{"id":22532,"date":"2023-03-30T23:52:39","date_gmt":"2023-03-30T20:52:39","guid":{"rendered":"https:\/\/candname.com\/tr\/?p=22532"},"modified":"2023-03-26T22:23:01","modified_gmt":"2023-03-26T19:23:01","slug":"seyh-said-kiyami-mahkeme-zabitlari-6","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/candname.com\/tr\/?p=22532","title":{"rendered":"\u015eeyh Said k\u0131yam\u0131 mahkeme zab\u0131tlar\u0131 (6)"},"content":{"rendered":"<p><strong>Hanili Salih Bey<\/strong><\/p>\n<p>Hanili Salih Bey, \u015eeyh Said K\u0131yam\u0131 sonras\u0131\u00a0\u015eeyh Said Efendi\u00a0ile birlikte idam edilen 47 ki\u015fi i\u00e7inde hem alim hem de entelekt\u00fcel denilebilecek tek ki\u015fidir.<\/p>\n<p>B\u00f6lgede beylik yapm\u0131\u015f, k\u00f6keni Abbasilere kadar dayanan, eski ve n\u00fcfuzlu bir ailenin \u00e7ok iyi e\u011fitim g\u00f6rm\u00fc\u015f bir ferdidir.<\/p>\n<p>(\u015eeyh Said k\u0131yam\u0131nda 14 ya\u015f\u0131nda oldu\u011fu i\u00e7in idam edilmeyerek s\u00fcrg\u00fcne g\u00f6nderilen o\u011flu Hasan Bora 1950-1960 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Hani Belediye Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, torunu Ferit Bora ise \u00f6nce Hani Belediye Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, 1987-1991 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda DYP, 1995- 1999 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda ise Erbakan&#8217;\u0131n Fazilet Partisi&#8217;nden Diyarbak\u0131r milletvekilli\u011fi yapm\u0131\u015ft\u0131r.)<\/p>\n<p>Bizzat mahkeme zab\u0131tlar\u0131nda da ifade edildi\u011fi gibi T\u00fcrk\u00e7e, Arap\u00e7a, Fars\u00e7a, K\u00fcrt\u00e7e (Kurmanci), Zazaca (D\u0131mili), biraz Frans\u0131zca ve \u0130ngilizce bilmektedir.<\/p>\n<p>Mahkemede<em>\u00a0&#8216;\u0130ngilizceyi bir Ermeni mualliminden biraz okudum, ancak konu\u015famam&#8217;\u00a0<\/em>\u015feklinde beyan\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n<div class=\"simplebox injected-block-holder\">\n<div class=\"injected-block injected-block-read-more\">\n<div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>Hanili Salih Bey kad\u0131l\u0131k ve m\u00fcft\u00fcl\u00fck g\u00f6revlerinde bulunmu\u015f biridir, en son vazifesi Maden M\u00fcft\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnden yeni uygulamalar\u0131 kabul etmedi\u011finden dolay\u0131 kendi iste\u011fi ile ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u015eeyh Said Efendi&#8217;nin arkada\u015flar\u0131n\u0131n neredeyse tamam\u0131n\u0131n dolayl\u0131, bir k\u0131sm\u0131n\u0131n ise do\u011frudan tek sorumlu olarak \u015eeyh Said Efendi&#8217;yi su\u00e7lamalar\u0131na kar\u015f\u0131n Hanili Salih Bey son ana kadar \u00fczerine d\u00fc\u015fen sorumlulu\u011fu y\u00fcklenmekten ka\u00e7\u0131nmam\u0131\u015f<\/p>\n<p>Ve mahkeme reisinin;<\/p>\n<p><em>&#8220;Sizi \u015eeyh Said Efendi mi i\u011ffal etti? Yoksa bu cereyana kendili\u011finizden mi kap\u0131ld\u0131n\u0131z?