak ve Tsin\u2019e ge\u00e7ecek ve onun u\u00e7lar\u0131 Kade\u015f-Barnea\u2019n\u0131n cenubunda olacaklar ve Hatsar-Addar\u2019a \u00e7\u0131kacak ve Atsmon\u2019a ge\u00e7ecek ve s\u0131n\u0131r Atsmon\u2019dan M\u0131s\u0131r vadisine kadar dola\u015facak ve onun u\u00e7lar\u0131 deniz yan\u0131nda olacakt\u0131r\u201d (Say\u0131lar, 34\/3-5; Tesniye, 15\/2-4). Buradaki Tsin \u00e7\u00f6l\u00fc Kade\u015f\u2019in kuzeydo\u011fusunda yer almakta ve arz-\u0131 mev\u2018\u00fbdun g\u00fcney s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 te\u015fkil etmektedir. Tuz denizi bug\u00fcnk\u00fc \u00d6l\u00fcdeniz\u2019dir. Akrabbim yoku\u015fu \u00d6l\u00fcdeniz\u2019in g\u00fcneyinde, bug\u00fcnk\u00fc Nakb es-Saf\u00e2, Hatsar-Addar Kade\u015f-Barnea\u2019n\u0131n kuzeybat\u0131s\u0131ndaki V\u00e2dilkudeyr\u00e2t, Atsmon da V\u00e2dilkudeyr\u00e2t\u2019\u0131n bat\u0131s\u0131ndaki yerdir. M\u0131s\u0131r vadisi ise, Gazze\u2019nin g\u00fcneybat\u0131s\u0131ndan Akdeniz\u2019e a\u00e7\u0131lan V\u00e2dilar\u00ee\u015f\u2019tir. Arz-\u0131 mev\u2018\u00fbdun g\u00fcney s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 belirten bu ifade, Ruhban metnine aittir ve Negev\u2019in b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131 arz-\u0131 mev\u2018\u00fbda katmaktad\u0131r. Bat\u0131 s\u0131n\u0131r\u0131: \u201cB\u00fcy\u00fck deniz ve onun k\u0131y\u0131s\u0131 olacakt\u0131r\u201d (Say\u0131lar, 34\/6; Ye\u015fu, 1\/4). \u201cGarp denizi\u201dde (Tesniye, 11\/24) denilen bu deniz Akdeniz\u2019dir. Kuzey s\u0131n\u0131r\u0131: \u201cB\u00fcy\u00fck denizden Hor da\u011f\u0131na kadar kendinize i\u015faret koyacaks\u0131n\u0131z. Hor da\u011f\u0131ndan Hamat\u2019a girilecek yere kadar i\u015faret koyacaks\u0131n\u0131z ve s\u0131n\u0131r\u0131n u\u00e7lar\u0131 Tsed\u00e2d\u2019da olacak ve s\u0131n\u0131r Zifron\u2019a \u00e7\u0131kacak ve onun u\u00e7lar\u0131 Hatsar-Enan\u2019da olacakt\u0131r\u201d (Say\u0131lar, 34\/7-9). Arz-\u0131 mev\u2018\u00fbdun kuzey s\u0131n\u0131r\u0131, Ahd-i At\u00eek\u2019in di\u011fer yerlerinde L\u00fcbnan olarak belirtilmektedir (Tesniye, 11\/24; Ye\u015fu, 1\/4). S\u00f6z konusu Hor da\u011f\u0131n\u0131n G\u00fcney Anadolu\u2019daki Toros da\u011flar\u0131 oldu\u011fu da ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr (<span class=\"kisaltma\" data-ad=\"ancien-testament\"><i>Ancien Testament<\/i><\/span>, s. 326); fakat genel kanaat, bunun L\u00fcbnan da\u011f\u0131 (Cebelil\u00fcbnan) oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcndedir. Esasen Ahd-i At\u00eek\u2019in hi\u00e7bir yerinde arz-\u0131 mev\u2018\u00fbdun kuzey s\u0131n\u0131r\u0131 L\u00fcbnan b\u00f6lgesini a\u015fmamaktad\u0131r. Do\u011fu s\u0131n\u0131r\u0131: \u201cVe \u015fark s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131z i\u00e7in Hatsar-Enan\u2019dan \u015eefam\u2019a kadar i\u015faret koyacaks\u0131n\u0131z ve s\u0131n\u0131r \u015eefam\u2019dan Ain\u2019in \u015fark taraf\u0131nda Ribla\u2019ya