Kavimler de \u015fah\u0131slar gibi iki g\u0131da ile hayatlar\u0131n\u0131 idame ve devam etmeye muktedir olabilirler. Mane\u00advi g\u0131da ve maddi g\u0131da\u2026. Maddi g\u0131da cismin, manevi g\u0131da ruhun bek\u00e2 ve ilerlemesine hizmet eder. Fakat ruhi ihtiya\u00e7lar\u0131 olu\u015fmam\u0131\u015f ak\u0131l ve dima\u011f\u0131 geli\u015fmemi\u015f herhangi bir varl\u0131k i\u00e7in maddi ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 ma\u00adkul ve faydal\u0131 surette tedarik etmek zor oldu\u011fundan, ruhi ihtiya\u00e7lar\u0131 ve manevi ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131, maddiyat\u0131n \u00f6nc\u00fc \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 say\u0131p ona y\u00fcklemek bir ihtiya\u00e7t\u0131r.<\/p>\n
\u015eimdiye kadar kapkaranl\u0131k bir bilgisizlik i\u00e7inde bulunan K\u00fcrd kavminin var\u0131lacak yere do\u011fru y\u00fc\u00adr\u00fcmesi ve de\u011fi\u015fik be\u015fer [insan] ka\u00advimleri aras\u0131nda kendisine d\u00fc\u015fen kutsal g\u00f6revi yerine getirmesi i\u00e7in kurakl\u0131k, ar\u0131zal\u0131, tehlikeli \u00e7ukurlar, u\u00e7urumlar, ta\u015flar ve tuzaklarla ge\u00ad\u00e7ilmesi zor bir hale gelen b\u00fcy\u00fck ve y\u00fcksek yol ve ge\u00e7itleri, kuvvetli bir \u0131\u015f\u0131k ile kendisine ayd\u0131nlatmak laz\u0131m.<\/p>\n
B\u00fct\u00fcn milletler bu ilerleme ve y\u00fckselme yollar\u0131n\u0131 \u00e7i\u011fneyerek arabalara, trenlere, otomobillere m\u00fcsait vas\u0131talar v\u00fccuda getirdiler. K\u00fcrdl\u00fck yolu ise \u00e7\u0131plak bir vah\u015fi yerdir. \u00dczerinde pek seyrek ayak izlerinden ba\u015fka bir \u015fey g\u00f6r\u00fcnmez. Yabani ot, ta\u015f ve girdap has\u0131l \u00e7\u0131plak ve \u00e7\u00f6l\u2026. \u0130\u015fte K\u00fcrd\u00fcn bundan sonra gayretiyle i\u015flek bir \u015foseye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00adm\u00fc\u015f olmas\u0131 laz\u0131m gelen, karanl\u0131k ve me\u00e7hul sahas\u0131n\u0131n giderilmesi gerek.<\/p>\n
Terkedilmi\u015f ve b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f bir yolu nur hidayetiyle ayd\u0131nlata\u00adcak yegane bir kuvvet var ise o da b\u00fct\u00fcn milleti, \u00e7a\u011fda\u015f medeniyete ula\u015ft\u0131ran e\u011fitimdir. E\u011fitim sefer\u00adberli\u011fi derecesinde bulunan bir milletin bu gayeye ula\u015fmas\u0131 i\u00e7in \u00e7ekece\u011fi zahmetin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ve deh\u015feti g\u00fcven sahibi ve emsalsiz insanlardan ba\u015fka herkesi hizmet ve \u00fcmitsizlikten titretebilir. Fakat ba\u015far\u0131n\u0131n \u015ferefi g\u00f6\u011f\u00fcs gerilecek so\u00adrunun geni\u015fli\u011fi ile uygunlu\u011fudur. Tehlikesiz ve zahmetsiz bir zafer, \u0131\u015f\u0131ks\u0131z ve insans\u0131zd\u0131r.<\/p>\n
Bununla birlikte K\u00fcrd\u00fcn bug\u00fcn millet olarak -itiraf etmeliyiz- e\u011fi\u00adtim konusunda hemen hemen hi\u00e7\u00adbir \u015feyi yoktur. Konu\u015fma dili zen\u00adgin ve rengin oldu\u011fu halde, yaz\u0131 dili her \u00e7e\u015fit sayg\u0131nl\u0131ktan mahrum tutulmu\u015ftur. \u015eu halde binay\u0131 yeni\u00adden kurmak, temeli en sa\u011flam bir bi\u00e7imde \u015fimdiden atmak laz\u0131md\u0131r. Tarih huzurunda ilk Hani\u2019lerin \u015fe\u00adrefi ne kadar geni\u015f ise, mes\u00fbliyeti de o nispette b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.<\/p>\n