&#8221;\u00a0<\/em>sorusuna b\u00fcy\u00fck bir cesaret ve vakarla;<\/p>\n<p class=\"rteindent1\"><em>&#8220;Hay\u0131r, ben i\u011ffale kap\u0131lacak adam de\u011filim.\u00a0<\/em><\/p>\n<p class=\"rteindent1\"><em>\u015eeyh Said Efendi ne beni kand\u0131rabilir ne de icbar edebilir.<\/em><\/p>\n<p class=\"rteindent1\"><em>H\u00fck\u00fcmetin mugayir-i \u015fer&#8217;i \u015ferif harekat\u0131 bu vaziyeti izhar etmi\u015fti, \u015eeyh Said Efendi bir kibritti.\u00a0<\/em><\/p>\n<p class=\"rteindent1\"><em>O olmasa idi ba\u015fka birisi yapard\u0131.<\/em><\/p>\n<p class=\"rteindent1\"><em>Kabiliyet haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131, bu i\u015fin ba\u015f\u0131na \u015eeyh Said de\u011fil kim ge\u00e7se olacakt\u0131&#8221;<\/em>\u00a0cevab\u0131n\u0131 vermi\u015ftir.<\/p>\n<p class=\"rteright rteindent1\">(\u015eark \u0130stiklal Mahkemesi \u015eeyh Said Mahkeme Tutanaklar\u0131 s.323-331)<\/p>\n<p>\u015eeyh Said Efendi de ifadelerinde \u00e7ok sevip takdir etti\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a ifade etti\u011fi\u00a0<em>&#8216;ilim itibar\u0131 ile 4 a\u011faya mukabil&#8217;\u00a0<\/em>(\u015eark \u0130stiklal Mahkemesi \u015eeyh Said Mahkeme Tutanaklar\u0131 s.331) dedi\u011fi arkada\u015f\u0131 Hanili Salih Bey ile ayn\u0131 vakur tavr\u0131 sergilemi\u015ftir.<\/p>\n<p>Hakimin,\u00a0<em>&#8220;Bak \u015eeyh Said, herkes inkar ediyor&#8221;<\/em>\u00a0sorusu \u00fczerine, arkada\u015flar\u0131n\u0131n hi\u00e7 birine k\u0131zmadan ve hi\u00e7 birini de azarlamadan ve onlarla herhangi bir polemi\u011fe de girmeden ifadesinde\u00a0<em>&#8220;Ben ne diyeyim? \u0130lallahi m\u00fc\u015fteka (\u015fikayet Allah&#8217;a)&#8221;\u00a0<\/em>demektedir.<\/p>\n<p>Mahkeme reisinin\u00a0<em>&#8220;Siz m\u00fc\u00e7tehit misiniz?&#8221;<\/em>\u00a0sorusuna \u015eeyh Said Efendi;<\/p>\n<p><em>&#8220;Hay\u0131r, m\u00fc\u00e7tehit de\u011filim.\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>\u0130slami kurallar\u0131n hepsi de\u011fil ama bir k\u0131sm\u0131 b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131, ben \u00f6yle anlad\u0131m&#8221;<\/em>\u00a0demi\u015f.<\/p>\n<p>H\u00e2kimin\u00a0<em>&#8220;K\u00fcrdistan Krall\u0131\u011f\u0131 yapacakt\u0131n\u0131z, \u00f6yle mi?&#8221;\u00a0<\/em>sorusuna ise;<\/p>\n<p><em>&#8220;Krall\u0131k falan bizim niyetimizde yoktu.\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>Amac\u0131m\u0131z \u015feriat ahk\u00e2m\u0131n\u0131 uygulamakt\u0131. Ben ne ba\u015fkanl\u0131k kabul ederim ne de elimden gelirdi&#8221;<\/em>\u00a0diye cevap vermi\u015ftir.<\/p>\n<p>Hanili Salih Bey&#8217;in mahkeme s\u00fcresince verdi\u011fi ifadeler de \u015eeyh Said Efendi ile ayn\u0131 do\u011frultudad\u0131r:<\/p>\n<blockquote><p><em>Maksat bizim bu havalide dinden ibarettir.\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>Evvel emirde medreselerin seddi (kapat\u0131lmas\u0131), ahalinin zihnini h\u0131rpalad\u0131. Bizim bu havalide her k\u00f6yde bir medrese bulunur, ia\u015fe ederler, be\u015f on talebe de bulunur.