inecek ve \u015farka do\u011fru Kinneret denizinin yan\u0131na dokunacakt\u0131r ve s\u0131n\u0131r Erden\u2019e inecek ve u\u00e7lar\u0131 Tuz denizi yan\u0131nda olacakt\u0131r\u201d (Say\u0131lar, 34\/10-12). Kinneret denizi Taberiye g\u00f6l\u00fcd\u00fcr. Ahd-i At\u00eek\u2019te do\u011fu s\u0131n\u0131r\u0131 \u201cb\u00fcy\u00fck \u0131rmak, F\u0131rat \u0131rma\u011f\u0131\u201d olarak da g\u00f6sterildi\u011fi halde (Tekv\u00een, 15\/18; Tesniye, 11\/24; Ye\u015fu, 1\/4), Say\u0131lar, 34\/10-12\u2019de Rab Yahova taraf\u0131ndan Hz. M\u00fbs\u00e2\u2019ya \u00e7izilen do\u011fu s\u0131n\u0131r\u0131 Taberiye ve Lut g\u00f6llerinin do\u011fu taraf\u0131ndaki b\u00f6lgeyle s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmaktad\u0131r. Do\u011fu s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n F\u0131rat\u2019a kadar uzat\u0131lmas\u0131 ideal \u00f6l\u00e7\u00fclere g\u00f6redir ve yahudi tarihinde hi\u00e7 ger\u00e7ekle\u015fmemi\u015ftir. \u0130srail tarihinin en parlak d\u00f6nemi Hz. S\u00fcleyman devri olmas\u0131na, Hz. S\u00fcleyman\u2019\u0131n \u201cIrmaktan Filist\u00eeler diyar\u0131na ve M\u0131s\u0131r s\u0131n\u0131r\u0131na kadar b\u00fct\u00fcn \u00fclkeler \u00fczerinde saltanat s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc\u201d (I. Krallar, 4\/21) belirtilmesine ra\u011fmen krall\u0131\u011f\u0131n do\u011fu s\u0131n\u0131r\u0131 asla F\u0131rat\u2019a varmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Arz-\u0131 mev\u2018\u00fbd ilk \u00f6nce Hz. \u0130br\u00e2him\u2019e ve onun z\u00fcrriyetine vaad edilmi\u015ftir (Tekv\u00een, 13\/14-17). \u201cVe senin gurbet diyar\u0131n\u0131, b\u00fct\u00fcn Ken\u2018an diyar\u0131n\u0131 sana ve senden sonra z\u00fcrriyetine ebed\u00ee m\u00fclk olarak verece\u011fim ve onlar\u0131n Allah\u2019\u0131 olaca\u011f\u0131m\u201d (Tekv\u00een, 17\/8). Ancak Kit\u00e2b-\u0131 Mukaddes gelene\u011fi daha sonra Hz. \u0130sm\u00e2il\u2019i devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rakarak vaadin Hz. \u0130shak ve onun z\u00fcrriyetine ait oldu\u011funu belirtmektedir (Tekv\u00een, 21\/12). Hz. \u0130br\u00e2him\u2019den sonra ayn\u0131 vaad Hz. \u0130shak\u2019a ve onun z\u00fcrriyetine (Tekv\u00een, 26\/2-3), Hz. Ya\u2018k\u016bb\u2019a ve z\u00fcrriyetine (Tekv\u00een, 28\/4, 13; 48\/4), Hz. Y\u00fbsuf\u2019a (Tekv\u00een, 50\/24), Hz. M\u00fbs\u00e2\u2019ya (\u00c7\u0131k\u0131\u015f, 3\/8, 17; 6\/4, 8; 32\/13; 33\/1; Say\u0131lar, 34\/1-12; Tesniye, 11\/24-25) ve Ye\u015fu\u2019a (Ye\u015fu, 1\/2-4) yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Arz-\u0131 mev\u2018\u00fbd Hz. \u0130br\u00e2him, Hz. \u0130shak, Hz. Ya\u2018k\u016bb ve Hz. M\u00fbs\u00e2\u2019ya ve onlar\u0131n z\u00fcrriyetlerine ebed\u00ee m\u00fclk ve miras olarak verilmi\u015ftir (Tekv\u00een, 17\/8; 28\/4,13; 48\/4; \u00c7\u0131k\u0131\u015f, 6\/8); ancak bu hi\u00e7bir \u015farta ba\u011fl\u0131 olmayan, mutlak bir vaad de\u011fildir. Arz-\u0131 mev\u2018\u00fbda sahip