Afganistan K\u00fcrtlerinden Muhammed Nadir, \u00fclkede K\u00fcrt n\u00fcfusunun 350 binden fazla oldu\u011funu s\u00f6yledi. Nadir, yeni nesil gen\u00e7lerin kendi dil ve k\u00fclt\u00fcrlerini unutmu\u015f olsalar da g\u00fc\u00e7l\u00fc K\u00fcrtl\u00fck duygusuna sahip oldu\u011funu ve K\u00fcrt olduklar\u0131 i\u00e7in gurur duyduklar\u0131n\u0131 anlatt\u0131.<\/p>\n
Afganistanl\u0131 bir K\u00fcrt olan Muhammed Nadir, Taliban’\u0131n kontrol\u00fc ele ge\u00e7irmesinin ard\u0131ndan Afganistan’\u0131 terk etti ve \u015fimdi Amerika Birle\u015fik Devletleri’nde ya\u015f\u0131yor.<\/p>\n
K\u00f6klerinin Do\u011fu K\u00fcrdistan’a dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Nadir, ailesinin, Safevi \u015eah Abbas d\u00f6neminde Afganistan’a g\u00f6\u00e7 ederek orada yerle\u015fti\u011fini belirtiyor.<\/p>\n
\u201cAtalar\u0131m\u0131z \u0130ran K\u00fcrdistan\u0131’ndan g\u00f6\u00e7 etmi\u015f\u201d<\/strong><\/p>\n Muhammed Nadir, \u015f\u00f6yle anlat\u0131yor:<\/p>\n “\u015eunu s\u00f6ylemeliyim ki kimli\u011fim K\u00fcrt ve biz \u0130ran K\u00fcrdistan\u0131’ndan g\u00f6\u00e7 eden bir milletiz. 1169’da \u015eah Abbas Safevi d\u00f6neminde \u0130ran’dan Afganistan’\u0131n Kandahar kentine g\u00f6\u00e7 ettik. Bu Mele Mustafa Barzani, bu da b\u00fcy\u00fck a\u011fabeyimiz Mesud Barzani. Bu kitapta hangi tarihte \u0130ran Safevi devletinden Afganistan’a g\u00f6\u00e7 etti\u011fimiz yaz\u0131l\u0131yor. Bu, kitaba dahil etti\u011fimiz bir belgedir. Kitab\u0131n son sayfas\u0131nda Afganistan’da ya\u015fayan t\u00fcm topluluklardan Rekakan a\u015firetinin Safevi \u0130ran K\u00fcrdistan\u0131’ndan geldi\u011fi s\u00f6yleniyor ve ekliyor: B\u00fcy\u00fckleri kimlerdi, neler yapt\u0131lar, t\u00fcm bunlar bu kitapta yaz\u0131l\u0131d\u0131r. B\u00fcy\u00fcklerimiz Afganistan’\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k sava\u015flar\u0131na hep kat\u0131lm\u0131\u015f, b\u00fcy\u00fck kahramanl\u0131k ve cesaret g\u00f6stermi\u015flerdir. Bu beni cesaretlendirdi \u00e7\u00fcnk\u00fc kimli\u011finizi bilmek \u00e7ok \u00f6nemli ve kendinizi iyi tan\u0131mal\u0131s\u0131n\u0131z.\u201d<\/p>\n Muhammed Nadir’e g\u00f6re Afganistan’daki K\u00fcrtlerin say\u0131s\u0131 350 binden fazla. Kendileri i\u00e7in k\u00fc\u00e7\u00fck bir topluluk olu\u015fturdular ve aralar\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc ili\u015fkiler var. Afganistan’da K\u00fcrtlerin \u00e7o\u011funun soyad\u0131 n\u00fcfus c\u00fczdanlar\u0131nda K\u00fcrt diye yaz\u0131l\u0131d\u0131r ve birka\u00e7 y\u0131ld\u0131r kendilerine \u00f6zel dernek ve bayraklar\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n \u201cAfganistan’da 50.000 ile 85.000 aras\u0131nda K\u00fcrt n\u00fcfusu var\u201d<\/strong><\/p>\n Nadir bu konuda \u015funlar\u0131 ifade ediyor:<\/p>\n \u201cOryantazm Konferans\u0131\u2019nda oryantalist Dr. Bello, 1191 y\u0131l\u0131nda Afganistan’da 20.000 K\u00fcrt aile oldu\u011funu s\u00f6yledi. \u015eimdi Afganistan’daki K\u00fcrt toplulu\u011fuyla ilgili bir veri taban\u0131m\u0131z var ve yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z say\u0131mlara g\u00f6re Afganistan’da 50.000 ile 85.000 aras\u0131nda K\u00fcrt n\u00fcfusu var. Alt\u0131 y\u0131l \u00f6nce Afganistan K\u00fcrtlerini birle\u015ftirmek i\u00e7in bir giri\u015fimde bulunduk. B\u00fct\u00fcn eyaletlerde \u00fcnl\u00fcleri ve ileri gelenleri toplay\u0131p bir meclis olu\u015fturduk. Meclis bir liderlik kuruludur. Liderlik her ay toplan\u0131r ve toplant\u0131s\u0131n\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 Afganistan\u2019daki t\u00fcm K\u00fcrtlere duyurur. Cumhuriyet d\u00f6neminde 43 millet i\u00e7erisinde elektronik kimlik kart\u0131 alabildik, K\u00fcrtler de kimliklerini K\u00fcrt olarak alabildiler ve liderlik konseyi taraf\u0131ndan kendilerine \u00fcyelik kartlar\u0131 da\u011f\u0131t\u0131ld\u0131. Art\u0131k K\u00fcrtlerin \u00e7ok iyi organize olmu\u015f bir te\u015fkilat\u0131 ve medya b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde bir internet siteleri var.”