\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>Medarisin seddi emri verilince her tarafta sui tesir yapt\u0131, dinlerini \u00f6\u011fretmek men olunca teess\u00fcr ba\u015flad\u0131.\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>Hukuk-u Aile Kanunu (Medeni Kanun) ve ila ahir de\u011fi\u015fti. Galeyan artt\u0131&#8230; Ba\u015fka bir saik (neden) katiyen yoktur\u2026<\/em><\/p><\/blockquote>\n<p>Hanili Salih Bey, \u0130ngiltere taraf\u0131ndan desteklendikleri iddialar\u0131na ise;\u00a0<em>&#8220;Allah \u0130ngiltere&#8217;nin belas\u0131n\u0131 versin&#8221;<\/em>\u00a0diyerek kesin bir dille, kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. (Hanili Salih Bey ifadesi, \u015eark \u0130stiklal Mahkemesi \u015eeyh Said Davas\u0131 Mahkeme Tutanaklar\u0131 s.328)<\/p>\n<p>\u00c7a\u011f\u0131n\u0131n t\u00fcm fikri, edebi ve siyasi tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 yak\u0131ndan takip eden, bir d\u00f6nem hem\u015ferisi\u00a0<a href=\"https:\/\/www.indyturk.com\/tags\/ziya-g%C3%B6kalp\">Ziya G\u00f6kalp<\/a>&#8216;le Diyarbekir&#8217;de yak\u0131n arkada\u015f olan, sonralar\u0131 Ziya G\u00f6kalp&#8217;in T\u00fcrk\u00e7\u00fc ve Turanc\u0131 fikirleri benimsemesiyle onunla yolunu ay\u0131rarak \u015fiddetli tart\u0131\u015fmalara giren biridir.<\/p>\n<p>Ziya G\u00f6kalp&#8217;in hece vezniyle ve ar\u0131 bir T\u00fcrk\u00e7e ile yazd\u0131\u011f\u0131 ve sonlar\u0131 hep,<em>\u00a0&#8220;g\u00f6zlerimi kapar\u0131m, vazifemi yapar\u0131m&#8221;<\/em>\u00a0dizeleriyle biten \u015fiirine kar\u015f\u0131l\u0131k olarak ayn\u0131 vezin ve ar\u0131 bir T\u00fcrk\u00e7e ile yazd\u0131\u011f\u0131 hicviyesi me\u015fhurdur:<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hanili Salih Bey Hanili Salih Bey, \u015eeyh Said K\u0131yam\u0131 sonras\u0131\u00a0\u015eeyh Said Efendi\u00a0ile birlikte idam edilen 47 ki\u015fi i\u00e7inde hem alim hem de entelekt\u00fcel denilebilecek tek ki\u015fidir. B\u00f6lgede beylik yapm\u0131\u015f, k\u00f6keni Abbasilere kadar dayanan, eski ve n\u00fcfuzlu bir ailenin \u00e7ok iyi e\u011fitim g\u00f6rm\u00fc\u015f bir ferdidir. (\u015eeyh Said k\u0131yam\u0131nda 14 ya\u015f\u0131nda oldu\u011fu i\u00e7in idam edilmeyerek s\u00fcrg\u00fcne g\u00f6nderilen &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":32,"featured_media":22533,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5371],"tags":[1616],"class_list":["post-22532","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-alinti-yazilar","tag-manset"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22532","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/32"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=22532"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22532\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/22533"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=22532"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=22532"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=22532"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}