olman\u0131n, oray\u0131 ebed\u00ee m\u00fclk ve miras olarak alman\u0131n \u015fartlar\u0131, Rab Yahova ile \u0130sr\u00e2ilo\u011fullar\u0131 aras\u0131nda de\u011fi\u015fik d\u00f6nemlerde yap\u0131lan\u00a0<a href=\"https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/ahid\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">ahid<\/a>lerle tesbit edilmi\u015ftir. \u0130sr\u00e2ilo\u011fullar\u0131 bu ahidlere riayet etmeleri \u015fart\u0131yla vaade hak kazanacaklar, aksi takdirde bundan mahrum kalacaklard\u0131.<\/p>\n<p>Arz-\u0131 mev\u2018\u00fbdla ilgili ilk ahid, Rab Yahova ile Hz. \u0130br\u00e2him aras\u0131nda yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u201cO g\u00fcnde Rab \u0130br\u00e2him\u2019le ahdedip dedi: M\u0131s\u0131r \u0131rma\u011f\u0131ndan b\u00fcy\u00fck \u0131rma\u011fa, F\u0131rat \u0131rma\u011f\u0131na kadar bu diyar\u0131, Ken\u00eeler\u2019i, Kenizz\u00eeler\u2019i, Kadmon\u00eeler\u2019i, Hitt\u00eeler\u2019i, Perizz\u00eeler\u2019i, Refalar\u2019\u0131, Amoriler\u2019i, Ken\u2018anl\u0131lar\u2019\u0131, Girga\u015f\u00eeler\u2019i, Yebus\u00eeler\u2019i senin z\u00fcrriyetine verdim\u201d (Tekv\u00een, 15\/18-21). Bu ahid ile Tanr\u0131 Hz. \u0130br\u00e2him\u2019in soyunu fazlas\u0131yla \u00e7o\u011faltacakt\u0131r; o, milletlerin babas\u0131 olacakt\u0131r. Onun soyundan krallar \u00e7\u0131kacakt\u0131r. Onun gurbet diyar\u0131n\u0131, b\u00fct\u00fcn Ken\u2018an diyar\u0131n\u0131 ona ve ondan sonra da z\u00fcrriyetine ebed\u00ee m\u00fclk olarak verecektir. Bu vaadin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak Hz. \u0130br\u00e2him ve onun z\u00fcrriyeti, Tanr\u0131 olarak sadece O\u2019nu tan\u0131yacak ve her erkek s\u00fcnnet olacakt\u0131r. Bu ahid ebed\u00eedir (Tekv\u00een, 1-14).<\/p>\n<p>Hz. \u0130shak ve Hz. Ya\u2018k\u016bb ile de bir ahid yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r (\u00c7\u0131k\u0131\u015f, 6\/4). Rab Hz. \u0130shak\u2019a vaadini \u015fu \u015fekilde bildirmektedir: \u201cM\u0131s\u0131r\u2019a inme, sana s\u00f6yleyece\u011fim memlekette otur, bu diyarda misafir ol, seninle olaca\u011f\u0131m, seni m\u00fcbarek k\u0131laca\u011f\u0131m, \u00e7\u00fcnk\u00fc b\u00fct\u00fcn bu memleketleri sana ve z\u00fcrriyetine verece\u011fim ve baban \u0130br\u00e2him\u2019e etti\u011fim yemini peki\u015ftirece\u011fim ve senin z\u00fcrriyetini g\u00f6klerin y\u0131ld\u0131zlar\u0131 gibi \u00e7o\u011faltaca\u011f\u0131m, z\u00fcrriyetine b\u00fct\u00fcn bu memleketleri verece\u011fim, yerin b\u00fct\u00fcn milletleri senin z\u00fcrriyetinde m\u00fcbarek k\u0131l\u0131nacaklar, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u0130br\u00e2him s\u00f6z\u00fcm\u00fc dinledi ve tenbihlerimi, emirlerimi, kanunlar\u0131m\u0131 ve \u015feriatlar\u0131m\u0131 tuttu\u201d (Tekv\u00een, 26\/2-5). \u015eu halde vaadin tahakkuku, Allah\u2019\u0131n emirlerini, kanun ve \u015feriat\u0131n\u0131 tutmaya ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Yahova