{"id":22273,"date":"2022-08-01T08:26:45","date_gmt":"2022-08-01T05:26:45","guid":{"rendered":"https:\/\/candname.com\/tr\/?p=22273"},"modified":"2022-07-31T20:57:52","modified_gmt":"2022-07-31T17:57:52","slug":"iran-seyahat-namesi-6","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/candname.com\/tr\/?p=22273","title":{"rendered":"\u0130ran Seyahat-Namesi (6)"},"content":{"rendered":"

Hewraman B\u00f6lgesi – Palingan<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Puya ile 450 bin t\u00fcmene bizi Hewreman B\u00f6lgesi\u2019ndeki Pal\u0131ngan\u2019a g\u00f6t\u00fcrmesi noktas\u0131nda anla\u015f\u0131yoruz. Puya 32 ya\u015f\u0131nda master d\u00fczeyinde e\u011fitimi olan, \u0130ngilizce ve Almanca \u00f6\u011fretmenli\u011fi yapan gen\u00e7 bir devlet memuru. Hesen Z\u00eerek a\u015f\u0131\u011f\u0131 (kendi ifadesiyle taparcas\u0131na seviyor) hamiyetli, karizmatik bir gen\u00e7.<\/p>\n

Pal\u0131ngan Zagros s\u0131rada\u011flar\u0131n\u0131n -eteklerinde de\u011fil- tepesinde ve kalbinde in\u015fa edilmi\u015f binlerce y\u0131ll\u0131k bir yerle\u015fim yeri. Hani tablolara nak\u015fedilmi\u015f bir resim vard\u0131r. Her evin \u00e7at\u0131s\u0131, \u00f6b\u00fcr evin zemini olan k\u00f6y. \u0130\u015fte bunlardan biri Pal\u0131ngan. Ate\u015fin ve g\u00fcne\u015fin mekan\u0131. Bense \u00e7italar\u0131n ve kaplanlar\u0131n yeri anlam\u0131nda P\u0131l\u0131ngan diyorum (P\u0131l\u0131ng kaplan, \u2018an\u2019 ise kaplanlar\u0131n \u00e7o\u011fulu anlam\u0131n\u0131 veren \u2013ler, -lar ekidir).<\/p>\n

Virajl\u0131 da\u011f yollar\u0131ndan ve Puya\u2019n\u0131n bilgilendirici, g\u00fczel sohbetiyle Pal\u0131ngan k\u00f6y\u00fcne var\u0131yoruz. Pal\u0131ngan halk\u0131n\u0131n temel ge\u00e7im kaynaklar\u0131 hayvanc\u0131l\u0131k ve turizm (Newroz zaman\u0131 Pal\u0131ngan\u2019da kalacak yer bulmak olduk\u00e7a zordur). Pal\u0131ngan giri\u015finde iki katl\u0131 bir ev g\u00f6ze \u00e7arp\u0131yor. Alt kat\u0131 Sagros M\u00fczesi ve giri\u015fi \u0130ranl\u0131lara 10 bin t\u00fcmen yabanc\u0131lara ise 20 bin t\u00fcmen olacak \u015fekilde bir fiyat belirlenmi\u015f. Biz \u2018yabanc\u0131\u2019 oldu\u011fumuzu belirtip, ancak yabanc\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 binaenaleyh 10 b\u00fcn t\u00fcmen ile gezece\u011fimizi s\u00f6yl\u00fcyoruz (Politik tevriye sanat\u0131na dikkat :).<\/p>\n