Yanl\u0131\u015f at\u0131lm\u0131\u015f bir temel \u00e7\u00fcr\u00fck ve e\u011fri bir binan\u0131n v\u00fccuda gelmesine yol a\u00e7arsa, mimar\u0131n bilhassa tutu\u00adlaca\u011f\u0131 su\u00e7 ve hakl\u0131 azarlanma, hi\u00e7\u00adbir mazerete yorulamaz..<\/p>\n
Bu derece mahrumiyet-i irfan [bilgisizlik] i\u00e7inde yuvarlanan ve yuvarland\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in kendisiyle kom\u015fu olan milletlere ve bilhassa Ermeni vatanda\u015flar\u0131na kar\u015f\u0131 koruma alemi ve hayatta pek noksan manevi si\u00adlahlar ile m\u00fccehhez bulunan K\u00fcrd milletini adeta yeniden yeti\u015ftirmek ve her \u015feyden evvel ilkokul e\u011fiti\u00admini yaymaya ve genelle\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015fmak laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n
\u015e\u00fcphe yoktur ki Devlet-i Osma\u00adniye bu noktada K\u00fcrd milletinin ilerlemesi i\u00e7in pek \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015facak ve her t\u00fcrl\u00fc yard\u0131m\u0131n yap\u0131lmas\u0131n\u00adda geciktirme yapmayacakt\u0131r. Fa\u00adkat K\u00fcrdler yard\u0131m\u0131n en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kendi kendilerinden beklemelidir\u00adler. H\u00fckmet taraf\u0131ndan yap\u0131lacak yard\u0131m geni\u015f bir b\u00f6lgeyi kapsamaz, bu yard\u0131ma ya imkan bulunmaz veya imkan bulunsa dahi bir meyve vermez. \u0130lk, orta ve lise okullar\u0131 i\u00e7in laz\u0131m olan kitaplar\u0131 hen\u00fcz haz\u0131rla\u00admayan, bu ba\u015flang\u0131\u00e7 mekteplerine mahsus \u00f6\u011fretmenleri mevcut ol\u00admayan bir millete resmi bir yar\u00add\u0131m pek k\u00fc\u00e7\u00fckt\u00fcr. K\u00fcrt\u00e7e ile e\u011fitim yapman\u0131n ve kitaplar olu\u015fturma\u00adn\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu bile \u015f\u00fcphe nazar\u0131yla g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc bir s\u0131rada ya\u00adp\u0131lacak resmi yard\u0131m\u0131n bile \u015f\u00fcpheli b\u00f6lgelere kayd\u0131r\u0131laca\u011f\u0131ndan itiraz edilmesi hat\u0131ra gelebilir. Bu itiraza mahal olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, K\u00fcrt\u00e7enin bil\u00adgi ve fence ve \u00f6\u011fretme kabiliyeti oldu\u011funu ispatlamak, K\u00fcrdl\u00fc\u011f\u00fcn toplumsal \u00e7a\u011fda\u015fla\u015fmas\u0131 ve mane\u00adviyat\u0131n\u0131n arzulanan mukaddes bir hedefe ula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gayretli ki\u015file\u00adrin vazifesidir.<\/p>\n
K\u00fcrd dilinin, v\u00fccudu bile mu\u00adhakkak k\u00f6relmi\u015f baz\u0131 y\u00f6neticilere kar\u015f\u0131 bu hakikat\u0131, basit eserler ile fiilen ispat etmek \u00fczere her \u015feyden evvel yap\u0131lacak birka\u00e7 esasl\u0131 i\u015f var\u00add\u0131r ki bunlar K\u00fcrdl\u00fck a\u011fac\u0131n\u0131n dal\u00adlar\u0131 say\u0131l\u0131yor.<\/p>\n