Hz. Ya\u2018k\u016bb\u2019a \u015f\u00f6yle der: \u201cBaban \u0130br\u00e2him\u2019in Allah\u2019\u0131, \u0130shak\u2019\u0131n Allah\u2019\u0131 rab benim. \u00dczerinde yatmakta oldu\u011fun diyar\u0131 sana ve senin z\u00fcrriyetine verece\u011fim; senin z\u00fcrriyetin yerin tozu gibi olacak, garba, \u015farka, \u015fimale ve cenuba yay\u0131lacaks\u0131n, yerin b\u00fct\u00fcn kabileleri sende ve senin z\u00fcrriyetinde m\u00fcbarek k\u0131l\u0131nacakt\u0131r\u201d (Tekv\u00een, 28\/13-14).<\/p>\n<p>Hz. M\u00fbs\u00e2 ile de bir ahid yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u201cBunun i\u00e7in \u0130sr\u00e2ilo\u011fullar\u0131\u2019na s\u00f6yle. Ben rabbim. Sizi M\u0131s\u0131rl\u0131lar\u2019\u0131n y\u00fckleri alt\u0131ndan \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131m&#8230;, sizi kendim i\u00e7in bir kavim olarak alaca\u011f\u0131m ve size Allah olaca\u011f\u0131m&#8230; ve \u0130br\u00e2him\u2019e, \u0130shak\u2019a Ya\u2018k\u016bb\u2019a vermek i\u00e7in yemin etti\u011fim diyara sizi getirece\u011fim ve onu size miras olarak verece\u011fim\u201d (\u00c7\u0131k\u0131\u015f, 6\/2-8). Hz. M\u00fbs\u00e2 vas\u0131tas\u0131yla Rab Yahova ile \u0130sr\u00e2ilo\u011fullar\u0131 aras\u0131nda yap\u0131lan ahdin \u015fartlar\u0131 ise Rabbin Hz. M\u00fbs\u00e2\u2019ya verdi\u011fi \u015feriat\u0131n (Tevrat) h\u00fck\u00fcmleridir (\u00c7\u0131k\u0131\u015f, 19\/24). \u0130sr\u00e2ilo\u011fullar\u0131 Tevrat\u2019ta bildirilen h\u00fck\u00fcmlere riayet ettikleri s\u00fcrece Rab Yahova onlar\u0131 kendisi i\u00e7in bir kavim olarak alacak ve onlara Allah olacakt\u0131r (\u00c7\u0131k\u0131\u015f, 6\/7; Levililer, 26\/12). \u201cE\u011fer ger\u00e7ekten s\u00f6z\u00fcm\u00fc dinleyecek ve ahdimi tutacaksan\u0131z, bana b\u00fct\u00fcn kavimlerden has kavim olacaks\u0131n\u0131z; \u00e7\u00fcnk\u00fc b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya benimdir; ve siz bana k\u00e2hinler melek\u00fbtu ve mukaddes millet olacaks\u0131n\u0131z\u201d (\u00c7\u0131k\u0131\u015f, 19\/5-6).<\/p>\n<p>Ahd-i At\u00eek\u2019in bir\u00e7ok yerinde arz-\u0131 mev\u2018\u00fbdda uyulmas\u0131 gereken kurallar ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla bildirilmi\u015ftir (\u00c7\u0131k\u0131\u015f, 13\/5-16; 1924; 33-34; Say\u0131lar, 15; Tesniye, 5-8; 11\/22-25; 12\/1-26\/19; Ye\u015fu, 1\/6-8; Yeremya, 1\/1-7). Ahdin \u015fartlar\u0131na uyulmad\u0131\u011f\u0131, Rabbin emirleri yerine getirilmedi\u011fi, O\u2019nun kanunlar\u0131 reddedildi\u011fi (Levililer, 26\/14-15), \u015feriattaki emirler tutulmad\u0131\u011f\u0131 takdirde ise ba\u015flar\u0131na her t\u00fcrl\u00fc fel\u00e2ket gelecek; Rab Yahova onlardan nefret edip onlara kar\u015f\u0131 \u00f6fke ile y\u00fcr\u00fcyecek (Levililer, 26\/14-33; Tesniye, 28\/58-68), m\u00fclk edinmek i\u00e7in girdikleri diyardan kopar\u0131lacaklard\u0131r (Tesniye, 28\/63). Nitekim \u0130sr\u00e2ilo\u011fullar\u0131 tarihleri boyunca, hi\u00e7bir zaman Rab