M\u00fczeyi i\u015fleten \u015eerbet han\u0131m ve e\u015fi A\u015fur bey. Biz m\u00fczeyi gezerken biraz sonra A\u015fur bey de geliyor. Ben \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k ve hayret i\u00e7erisinde \u2013isminden dolay\u0131- kendisinin K\u00fcrt olup olmad\u0131\u011f\u0131 ikilemine giriyorum. (Bkz. Med-Ashur ili\u015fkileri ve Medler\u2019ce yak\u0131lan Asur\u2019un ba\u015fkenti Ninova (g\u00fcn\u00fcm\u00fcz Musul\u2019u). A\u015fur\u00a0 bey de az de\u011fil, en az yedi ceddinin K\u00fcrt oldu\u011funu ve tarih denilen \u015feyin biraz da yazar\/erk taraf\u0131ndan belirlenmi\u015f bir \u015fey oldu\u011funu s\u00f6yleyip tarih felsefesine kap\u0131 aral\u0131yor. Ba\u015fka \u201cA\u015fur\u201d isminde kimsenin olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sordu\u011fumda Pal\u0131ngan\u2019da birinin daha oldu\u011funu s\u00f6yleyip, tebess\u00fcm ediyor ve ho\u015f bir muhabbete kap\u0131 aral\u0131yor. Biz A\u015fur beyin m\u00fczesinin yan taraf\u0131ndaki b\u00fcy\u00fck\u00e7e suiti\/salonu 300 bin t\u00fcmene bir gece kiralay\u0131p, Pal\u0131ngan\u2019\u0131n a\u015fa\u011f\u0131s\u0131na Zagroslar\u0131n kalbine do\u011fru ilerliyoruz.<\/p>\n

Her evin \u00e7at\u0131s\u0131n\u0131n, di\u011fer evin zemini oldu\u011fu k\u00f6y\u00fcn da\u011flarda nas\u0131l da in\u015fa edilmi\u015f oldu\u011funa hayret ile bakarak k\u00f6y\u00fcn sonuna do\u011fru ilerliyoruz. K\u00f6y\u00fc ge\u00e7erken dikkatimi en \u00e7ok \u00e7eken husus kiral\u0131k ev ve suitlerin fazlal\u0131\u011f\u0131 oluyor. Nitekim Zagroslar\u0131n kalbinden akan suyun hayat verdi\u011fi bu k\u00f6y biraz da \u0130ranl\u0131 ve \u0130ranl\u0131 olmayan turistlerin ak\u0131n\u0131 ile \u00f6zellikle Newroz zaman\u0131 dolup ta\u015f\u0131yor. K\u00f6y\u00fcn sonuna, Zagroslar\u0131n eteklerine vard\u0131\u011f\u0131m\u0131zda turistler i\u00e7in nehrin sa\u011f yan\u0131nda yap\u0131lm\u0131\u015f, \u00fcst\u00fc a\u00e7\u0131k dinlenme odalar\u0131ndan birine yerle\u015fiyoruz. Kendimize bal\u0131k sipari\u015fi verip, suyun yan\u0131na ge\u00e7iyoruz. Yedi\u011fimiz g\u00fczel yeme\u011fin ard\u0131ndan \u00e7ay ve nargile sipari\u015fi verip kendimizi tabiat\u0131n kollar\u0131na b\u0131rak\u0131yoruz…<\/p>\n

\u0130kindi sonras\u0131, ak\u015fama do\u011fru yani gezme i\u00e7in en m\u00fcnasip zaman\u0131 se\u00e7erek Zagroslara do\u011fru y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fe ge\u00e7iyoruz. Hani T\u00fcrkiyede bir reklam filminde metafor kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. \u2018Do\u011fuya, daha do\u011fuya, en do\u011fuya\u2019 diye. Benim de zihnimde, kalbimde ve b\u00fct\u00fcn benli\u011fimde ge\u00e7en bir metafor olu\u015ftu o y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f esnas\u0131nda: Merkeze, daha merkeze, en merkeze…<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\" \"\"<\/p>\n

Zagroslara t\u0131rman\u0131rken insan ilgin\u00e7 hissiyata kap\u0131l\u0131yor. Rabbini arar gibi. K\u00fcrd\u00ee antropolojinin ipu\u00e7lar\u0131n\u0131 yakalam\u0131\u015f hissine kap\u0131l\u0131yor insan. Da\u011f ve K\u00fcrt, birbirileriyle birle\u015fmi\u015f, birbirleriyle b\u00fct\u00fcnle\u015fmi\u015f iki isimden \u00f6te bir birlikteli\u011fin metaforlar\u0131d\u0131r adeta. K\u00fcrtleri tarihleriyle, sosyolojileriyle, a\u015firet ve medeniyet ili\u015fkileriyle anlayabilmenin en anahtar kavramlar\u0131ndan biri bu da\u011flar olsa gerek, Da\u011flar yani bin kilometreyi bulan Zagros S\u0131rada\u011flar\u0131 ve onun uzant\u0131s\u0131 ve versiyonlar\u0131 olan Karacada\u011f, A\u011fr\u0131, Cudi…<\/p>\n