Birinci vazife, K\u00fcrd\u00e7e hakiki ve sade bir yaz\u0131 dilini v\u00fccuda getir\u00admektir. Arap harfleriyle yaz\u0131lacak bu dil, yaz\u0131m i\u00e7in Arap alfabesinde baz\u0131 de\u011fi\u015fiklikler yapmay\u0131 gerekti\u00adrir.<\/p>\n
K\u00fcrt\u00e7eye uygun alfabe d\u00fczenle\u00admek i\u00e7in \u015fimdiye kadar bir\u00e7ok te\u00ad\u015febb\u00fcsler oldu. Bir\u00e7ok numuneler tertip edildi. Bunlardan birini, en iyisini K\u00fcrd\u00e7enin \u00f6zelliklerinin ih\u00adtiya\u00e7lar\u0131yla oy birli\u011fiyle teredd\u00fct\u00ads\u00fcz kabul etmelidir.<\/p>\n
K\u00fcrd\u00e7e bu noktada di\u011fer dillere nazaran ula\u015f\u0131lmas\u0131 daha \u00e7ok kolay ve avantajl\u0131 olacakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc di\u011fer diller gibi harf \u015fekillerine ba\u011fl\u0131 bir gelenek sab\u0131kas\u0131, bir taraf edilmesi m\u00fc\u015fk\u00fcl bir al\u0131\u015fkanl\u0131k ge\u00e7mi\u015fi yok\u00adtur. Okumaya ba\u015flayacak \u00e7ocuklar hemen yeni harfler ile Bismillah \u00e7ekerek ba\u015flam\u0131\u015f olacaklar. Ma\u00admafih Arap alfabesini kabul etmek \u015fart ve hatta mevcut Arap alfa\u00adbesine nazaran kapal\u0131 addedilen baz\u0131 \u015fekiller yeni ve tuhaf \u015feyler\u00adden uzakla\u015fmak gereklidir. Arap alfabesinin hali haz\u0131r neden biraz daha basit bir \u015fekli kafidir, \u00e7\u00fcnk\u00fc nihayet K\u00fcrd, \u015fark ailesinden ay\u00adr\u0131lamaz, Arnavut Latincileri taklit etmek cinayettir.<\/p>\n
\u0130kinci nokta, K\u00fcrt\u00e7eye en \u00e7ok laz\u0131m olan kitaplar\u0131 yazmak. Me\u00adsela dilbilgisi ve bilhassa bir l\u00fcgat kitab\u0131 haz\u0131rlamakt\u0131r. Bunun ehem\u00ad miyet-i fevkaledesini [y\u00fcksek \u00f6ne\u00admini] izaha laz\u0131m g\u00f6rmem. Bunlar olmay\u0131nca ne tahsil, ne e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim sistemi, hi\u00e7bir \u015fey olu\u015f\u00admaz. Okul yapmak, \u00e7ocuklar\u0131 bir bina i\u00e7inde toplamak demek de\u011fil\u00addir.<\/p>\n
En gerekli ve zaruri kitaplar ha\u00adz\u0131rland\u0131ktan sonra ilk, orta ve lise olmak \u00fczere birka\u00e7 numune okul yapma ve olu\u015fturma, en esasl\u0131 bir \u00e7aba te\u015fkil edilmelidir.<\/p>\n
Yaz\u0131, kitap ve mekteb [okul] \u2026. \u0130\u015fte ayd\u0131n fikirli K\u00fcrdlerin K\u00fcrd\u00adl\u00fc\u011f\u00fcn toplumsal geli\u015fimi i\u00e7in ba\u015f\u00adl\u0131ca nazar\u0131 dikkatlerini celbetmek laz\u0131m gelen \u00fc\u00e7 temel ilke\u2026. Basit g\u00f6r\u00fcnen bu i\u015fin pek g\u00fc\u00e7 oldu\u011funu itiraf etmelidir. Bu \u00fc\u00e7 temel geli\u015f\u00adme ilkesinin ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu yegane kuvvet, gayret ve parad\u0131r.<\/p>\n