<\/p>\n Muhammed Nadir, biri K\u00fcrtlerin ve di\u011fer milletlerin hayat\u0131 hakk\u0131nda, di\u011feri ise Afganistan K\u00fcrtlerinin k\u00f6kleri, tarihi ve hayat\u0131 hakk\u0131n iki kitap yazm\u0131\u015f, ancak hen\u00fcz kitaplar bas\u0131lmam\u0131\u015f. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde bu kitaplar\u0131 Pe\u015ftunca, Dari, Beluci, K\u00fcrt\u00e7e, Fars\u00e7a ve \u0130ngilizce dillerinde yay\u0131nlamay\u0131 planl\u0131yor.<\/p>\n “Bu kitab\u0131 7 y\u0131lda bitirdim. Bu bir saha \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131. Kap\u0131 kap\u0131 dola\u015f\u0131p b\u00fcy\u00fcklerle g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcm ve her K\u00fcrt a\u015firetinin k\u00f6klerini buldum. Kitap 10 b\u00f6l\u00fcm ve 446 sayfadan olu\u015fuyor\u201d diyen Nadir, ayr\u0131ca \u015fu bilgileri payla\u015f\u0131yor:<\/p>\n \u201cKitap hakk\u0131nda ise, giri\u015fte kim oldu\u011fumuz hangi a\u015firete mensup oldu\u011fumuz anlat\u0131l\u0131yor. Ard\u0131ndan K\u00fcrdistan\u2019\u0131n par\u00e7alar\u0131 \u00fczerinde yorum yapt\u0131k. K\u00fcrdistan ka\u00e7 par\u00e7ad\u0131r ve n\u00fcfusu ka\u00e7t\u0131r, son olarak da Afganistan\u2019da K\u00fcrtler konusuna geliyoruz. Bu kitapta farkl\u0131 eyaletlerde ka\u00e7 K\u00fcrt oldu\u011fundan bahsediyoruz.”<\/p>\n \u201cK\u00fcrt karde\u015flerimizi birbirimizi tan\u0131maya \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131k\u201d<\/strong><\/p>\n Afganistan K\u00fcrtleri, B\u00fcy\u00fck K\u00fcrdistan K\u00fcrtlerinden ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Muhammed Nadir’e g\u00f6re Afganistan’\u0131n i\u00e7inde bulundu\u011fu durum nedeniyle K\u00fcrdistan’\u0131n d\u00f6rt par\u00e7as\u0131ndaki K\u00fcrtlerle kolay bir \u015fekilde ili\u015fki kuramad\u0131lar. Ama buna ra\u011fmen resmi yollarla bu ili\u015fkiyi kurmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar. K\u00fcrdistan B\u00f6lgesi’ni ziyaret etmek ve Ba\u015fkan Barzani ile g\u00f6r\u00fc\u015fmek i\u00e7in \u00e7abalad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n Muhammed Nadir, kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 engelleri ise \u015f\u00f6yle anlat\u0131yor:<\/p>\n \u201cCumhuriyet d\u00f6neminde d\u00f6rt resmi mektup yazd\u0131k. Mektuplardan birini \u0130ran K\u00fcrdistan\u0131’na, birini Irak K\u00fcrdistan\u0131’na, birini Suriye K\u00fcrdistan\u0131’na ve birini de T\u00fcrkiye K\u00fcrdistan\u0131’na yazd\u0131k. Mektuplar\u0131n resmi olarak D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla K\u00fcrdistan’\u0131n par\u00e7alar\u0131na ula\u015fmas\u0131n\u0131 talep ettik.<\/p>\n K\u00fcrt karde\u015flerimizi gelip birbirimizi tan\u0131maya ve kimli\u011fimizi birlikte tan\u0131mlamaya \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131k. Resmi olarak bir mektup yazm\u0131\u015ft\u0131k ama Ba\u011fdat mektubumuza cevap vermedi ve mektubumuzun ula\u015fmas\u0131n\u0131 \u00f6nledi. Gelip karde\u015flerimiz, b\u00fcy\u00fcklerimiz ve kahraman liderimiz sayg\u0131de\u011fer Mesud Barzani ile g\u00f6r\u00fc\u015fmek ve onunla konu\u015fmak istedik. Stratejik bir plan\u0131m\u0131z vard\u0131. Gelmek i\u00e7in \u00e7ok u\u011fra\u015ft\u0131k ama gelip g\u00f6r\u00fc\u015femedik.”