Yahova ile yap\u0131lan ahde sad\u0131k kalmam\u0131\u015flard\u0131r. Ahd-i At\u00eek de onlar\u0131n ahdi bozmalar\u0131n\u0131 \u0131srarla vurgulamaktad\u0131r (Tesniye, 29\/25; 31\/16, 20; Ye\u015fu, 7\/11; I. Krallar, 19\/10; II. Tarihler, 12\/1; Ezra, 9\/10; Mezmur, 119\/53; \u0130\u015faya, 24\/5; Yeremya, 9\/13; 22\/9; Hezekiel, 44\/7). Hz. M\u00fbs\u00e2 zaman\u0131nda yap\u0131lan ahid, \u0130sr\u00e2ilo\u011fullar\u0131\u2019n\u0131n alt\u0131n buza\u011f\u0131ya tapmalar\u0131yla bozulmu\u015f (\u00c7\u0131k\u0131\u015f, 32), daha sonra arz-\u0131 mev\u2018\u00fbdun ebediyen verilece\u011fi tekrar bildirilerek (\u00c7\u0131k\u0131\u015f, 32\/13) ahid yenilenmi\u015ftir (\u00c7\u0131k\u0131\u015f, 33-34). \u00c7\u00f6lde ahid tekrar hat\u0131rlat\u0131larak arz-\u0131 mev\u2018\u00fbda girilince uyulmas\u0131 gereken kurallar belirtilmi\u015f (Levililer, 25\/55-26\/46), fakat \u0130sr\u00e2ilo\u011fullar\u0131 her defas\u0131nda ahdi \u00e7i\u011fneyip Rab Yahova\u2019ya isyan etmi\u015flerdir. Rabbin emri \u00fczerine Hz. M\u00fbs\u00e2 her kabileden birer temsilciyi arz-\u0131 mev\u2018\u00fbd hakk\u0131nda bilgi toplamak \u00fczere Ken\u2018an diyar\u0131na g\u00f6ndermi\u015f, k\u0131rk g\u00fcn sonra d\u00f6nen grup, iki ki\u015fi hari\u00e7, oraya gitmenin tehlikeli oldu\u011funu belirtmi\u015fler ve tekrar M\u0131s\u0131r\u2019a d\u00f6nme arzular\u0131n\u0131 izhar etmi\u015flerdir. Bunun \u00fczerine Rab Yahova onlar\u0131 mirastan mahrum edece\u011fini bildirmi\u015f ve oray\u0131 onlara k\u0131rk y\u0131l haram k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r (Say\u0131lar, 14\/33-34).<\/p>\n<p>\u0130sr\u00e2ilo\u011fullar\u0131\u2019na b\u00f6yle bir vaadin yap\u0131lmas\u0131, onlar\u0131n sal\u00e2h\u0131ndan ve y\u00fcreklerinin do\u011frulu\u011fundan dolay\u0131 de\u011fil, ancak oradaki milletlerin k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnden ve Rabbin \u0130br\u00e2him\u2019e, \u0130shak\u2019a ve Ya\u2019k\u016bb\u2019a and etti\u011fi s\u00f6z\u00fc sabit k\u0131lmas\u0131 sebebiyledir (Tesniye, 9\/4-5). Zira \u0130sr\u00e2ilo\u011fullar\u0131 \u201csert enseli bir kavim\u201ddir (\u00c7\u0131k\u0131\u015f, 32\/9; 33\/3; 34\/9; Tesniye, 9\/6, 13); M\u0131s\u0131r diyar\u0131ndan \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131 g\u00fcnden beri Rabbe \u00e2si olmu\u015flard\u0131r (Tesniye, 9\/7); \u00f6k\u00fcz kendi sahibini, e\u015fek de efendisinin yemli\u011fini bildi\u011fi halde \u0130sr\u00e2il Rabbini bilmemektedir (\u0130\u015faya, 1\/2-3); \u0130sr\u00e2ilo\u011fullar\u0131 su\u00e7lu bir millettir, haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131 y\u00fcklenmi\u015f olan kavimdir, k\u00f6t\u00fcl\u00fck i\u015fleyenlerin z\u00fcrriyetidir. Rabbi b\u0131rakm\u0131\u015flar (\u0130\u015faya, 1\/4), ahdi bozmu\u015flar (Tesniye, 31\/16, 20; Yeremya, 11\/10), ba\u015fka il\u00e2hlar\u0131n ard\u0131nda gitmi\u015flerdir (Yeremya, 11\/10). Rab Yahova\u2019n\u0131n ho\u015fg\u00f6r\u00fcs\u00fcne ra\u011fmen her defas\u0131nda ahdi bozduklar\u0131 i\u00e7in Rab onlar\u0131 hel\u00e2k etmek istemi\u015f, fakat bu niyetinden d\u00f6nm\u00fc\u015f, n\u00e2dim olmu\u015ftur. O kadar \u00e7ok isyan etmi\u015flerdir ki onlar\u0131 cezaland\u0131rmaya niyetlenen, fakat buna n\u00e2dim olan Yahova, ned\u00e2met ede ede yorulmu\u015ftur (Yeremya, 15\/6).