{"id":22977,"date":"2023-07-02T07:29:26","date_gmt":"2023-07-02T04:29:26","guid":{"rendered":"https:\/\/candname.com\/tr\/?p=22977"},"modified":"2023-06-26T21:33:49","modified_gmt":"2023-06-26T18:33:49","slug":"hewsel-sazliklari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/candname.com\/tr\/?p=22977","title":{"rendered":"Hewsel sazl\u0131klar\u0131"},"content":{"rendered":"<p>\u00c7al\u0131\u015fmalar h\u00e2l\u00e2 egemen sistemin sazl\u0131k bi\u00e7iminde tan\u0131mlamas\u0131 \u00fczerinden yap\u0131lmaktad\u0131r. Oysa depremle g\u00fcndemimize giren Mileyha sazl\u0131klar\u0131 ve onlarcas\u0131n\u0131n toplumsal kabul\u00fc bulunmas\u0131na ra\u011fmen listelerde yer almamaktad\u0131r. Bu nedenle egemen zihniyetinin kabul\u00fc yerine, de\u011fi\u015fmesi ve toplumsal olan\u0131n etkin olmas\u0131 gerekmektedir. Bir daha tekrar edeyim; sazl\u0131klara dair kriterlerde g\u00fcncellemeler yap\u0131lmal\u0131 ve bu b\u00f6lgelere ger\u00e7ekten el de\u011fmemelidir. 27 Temmuz 2018 tarihinde Yeni Ya\u015fam gazetesi i\u00e7in yazd\u0131\u011f\u0131m yaz\u0131y\u0131 aynen payla\u015f\u0131yorum.<\/p>\n<p>Sazl\u0131klar; \u2018sulak alanlarda yeti\u015fen bitki gruplar\u0131\u2019 \u015feklinde kabaca tan\u0131mlansa da ekosistemin ev sahibidir; bir\u00e7ok flora ve faunadan olu\u015fur. T\u00fcm nehir, dere ve g\u00f6llerde bulunan bodur bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fcd\u00fcr. Bir\u00e7ok anlamda \u00f6nemli bir t\u00fcrd\u00fcr. Ekosistem olarak bal\u0131klar, kurba\u011fa, ku\u015flar ve onlarca sucul canl\u0131ya, y\u00fczlerce mikroorganizmaya ev sahipli\u011fi yapar. Do\u011fal biyolojik ar\u0131tma sistemi olup sular\u0131n bir nevi kirlili\u011fe kar\u015f\u0131 \u00f6z savunma sistemidir. Binlerce y\u0131l insanlar\u0131n evsel ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lam\u0131\u015f bir t\u00fcrd\u00fcr; kilim, sepet, ev \u00e7at\u0131 \u00f6rt\u00fcs\u00fc yap\u0131m\u0131nda kullan\u0131lm\u0131\u015f do\u011fal, ucuz, ula\u015f\u0131labilir bir bitki t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Batakl\u0131k ve sulak alanlar\u0131n korunmas\u0131n\u0131 ama\u00e7layan uluslararas\u0131 Ramsar S\u00f6zle\u015fmesi ile de koruma alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>1971\u2019de \u0130ran\u2019\u0131n Ramsar kentinde imzalanm\u0131\u015f bu s\u00f6zle\u015fmeye T\u00fcrkiye 1994 y\u0131l\u0131nda kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ramsar S\u00f6zle\u015fmesi\u2019ne bak\u0131nca s\u00f6zle\u015fmenin koruma konusunda hi\u00e7bir eksi\u011finin olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ama cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 bulunmayan ya da ger\u00e7ekte y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olmayan s\u00f6zle\u015fmelerden biri oldu\u011fu da ortada. En \u00f6l\u00fcmc\u00fcl kriteri Ramsar alan\u0131n\u0131n (s\u00f6zle\u015fme ile koruma alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f alanlar) sekiz hektardan b\u00fcy\u00fck olmas\u0131 maddesidir. S\u00f6zle\u015fme imzaland\u0131\u011f\u0131 y\u0131llarda end\u00fcstriyalizm bu kadar hortlamam\u0131\u015f, kapitalizm bu denli do\u011fay\u0131 tahrip etmemi\u015fti. Barajlar, kum ocaklar\u0131, maden ve enerji sekt\u00f6rleri, end\u00fcstriyel tar\u0131m politikalar\u0131 bu denli sulak alanlara sald\u0131rmam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Elbette bu s\u00f6zle\u015fmede de a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan nokta, do\u011fadaki s\u00f6m\u00fcr\u00fcy\u00fc s\u00fcrekli k\u0131lmak ad\u0131na s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik ilkesini desteklemek. Karamsar olmaya gerek yok tabii. Sistem nas\u0131l ya\u015fam alanlar\u0131m\u0131z\u0131, do\u011frular\u0131m\u0131z\u0131 elimizden ald\u0131ysa bizler de onlar\u0131n arg\u00fcmanlar\u0131n\u0131 onlara kar\u015f\u0131 kullanabilmeliyiz. Ramsar\u2019\u0131n 47 y\u0131l \u00f6nce imzaland\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek kendini g\u00fcncellemesi ve azalan batakl\u0131k ve sulak alanlara dair kriterlerde yenili\u011fe gitmesi, belki de bir arpa boyu yol almas\u0131 gerekir. En \u00f6nemli g\u00fcncellemesi de arazinin metraj\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmesidir. Bu s\u00fcrede bu \u00f6l\u00e7ekte sald\u0131r\u0131ya u\u011framam\u0131\u015f, par\u00e7alan\u0131p talan edilmemi\u015f alan kalmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Hewsel sazl\u0131klar\u0131na de\u011finirsek; 186 ku\u015f t\u00fcr\u00fcne, F\u0131rat Kaplumba\u011fas\u0131 gibi endemik bir t\u00fcre, su samuruna ve onlarca su canl\u0131s\u0131na ev sahipli\u011fi yapar. K\u0131sa bir hesapla kum ocaklar\u0131n\u0131n i\u015fgal alanlar\u0131 bile 21 km g\u00fczerg\u00e2hta 8 hk\u2019dan daha b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131 en son \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131yla 921 alan\u0131 daha Ramsar alan\u0131 ilan etti ama Hewsel sazl\u0131klar\u0131 g\u00f6z ard\u0131 edildi.<\/p>\n<p>Y\u0131llard\u0131r Hewsel sazl\u0131klar\u0131na aral\u0131ks\u0131z-s\u00fcrekli bir sald\u0131r\u0131 var ve sermaye bu sald\u0131r\u0131lardan vazge\u00e7ecek gibi de\u011fil. En belirgin sald\u0131r\u0131lardan bahsedersek; bir \u00fcniversite d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ki sivrisinek oluyor diye batakl\u0131\u011f\u0131 kurutmaya kalks\u0131n, yetmedi as\u0131rl\u0131k binlerce a\u011fac\u0131 \u00e7al\u0131 \u00e7\u0131rp\u0131 diye kessin. Bir di\u011fer \u00f6rnekte y\u0131llarca hafriyat sahas\u0131 ilan edilerek dolgu yap\u0131lmas\u0131yla sazl\u0131klar\u0131n bitirilmesine neden olsun, ka\u00e7ak yap\u0131lara izin versin. Ahlak seviyesi de\u011fi\u015fmiyor ve bu zihniyet bug\u00fcn sazl\u0131klar\u0131n \u00e7irkin g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yleyip g\u00fczelle\u015ftirme ad\u0131 alt\u0131nda sazl\u0131klar\u0131 yok ediyor.<\/p>\n<p>Di\u011fer taraftan suyun ticarile\u015fmesi i\u00e7in barajlar yoluyla can suyu dahi b\u0131rak\u0131lmayarak sulak alanlar\u0131n yok edilmesine, kimyasal g\u00fcbrelerin salma sulama ile nehirlere drene olmas\u0131 beraberinde toprak ve a\u011f\u0131r metalleri ta\u015f\u0131yarak sucul ya\u015fam\u0131 tehdit etmesine, kum ocaklar\u0131 ile su yata\u011f\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirerek turbalar dahil alan\u0131 de\u011fi\u015ftirmesine, imar politikalar\u0131 ile bu alanlar\u0131 betonla\u015fmaya a\u00e7arak yok edilmesine g\u00f6z yumuyorlar. Temel ama\u00e7 insan ve insan d\u0131\u015f\u0131 ya\u015famlara ev sahipli\u011fi yapan bu alanlar\u0131n yasa ve y\u00f6netmeliklerle sermayeye devri ve s\u00f6m\u00fcr\u00fcn\u00fcn s\u00fcrekli k\u0131l\u0131nmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>G\u00fcner Yanl\u0131\u00e7- Gazete Kar\u0131nca<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c7al\u0131\u015fmalar h\u00e2l\u00e2 egemen sistemin sazl\u0131k bi\u00e7iminde tan\u0131mlamas\u0131 \u00fczerinden yap\u0131lmaktad\u0131r. Oysa depremle g\u00fcndemimize giren Mileyha sazl\u0131klar\u0131 ve onlarcas\u0131n\u0131n toplumsal kabul\u00fc bulunmas\u0131na ra\u011fmen listelerde yer almamaktad\u0131r. Bu nedenle egemen zihniyetinin kabul\u00fc yerine, de\u011fi\u015fmesi ve toplumsal olan\u0131n etkin olmas\u0131 gerekmektedir. Bir daha tekrar edeyim; sazl\u0131klara dair kriterlerde g\u00fcncellemeler yap\u0131lmal\u0131 ve bu b\u00f6lgelere ger\u00e7ekten el de\u011fmemelidir. 27 Temmuz 2018 &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":32,"featured_media":22978,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[65],"tags":[6224,6225,1616],"class_list":["post-22977","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-forum","tag-hevsel-bahceleri","tag-hewsel-bahce","tag-manset"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22977","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/32"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=22977"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22977\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/22978"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=22977"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=22977"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=22977"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}