<\/p>\n Afganistan\u2019daki yeni nesil K\u00fcrtler, Afgan toplumuyla i\u00e7 i\u00e7e olmalar\u0131 ve K\u00fcrdistan\u2019a uzak olmalar\u0131 nedeniyle K\u00fcrt\u00e7eyi dilini \u00f6\u011frenmemi\u015f, K\u00fcrt k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc, \u00f6rf ve adetlerini koruyamam\u0131\u015flar. Ama y\u00fcreklerinde K\u00fcrtl\u00fck duygusu h\u00e2l\u00e2 g\u00fc\u00e7l\u00fc ve K\u00fcrt olduklar\u0131 i\u00e7in gurur duyuyorlar.<\/p>\n Nadir,\u00a0<\/strong>“\u0130ngiliz Roalson, bu K\u00fcrtlerin 200 y\u0131l \u00f6nce K\u00fcrt\u00e7e konu\u015ftu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. Bizim atalar\u0131m\u0131z var, bunlardan biri 90 ya\u015f\u0131n\u0131 ge\u00e7mi\u015f olan Ubeydullah Efendi\u2019dir, onlar biraz K\u00fcrt\u00e7e biliyorlar. Ne yaz\u0131k ki halk aras\u0131nda K\u00fcrt\u00e7eyi unutuldu. Bir insan\u0131n kimli\u011finin dili oldu\u011funu biliyoruz. Bu nedenle uzun vadeli stratejimizde ilk etapta K\u00fcrt\u00e7eye ba\u015flamak ve K\u00fcrt\u00e7eyi do\u011fru d\u00fczg\u00fcn \u00f6\u011frenmek gibi bir plan\u0131m\u0131z var. Gen\u00e7lerden ya\u015fl\u0131lara ve liderlik kurulumuzdan ba\u015flayarak bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n tamamlanmas\u0131 gerekiyor\u201d diyor.<\/p>\n Birka\u00e7 tarihi kayna\u011fa g\u00f6re K\u00fcrtlerin Afganistan’a yerle\u015fmesi 400 y\u0131l \u00f6ncesine kadar uzan\u0131yor. \u00d6zellikle Safevi d\u00f6neminde, T\u00fcrklerin ve Mo\u011follar\u0131n i\u015fgaline kar\u015f\u0131 Safevi Devleti’nin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 korumak amac\u0131yla bir \u00e7ok K\u00fcrt aile bu b\u00f6lgelere nakledildi.<\/p>\n <\/p>\n Rudaw<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Afganistan K\u00fcrtlerinden Muhammed Nadir, \u00fclkede K\u00fcrt n\u00fcfusunun 350 binden fazla oldu\u011funu s\u00f6yledi. Nadir, yeni nesil gen\u00e7lerin kendi dil ve k\u00fclt\u00fcrlerini unutmu\u015f olsalar da g\u00fc\u00e7l\u00fc K\u00fcrtl\u00fck duygusuna sahip oldu\u011funu ve K\u00fcrt olduklar\u0131 i\u00e7in gurur duyduklar\u0131n\u0131 anlatt\u0131. Afganistanl\u0131 bir K\u00fcrt olan Muhammed Nadir, Taliban’\u0131n kontrol\u00fc ele ge\u00e7irmesinin ard\u0131ndan Afganistan’\u0131 terk etti ve \u015fimdi Amerika Birle\u015fik Devletleri’nde ya\u015f\u0131yor. …<\/p>\n","protected":false},"author":32,"featured_media":23045,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1084],"tags":[5969,4141,6253,2960,137,117,1616,5970,5580],"class_list":["post-23044","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-arastirma","tag-afgan","tag-afganistan","tag-afganlilar","tag-fars","tag-kurt","tag-kurtler","tag-manset","tag-pestu","tag-turkler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23044","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/32"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=23044"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23044\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/23045"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=23044"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=23044"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=23044"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}