<\/p>\n<p>Ahde riayet etmeyen arz-\u0131 mev\u2018\u00fbddan mahrum kalacak ve l\u00e2netlenecektir (Yeremya, 11\/3). Orada ebed\u00ee kalabilmek i\u00e7in ahde riayetin yan\u0131nda daha ba\u015fka \u015fartlar da ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u201cYollar\u0131n\u0131z\u0131 ve i\u015flerinizi \u0131slah edin, sizi bu yerde oturturum. Yollar\u0131n\u0131z\u0131 ve i\u015flerinizi iyice \u0131slah ederseniz, bir adamla kom\u015fusu aras\u0131nda tam adalet ederseniz, garibi, \u00f6ks\u00fcz\u00fc ve dul kad\u0131n\u0131 ma\u011fdur etmezseniz, bu yerde su\u00e7suz kan\u0131 d\u00f6kmezseniz, kendi ziyan\u0131n\u0131za olarak ba\u015fka il\u00e2hlar\u0131n ard\u0131nca y\u00fcr\u00fcmezseniz o zaman bu yerde, ezelden ebede kadar atalar\u0131n\u0131za vermi\u015f oldu\u011fum diyarda sizi oturturum\u201d (Yeremya, 7\/1-7). \u201c\u00c7\u00fcnk\u00fc memlekette do\u011fru adamlar oturacaklar ve k\u00e2miller orada kalacaklard\u0131r. Fakat k\u00f6t\u00fc adamlar memleketten at\u0131lacaklar ve hainler oradan s\u00f6k\u00fcleceklerdir\u201d (S\u00fcleyman\u2019\u0131n Meselleri, 2\/21-22).<\/p>\n<p>Arz-\u0131 mev\u2018\u00fbd tabiri Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem\u2019de ge\u00e7memekte, ancak Hz. \u0130br\u00e2him ve L\u00fbt\u2019un \u201cbereketli k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f\u201d bir diyara ula\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131klar\u0131 anlat\u0131lmaktad\u0131r (el-Enbiy\u00e2 21\/71). Firavunlar\u0131n bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda ya\u015fayan \u0130sr\u00e2ilo\u011fullar\u0131\u2019n\u0131 M\u0131s\u0131r\u2019dan \u00e7\u0131karmakla g\u00f6revlendirilen Hz. M\u00fbs\u00e2 da, \u201cEy kavmim! Allah\u2019\u0131n sizin i\u00e7in yazm\u0131\u015f oldu\u011fu arz-\u0131 mukaddese giriniz ve arkan\u0131za d\u00f6nmeyiniz; sonra h\u00fcsrana u\u011frayanlardan olursunuz\u201d demi\u015ftir (el-M\u00e2ide 5\/21). Fakat \u0130sr\u00e2ilo\u011fullar\u0131 oraya girmek istememi\u015fler, bunun \u00fczerine arz-\u0131 mukaddes onlara k\u0131rk y\u0131l haram k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r (el-M\u00e2ide 5\/22-26). Bunun d\u0131\u015f\u0131nda Kur\u2019an\u2019da ayr\u0131ca, Tevrat\u2019ta verilen s\u00f6z\u00fcn Zeb\u00fbr\u2019da yenilendi\u011fi, \u201carz\u201da iyi kullar\u0131n v\u00e2ris olaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015f (el-Enbiy\u00e2 21\/105), M\u0131s\u0131r\u2019da zay\u0131f d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclen \u0130sr\u00e2ilo\u011fullar\u0131\u2019n\u0131n Allah taraf\u0131ndan \u201co yerde\u201d h\u00e2kim k\u0131l\u0131nmak istendi\u011fi bildirilmi\u015f (el-Kasas 28\/5-6), \u0130sr\u00e2ilo\u011fullar\u0131\u2019na \u00f6nceden verilen s\u00f6z\u00fcn ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fi ve sabretmelerine kar\u015f\u0131l\u0131k, hor g\u00f6r\u00fcl\u00fcp ezilen bu milletin \u201cbereketli k\u0131l\u0131nan topraklar\u201da v\u00e2ris k\u0131l\u0131nd\u0131\u011f\u0131 ifade edilmi\u015ftir (el-A\u2018r\u00e2f 7\/137).<\/p>\n<p>Kur\u2019an\u2019da \u201carz-\u0131 mukaddese\u201d, \u201cbereketli arz\u201d gibi ifadelerle an\u0131lan ve \u0130sr\u00e2ilo\u011fullar\u0131 i\u00e7in yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 belirtilen bu yerin neresi oldu\u011fu a\u00e7\u0131k olarak bildirilmemi\u015ftir. Nitekim bu \u00e2yetlerin tefsirinde \u00e7e\u015fitli yerler \u00fczerinde durulmu\u015f, baz\u0131 \u00e2limler bu yerin \u015eam ve M\u0131s\u0131r, baz\u0131lar\u0131 Mescid-i Aks\u00e2\u2019n\u0131n bulundu\u011fu Kud\u00fcs ve L\u00fcbnan da\u011f\u0131 \u00e7evresi oldu\u011funu s\u00f6ylerken di\u011fer baz\u0131 \u00e2limler de kesin bir yer belirtmenin do\u011fru olmayaca\u011f\u0131n\u0131, ancak F\u0131rat ile M\u0131s\u0131r aras\u0131nda bir yer olmas\u0131 gerekti\u011fini ifade etmi\u015flerdir.<\/p>\n<p>Yahudiler arz-\u0131 mev\u2018\u00fbddan uzakla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131ktan sonra (m.s. 70) daima oran\u0131n hayaliyle ya\u015fam\u0131\u015flar, zaman zaman ortaya \u00e7\u0131kan sahte\u00a0<a href=\"https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/mesih\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">mes\u00eeh<\/a>ler de oraya kavu\u015fma idealini k\u00f6r\u00fcklemi\u015flerdir. Bu mes\u00eehlerden baz\u0131lar\u0131 \u201carz-\u0131 mev\u2018\u00fbd\u201du \u00f6nce Filistin, sonra da b\u00fct\u00fcn yery\u00fcz\u00fc \u015feklinde yorumlam\u0131\u015flard\u0131r. Siyonizm hareketinin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f sebebi de arz-\u0131 mev\u2018\u00fbd idealinin ger\u00e7ekle\u015fmesi arzusudur.<\/p>\n<p>Vaad \u00f6ncelikle Hz. \u0130br\u00e2him\u2019e yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, bu vaad bir hak do\u011furuyorsa, \u0130shak soyundan gelen yahudiler kadar \u0130sm\u00e2il neslinden gelenlerin de o topraklarda hakk\u0131 olmal\u0131d\u0131r. Di\u011fer taraftan vaadin ger\u00e7ekle\u015fmesi birtak\u0131m \u015fartlar\u0131n yerine getirilmesine ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Bunlar\u0131n ba\u015f\u0131nda Allah\u2019a itaat gelmektedir (el-M\u00e2ide 5\/12). Halbuki \u0130sr\u00e2ilo\u011fullar\u0131 Allah\u2019\u0131n emirlerine boyun e\u011fmemi\u015f yap\u0131lan ahidleri yerine getirmemi\u015f, hatta Allah\u2019\u0131n el\u00e7ilerini \u00f6ld\u00fcr\u00fcp fesat \u00e7\u0131karm\u0131\u015flard\u0131r (el-Bakara 2\/61, 100; en-Nis\u00e2 4\/155-156; el-M\u00e2ide 5\/13). Ayr\u0131ca Kur\u2019an\u2019da \u201carz\u201da belli \u0131rklara mensup olanlar\u0131n de\u011fil \u201cs\u00e2lih kullar\u201d\u0131n v\u00e2ris k\u0131l\u0131naca\u011f\u0131 ve bu il\u00e2h\u00ee kanunun b\u00fct\u00fcn mukaddes kitaplar\u0131n h\u00fckm\u00fc oldu\u011fu bildirilmi\u015ftir (el-Enbiy\u00e2 21\/105; kr\u015f. Mezmur, 37\/29; 69\/32-36).