Da\u011flar\u0131n kalbinden \u00e7\u0131kan buz gibi su, ge\u00e7ti\u011fi yerlere hayat bah\u015fedip her yeri ye\u015fillendiriyor. Dut, nar, elma a\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131n ye\u015fermesine Pal\u0131ngan gibi onlarca, y\u00fczlerce k\u00f6y\u00fcn medeniyet merkezi olmas\u0131na vesile oluyor.<\/p>\n

Da\u011flar\u0131nda doruklar\u0131nda bilirsin ki sen vars\u0131n. Sadece sen, sadece sana ait olan. Senden al\u0131n\u0131p keybedilmek isteneni sana geri veren bir koruyucu oldu\u011funu bilirsin. Sen ve koruyucun, sen ve s\u0131rda\u015f\u0131n, sen ve sevgilin. Bu diyalektik ili\u015fki ve a\u015fka en az be\u015f bin y\u0131ll\u0131k tarih ile m\u00fch\u00fcr vuruldu\u011funu, ve bir akde d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve ebedile\u015fti\u011fini bilirsin. Sen vars\u0131n ve sana yolda\u015fl\u0131k eden da\u011flar. Da\u011flar vard\u0131r, sana benzeyen ve senin benzedi\u011fin da\u011flar vard\u0131r. Ha\u015fmetiyle boyun e\u011fmeyen ve ba\u011fr\u0131nda G\u00fclistan\u0131n\u0131 bar\u0131nd\u0131ran Zagroslar vard\u0131r. G\u00fcn\u00fcn ge\u00e7 saatlerine kadar sevdi\u011fimiz, sevgilimiz da\u011flar ile ge\u00e7iriyoruz zaman\u0131m\u0131z\u0131. Sonsuzlu\u011fu an\u2019a d\u00f6k\u00fcp, zihnimizde resme d\u00f6k\u00fcyoruz sevgilimizi. Elvermiyor i\u00e7imden, vazge\u00e7mek da\u011flardan. Karanl\u0131k \u00e7\u00f6kerken koynunda uyumak, doruklardan bir kayan\u0131n \u00fczerinde g\u00fcne\u015fin do\u011fumunu, \u0130\u015fraki ayd\u0131nlanmay\u0131 tema\u015fa etmek istiyorum. Geceyi en fazla sevdi\u011fim ile, en sevgilim ile ge\u00e7irmek istiyorum. Y\u0131ld\u0131zlar\u0131 saymak, y\u0131ld\u0131zlardan biri olmak, \u0130\u015fraki ayd\u0131nlanma vakti g\u00fcne\u015fe d\u00f6n\u00fc\u015fmek istiyorum. Ruhun ebediyeti m\u00fc\u015fahade etti\u011fi zamana ve mekana akmak istiyorum. Tarihin s\u0131f\u0131r noktas\u0131nda, zamana, mekana ve tarihe vurulmu\u015f bir m\u00fch\u00fcr olan Zagros s\u0131rada\u011flar\u0131n\u0131n Pal\u0131ngan cenah\u0131ndaki a\u015fk ve i\u015ftiyak s\u00fcrevenimize, yol arkada\u015flar\u0131m\u0131n da olmas\u0131 sebebiyle \u015fimdilik elvede deyip A\u015fur beyin 3 km \u00f6tedeki evine do\u011fru yol al\u0131yoruz.<\/p>\n