K\u00fcrdler baz\u0131 milletlerin yapt\u0131\u011f\u0131 gibi alyans\u0131 Franssa-i [Fransa itti\u00adfak\u0131], alyans\u0131 \u0130srailyet \u015feklinde e\u011fi\u00adtim-\u00f6\u011fretim talep etmede bir birlik olu\u015fturabilirler. Siyaset ve politika\u00adlara temas eden ba\u015fka \u00e7al\u0131\u015fmalara alakadar olunmak \u00fczere sadece \u00f6\u011fretim ve ilk \u00f6\u011fretim ile i\u015ftigal edecek bir heyet kurmada muvaf\u00adfak olurlarsa, yaln\u0131z K\u00fcrdl\u00fckle de\u00ad\u011fil; M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k ve Osmanl\u0131l\u0131\u011fa da en m\u00fchim bir hizmette bulun\u00admu\u015f olacaklard\u0131r. Daha \u00f6nce iddia ettmi\u015f oldu\u011fum gibi, K\u00fcrdleri her ne suretle olursa olsun cehaletten kurtarmak, rekabet meydan\u0131nda onlar\u0131 yutmaya haz\u0131r ve donanm\u0131\u015f di\u011fer unsurlar\u0131n \u00fcst\u00fcn gelmesin\u00adden korumak yaln\u0131z milli g\u00f6rev de\u011fil, ayn\u0131 zamanda din\u00ee g\u00f6revdir. \u0130slamiyetin m\u00fchim bir kitlesinin cehalet ve sefalet i\u00e7inde yok yere mahv ve heba olup gitmesi insani\u00adyet ve \u0130slamiyette bir zul\u00fcmd\u00fcr.<\/p>\n
K\u00fcrdler i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmak isteyen\u00adler mesailerini bu \u015fekle d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00admedik\u00e7e hay\u0131rl\u0131 bir i\u015f g\u00f6rmezler. San\u0131r\u0131z K\u00fcrdl\u00fckle alakas\u0131 olan her ferdin kendisi sadece \u00f6zel \u00f6nem vermek \u00fczere her ay kendi g\u00fc\u00e7\u00adleriyle uygun c\u00fbz\u2019\u00ee pek c\u00fbz\u2019\u00ee bir yard\u0131mda bulunursa, belirti\u011fimiz amaca ula\u015fmak m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r. Duygusal yard\u0131mla\u015fma ancak bu surette zahir olacak ve ancak bu suretle ortak bir mevcudiyette bu\u00adlundu\u011fu anla\u015f\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n
(Roj\u00ee Kurd, Jimar: 3, 1 A\u011fustos sene 1329)<\/p>\n
Kovarabir.com<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Kavimler de \u015fah\u0131slar gibi iki g\u0131da ile hayatlar\u0131n\u0131 idame ve devam etmeye muktedir olabilirler. Mane\u00advi g\u0131da ve maddi g\u0131da\u2026. Maddi g\u0131da cismin, manevi g\u0131da ruhun bek\u00e2 ve ilerlemesine hizmet eder. Fakat ruhi ihtiya\u00e7lar\u0131 olu\u015fmam\u0131\u015f ak\u0131l ve dima\u011f\u0131 geli\u015fmemi\u015f herhangi bir varl\u0131k i\u00e7in maddi ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 ma\u00adkul ve faydal\u0131 surette tedarik etmek zor oldu\u011fundan, ruhi ihtiya\u00e7lar\u0131 ve …<\/p>\n","protected":false},"author":32,"featured_media":22476,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5371],"tags":[6034,137,117,6035,1616,4413],"class_list":["post-22474","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-alinti-yazilar","tag-babanzade-ismail-hakki","tag-kurt","tag-kurtler","tag-kurtlugun-tealisi","tag-manset","tag-roji-kurd"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22474","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/32"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=22474"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22474\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/22476"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=22474"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=22474"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=22474"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}