\u0130ster kalemi olsun, ister prati\u011fi olsun d\u00fcnyada hi\u00e7 b\u00fcy\u00fck bir eser yoktur ki b\u00fcy\u00fck bir cesaret ve y\u00fcreklili\u011fin yard\u0131m\u0131yla meydana gelmi\u015f olmas\u0131n. K\u00fcrd gen\u00e7lerine bu \u201cprensibi\u201d \u015fiddetle arz ederim. Milliyetlerin \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 ve olu\u015ftu\u011fu devirdeyiz.<\/p>\n
Belirli ve se\u00e7kin bir \u015fahsiyete sahip olmayan bir ferdin hi\u00e7bir toplumsal de\u011feri olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, \u015fahsiyetine sahip olmayan bir milletin de \u201cesamisi okunmaz\u201d, ve konu\u015fan hayvan suretinden ba\u015fka bir \u015fey olmaz .<\/p>\n
Haf\u0131za al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 fertlerde ne ise milletler i\u00e7in de tarih odur. \u0130nsan hayat\u0131 ve hatta hayvan hayat\u0131, haf\u0131za hazinesinin s\u00fcrekli \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131yla belirlenir ve devam eder.<\/p>\n
Amn\u00e9sie complette<\/em>\u00a0yani \u201cnisban\u00ea tam<\/em>\u201d denilen, hastal\u0131kl\u0131 olmu\u015f adam. Bir bitkiden, bah\u00e7elerimizde, da\u011flarda, r\u00fczgar\u0131n istedi\u011fi y\u00f6ne ye\u015fil yapraklar\u0131n\u0131 eken bir a\u011fa\u00e7tan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. Bir milletin ki mazbut ve m\u00fckemmel olarak bir tarihi yoksa, o millet hi\u00e7 ya\u015famam\u0131\u015f gibidir.<\/p>\n K\u00fcrdlerin tarihi var m\u0131? Bir \u201c\u015eerefname<\/em>\u201d ile bir millet tarih\u00ee \u015ferefini veyahut tarih \u015ferefini tasarruf ve muhafaza edemez.<\/p>\n Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z as\u0131r, \u015faka de\u011fil, yirminci as\u0131rd\u0131r. Ge\u00e7mi\u015finin tarihine, gelece\u011finin tarihine sahip olmayan millet kendisine sahip de\u011fildir. Kendi kendisine sahip olmayan milletler ve fertler memluk (k\u00f6le) olur, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n olur.<\/p>\n Gelece\u011finin tarihine dedim. Okuyucular\u0131n belki pek \u00e7o\u011fu\u00a0 bu garip tabire \u015fa\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Evet milletler ge\u00e7mi\u015flerinin tarihlerinden pek \u00e7ok daha ziyade m\u00fchim olarak bir de tarihi ge\u00e7mi\u015flerine sahip olmal\u0131d\u0131rlar. Daha do\u011frusu milletler ge\u00e7mi\u015flerinin tarihine sahip ve geleceklerinin tarihine memluk (nesne)\u00a0 olmal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n Bir milletin gelece\u011finin tarihi o milletin \u201cide\u00e2l\u201didir.<\/p>\n Yak\u0131n zamandan beri mefkure (ama\u00e7) kelimesiyle ayakta tuttu\u011fumuz ve ifade etti\u011fimiz \u201cide\u00e2l\u201ddir.<\/p>\n K\u00fcrdlerin hakikaten asr\u0131m\u0131za lay\u0131k bir tarih kitab\u0131na sahip olmad\u0131klar\u0131n\u0131, gelin hep birlikte itiraf edelim. Sonra K\u00fcrdler bir \u201cide\u00e2l\u201de\u00a0 sahip midirler? Sahip iseler,\u00a0 o \u2018ide\u00e2l\u2019 nedir ona bakal\u0131m.<\/p>\n B\u00fcy\u00fck hekimlerden biri diyordu ki bir milletin gelecekte ne olaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmek kadar kolay bir \u015fey yoktur:<\/p>\n Ne olmak istedi\u011fini \u00f6\u011frenmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131n\u0131z, bir millet ne olmak istiyor, o ne olacakt\u0131r? Bu halde demek ki milletlerin gelece\u011fini ke\u015ffetmek i\u00e7in ne evliya olmak, ne de deli olmak laz\u0131m de\u011fil.<\/p>\n Gen\u00e7 K\u00fcrdlere sormak ve anlamak isterim. Ne olmak istiyorlar? Veyahut ne olmamak istiyorlar. Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011funda bir unsur mu? Unsur fakat nas\u0131l unsur, \u00e7\u00fcr\u00fcyen ve\u00a0 \u00e7\u00fcr\u00fcten\u00a0 bir unsur mu, yoksa yenilenen ve yenileten, ya\u015fayan ve ya\u015fatan bir unsur mu? Bir kere bu sorunun cevab\u0131 kesin bir \u015fekilde verilmelidir. O zaman yol g\u00f6stermek kolayd\u0131r. \u00d6ncelikle okur-yazarlar\u0131n oran\u0131 en az y\u00fczde k\u0131rka(%40-\u00e7ev.) \u00e7aresine ula\u015fmak. \u0130kincisi en fazla bir ay i\u00e7inde yedi-sekiz ya\u015f\u0131nda bir \u00e7ocu\u011fun okuma yazmay\u0131 ve okudu\u011funu do\u011fru okumay\u0131 \u00f6\u011frenmesine m\u00fcsait olan harfleri esas itibar\u0131yla kabul ve \u015fimdiye kadar kullan\u0131lan harfleri terk etmek. Di\u011fer her mesele bence ikinci derecede kal\u0131r.<\/p>\n 30 May\u0131s 1913<\/p>\n Doktor<\/p>\n Abdullah CEVDET<\/p>\n (Bu yaz\u0131 kovarabir.com sitesinden al\u0131nt\u0131d\u0131r.)<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u0130ster kalemi olsun, ister prati\u011fi olsun d\u00fcnyada hi\u00e7 b\u00fcy\u00fck bir eser yoktur ki b\u00fcy\u00fck bir cesaret ve y\u00fcreklili\u011fin yard\u0131m\u0131yla meydana gelmi\u015f olmas\u0131n. K\u00fcrd gen\u00e7lerine bu \u201cprensibi\u201d \u015fiddetle arz ederim. Milliyetlerin \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 ve olu\u015ftu\u011fu devirdeyiz. Belirli ve se\u00e7kin bir \u015fahsiyete sahip olmayan bir ferdin hi\u00e7bir toplumsal de\u011feri olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, \u015fahsiyetine sahip olmayan bir milletin de …<\/p>\n","protected":false},"author":32,"featured_media":22832,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5371],"tags":[6161,117,1616,930],"class_list":["post-22828","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-alinti-yazilar","tag-abdullah-cevdet","tag-kurtler","tag-manset","tag-millet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22828","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/32"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=22828"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22828\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/22832"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=22828"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=22828"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=22828"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}