A\u015fur beyin evi, misafirlerin konaklamas\u0131 ad\u0131na muhte\u015fem bir yer. Temiz ve g\u00fczel. 100 m2 bir salon, salonun i\u00e7erisinde mutfak, k\u00fc\u00e7\u00fck bir oda ve lavabo. Salonun ortas\u0131nda klasik \u0130ran klimas\u0131. \u00c7ay olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in A\u015fur beyden bize \u00e7ay getirip, sohbetimize kat\u0131lmas\u0131n\u0131 rica ediyorum. Biraz sonra aromal\u0131 enfes bir \u00e7ay e\u015fli\u011finde geliyor A\u015fur bey. K\u00fcrdi k\u0131yafetleriyle gece 23.00-02.00 aras\u0131 kendisiyle sohbet ediyorum. Pal\u0131ngan tarihi hakk\u0131nda ilgin\u00e7 \u015feyler s\u00f6yl\u00fcyor. Kendi m\u00fczesinde sergiledi\u011fi 2100 y\u0131l \u00f6ncesine ait olan bir ba\u011f-bah\u00e7enin sat\u0131\u015f s\u00f6zle\u015fmesini de g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fck. Sonras\u0131nda Asur krallar\u0131ndan 3. Sargon (ya da 4.) taraf\u0131ndan 2500 y\u0131l \u00f6nce dikilen 50 metre uzunlu\u011fundaki bir kaya par\u00e7as\u0131 yaz\u0131t\u0131ndan bahsediyor. Bu da\u011flar\u0131n, mekanlar\u0131n al\u0131nmas\u0131 zor oldu\u011fundan ve Sargon bunu ba\u015fard\u0131\u011f\u0131ndan kendisini oralar\u0131n ilah\u0131 olarak g\u00f6ren bir yaz\u0131t. 2500 y\u0131l \u00f6ncesine senetlenen… A\u015fur bey bir ba\u015fka bilgi daha veriyor bana. Pal\u0131ngan y\u00f6resinin, \u0130slam\u2019a \u00e7evrelerinden 400 y\u0131l sonra \u0130slamiyete girdiklerini zira buralar\u0131n M\u00fcsl\u00fcmanlar taraf\u0131ndan zorla ve k\u0131l\u0131\u00e7la fethedilmedi\u011fini kendi istek, mant\u0131k ve r\u0131zalar\u0131 ile yakla\u015f\u0131k 400 y\u0131l sonra \u0130slamiyeti benimseyip, M\u00fcsl\u00fcman olduklar\u0131n\u0131 ifade ediyor. Yine kendi m\u00fczesinde satt\u0131\u011f\u0131, tarih doktoru taraf\u0131ndan yaz\u0131lan \u201cPal\u0131ngan\u2019\u0131n Co\u011frafi Tarihi\u201d adl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmada eskiden Rey (hemen hemen g\u00fcn\u00fcm\u00fcz Tahran\u2019\u0131) ile Pal\u0131ngan aras\u0131nda \u00e7o\u011funlukla Goran leh\u00e7esiyle (K\u00fcrt\u00e7e\u2019nin belki de en eski leh\u00e7esi) konu\u015fuldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. Goran muhte\u015fem bir dil. \u015eayet Goran dilinin akan bir p\u0131nara benzetirsek Fars\u00e7a\u2019n\u0131n yosun tutmu\u015f, akmayan bir dil oldu\u011fu benzetmesini yapmam belki de olas\u0131d\u0131r. Fars\u00e7a i\u00e7erisinde \u00e7ok\u00e7a ve yo\u011funca bulunan Arap\u00e7a terkipler Fars\u00e7a\u2019n\u0131n kendisine ait mozaikli\u011fini bozan bir husus olarak ifade edilebilir. Goran diline d\u00f6necek olursak. Osmanl\u0131 padi\u015fah\u0131 2. Mehmet yahut me\u015fhur ismiyle Fatih Sultan Mehmet \u0130stanbul\u2019u al\u0131rken kendisine hocal\u0131k eden ve hatta kendisini d\u00f6vme salahiyeti bulunan ki\u015fi Molla G\u00fcrani\u2019dir (Goran\u2019l\u0131 Molla). Bu a\u00e7\u0131dan Pal\u0131ngan\u2019\u0131n Co\u011frafi Tarihi kitab\u0131ndaki iddiay\u0131 Molla G\u00fcrani ile bir nebze de olsa temellendirmi\u015f olabiliriz. Zira \u00fcnl\u00fc dil filozofu Witgenstein\u2019in \u201cdilimin s\u0131n\u0131rlar\u0131, d\u00fcnyam\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131d\u0131r\u201d<\/strong> \u00f6nermesinden hareketle Molla G\u00fcrani\u2019nin Goran diliyle tekell\u00fcm etmek suretiyle tekemm\u00fcl etti\u011fini ifade etmemiz tabii olsa gerek (Elbette insan\u0131n ilim ve dua vas\u0131tas\u0131yla tekell\u00fcm edebildi\u011fini, \u00f6yle ki buradaki ilimden kast\u0131n tamam\u0131 olmasa da bir k\u0131sm\u0131n\u0131n dile i\u015faret edebildi\u011fini de s\u00f6ylememiz m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr).<\/p>\n