<\/p>\n<p><strong>Abdurrahman K\u00fc\u00e7\u00fck-islamansiklopedisi.org.tr<\/strong><\/p>\n<p><span class=\"bibliyografya\">B\u0130BL\u0130YOGRAFYA<\/span><\/p>\n<p><span class=\"kisaltma\" data-ad=\"taberi-camiul-beyan-bulak\">Taber\u00ee,\u00a0<i>C\u00e2mi\u02bfu\u2019l-bey\u00e2n\u00a0<\/i>(Bulak)<\/span>, XVII, 80-81.<\/p>\n<p><span class=\"kisaltma\" data-ad=\"kurtubi-el-cami\">Kurtub\u00ee,\u00a0<i>el-C\u00e2mi\u02bf<\/i><\/span>, VI, 125.<\/p>\n<p><span class=\"kisaltma\" data-ad=\"ancien-testament\"><i>Ancien Testament<\/i><\/span>, s. 326.<\/p>\n<p>Bustanay Oded, \u201cCanaan, Land of\u201d,\u00a0<span class=\"kisaltma\" data-ad=\"ejd\"><i>EJd.<\/i><\/span>, V, 99-100.<\/p>\n<p>\u201cErez \u0130srael\u201d,\u00a0<i>a.e.<\/i>, VI, 837.<\/p>\n<p>Louis Isaac Rabinowiz, \u201c\u0130srael\u201d,\u00a0<i>a.e.<\/i>, IX, 106.<\/p>\n<p>Michael Avi-Yonah, \u201c\u0130srael, Land of\u201d,\u00a0<i>a.e.<\/i>, IX, 108-123.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130br\u00e2n\u00eece\u2019de \u201cEretz Israel\u201d (\u0130sr\u00e2il diyar\u0131) denilen bu b\u00f6lge Ahd-i At\u00eek\u2019te \u201cKen\u2018an diyar\u0131\u201d (Tekv\u00een, 11\/31; 17\/18; \u00c7\u0131k\u0131\u015f, 6\/4), \u201cdiyar\u201d (Tesniye, 26\/15; \u0130\u015faya, 57\/13), \u201cgurbet diyar\u0131\u201d (Tekv\u00een, 17\/8), \u201cmemleket\u201d (Tekv\u00een, 26\/2-3) diye de zikredilmektedir. \u0130kinci M\u00e2bed d\u00f6neminden itibaren ise \u201carz-\u0131 mev\u2018\u00fbd\u201d diye adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olup Ahd-i Ced\u00eed\u2019de de bu isimle ge\u00e7mektedir (\u0130br\u00e2n\u00eeler\u2019e Mektup, 11\/9). Ahd-i At\u00eek\u2019te buras\u0131 ayr\u0131ca &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":32,"featured_media":23071,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[69],"tags":[6266,6281,6282,6269,6267,6285,1616,6284,6283,6280],"class_list":["post-23070","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-gisti","tag-arz-i-mevud","tag-buyuk-israil","tag-filistin","tag-israil","tag-israil-ogullari","tag-kenan-diyari","tag-manset","tag-siyonizm","tag-vaad-edilen-topraklar","tag-yahudi-devleti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23070","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/32"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=23070"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23070\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/23071"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=23070"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=23070"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=23070"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}