Hat\u0131rlarsan\u0131z Senendec\u2019ten Pla\u0131ngan\u2019a geldi\u011fimizi s\u00f6ylemi\u015ftik. A\u015fur beyin s\u00f6ylediklerine g\u00f6re Pal\u0131ngan\u2019\u0131n sert ve virajl\u0131 yollar ve da\u011flar aras\u0131nda olmas\u0131ndan dolay\u0131, dezavanjlar\u0131ndan dolay\u0131 buran\u0131n insanlar\u0131n\u0131n ilk olarak Kamyaran\u2019a gittiklerini (Senendec ile Pal\u0131ngan aras\u0131, Senendec\u2019in il\u00e7esi) Kamyaran\u2019dan sonra Senendec\u2019e gidip, binalar in\u015fa ederek buraya yerle\u015ftiklerini s\u00f6yl\u00fcyor. Senendec Pal\u0131ngan\u2019dan ald\u0131\u011f\u0131 bu miras\u0131 bir anlamda modern d\u00fcnya ile bulu\u015fturup, \u00e7a\u011f\u0131n diline uyarlayan bir \u015fehir olmu\u015ftur.<\/p>\n

Pal\u0131ngan, Hewreman b\u00f6lgesinin en otantik k\u00f6ylerinden biri. E\u011fer Pal\u0131ngan\u2019\u0131 bir c\u00fcmle ile ifade etmek zorunda kal\u0131rsak \u201cnev-i \u015fahs\u0131na m\u00fcnhas\u0131r, kapitalist moderniteye meydan okuyan mistik K\u00fcrt k\u00f6y\u00fc\u201d \u015feklinde ifade etmemiz, ifadelerin en durusu olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir.<\/p>\n

Y\u00fcre\u011fimin bir yan\u0131 Pal\u0131ngan\u2019da ve ba\u015fka bir merkeze do\u011fru yol almak i\u00e7in, Hewreman b\u00f6lgesindeki di\u011fer ihti\u015faml\u0131 b\u00f6lgelere do\u011fru yol al\u0131yoruz.<\/p>\n

-Devam\u0131 var-<\/p>\n

R\u0131dvan Y\u0131ld\u0131z<\/strong><\/p>\n

instgram: ridvanyildiz2121<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Hewraman B\u00f6lgesi – Palingan Puya ile 450 bin t\u00fcmene bizi Hewreman B\u00f6lgesi\u2019ndeki Pal\u0131ngan\u2019a g\u00f6t\u00fcrmesi noktas\u0131nda anla\u015f\u0131yoruz. Puya 32 ya\u015f\u0131nda master d\u00fczeyinde e\u011fitimi olan, \u0130ngilizce ve Almanca \u00f6\u011fretmenli\u011fi yapan gen\u00e7 bir devlet memuru. Hesen Z\u00eerek a\u015f\u0131\u011f\u0131 (kendi ifadesiyle taparcas\u0131na seviyor) hamiyetli, karizmatik bir gen\u00e7. Pal\u0131ngan Zagros s\u0131rada\u011flar\u0131n\u0131n -eteklerinde de\u011fil- tepesinde ve kalbinde in\u015fa edilmi\u015f binlerce y\u0131ll\u0131k …<\/p>\n","protected":false},"author":32,"featured_media":22275,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[65],"tags":[1616,5957],"class_list":["post-22273","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-forum","tag-manset","tag-palangan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22273","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/32"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=22273"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22273\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/22275"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=22273"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=22273"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=22273"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}