1915 Soyk\u0131r\u0131m\u0131 alan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 bulunan Prof. Taner Ak\u00e7am\u2019\u0131n, bir s\u00fcre \u00f6nce kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir televizyon program\u0131nda 19. y\u00fczy\u0131lda K\u00fcrt-Ermeni ili\u015fkilerine de\u011finince, K\u00fcrt feodallerini Ermeni evliliklerinde\u00a0 \u201eilk gece hakk\u0131\u201cna sahip olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemesi konuyla ilgilenen pek \u00e7ok ki\u015fi gibi beni de \u015fa\u015f\u0131rtt\u0131. Banimle ayn\u0131 ya\u015f ku\u015fa\u011f\u0131nda olan dostlara sordum, istisnas\u0131z hepsi b\u00f6yle bir \u015feyi ile ilk kez duyduklar\u0131n\u0131 s\u00f6ylediler. Sonradan \u00f6\u011frendim ki Ak\u00e7am ayn\u0131 iddiay\u0131 gazeteci Filiz Gazi\u2019nin kendisiyle yapt\u0131\u011f\u0131 ve 20 Nisan 2021 g\u00fcn\u00fc Gazete Duvar\u2019dan yay\u0131nlanan r\u00f6portaj\u0131nda da dile getirmi\u015f.<\/p>\n
Kamuoyuna yans\u0131yan bilgilere g\u00f6re Ak\u00e7am, gelen tepkiler \u00fczerine kaynak olarak M.S. Lazarev taraf\u0131ndan yaz\u0131lan \u201eK\u00fcrdistan ve K\u00fcrt Sorunu\u201c\u00a0 adl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 g\u00f6stermi\u015f. Bu eseri K\u00fcrt\u00e7eye \u00e7eviren yazar Temur\u00ea Xel\u00eel ise bunu yalanlam\u0131\u015f. Bunu, 132 K\u00fcrt yazar ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131n\u0131n yapt\u0131klar\u0131 a\u00e7\u0131klama izledi. \u0130mzac\u0131lar, Ak\u00e7am\u2019\u0131n iddias\u0131n\u0131n as\u0131ls\u0131z oldu\u011funu, bunun K\u00fcrt ve Ermeni halklar\u0131na kar\u015f\u0131 sayg\u0131s\u0131zl\u0131k te\u015fkil etti\u011fini s\u00f6yleyip \u00f6z\u00fcr dilemesini istediler.<\/p>\n
Ku\u015fkusuz Ak\u00e7am, elinde bir belge ya da kan\u0131t varsa, ona dayanarak b\u00f6yle bir iddian\u0131n varl\u0131\u011f\u0131ndan bahsedebilirdi.<\/p>\n
Ancak onun yapt\u0131\u011f\u0131 bu de\u011fil. O, olay\u0131, K\u00fcrdistan\u2019da uygulanan genel bir kural gibi sunuyor. Lazarev ya da ba\u015fka biri b\u00f6yle bir olaydan bahsetse bile, Ak\u00e7am\u2019\u0131n onu kesin bir kan\u0131t gibi g\u00f6rerek bir genelleme ile belli bir toplumsal kesiminin tamam\u0131n\u0131 t\u00f6hmet alt\u0131nda b\u0131rakmaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 do\u011fru olabilir mi?<\/p>\n
Akademik deney sahibi birinin, bunun en ba\u015fta da y\u00f6ntem a\u00e7\u0131s\u0131ndan yanl\u0131\u015f oldu\u011funu bilmesi gerekir ve eminim ki Ak\u00e7am da biliyordur. Kald\u0131 ki bu olayda rencide edilen sadece K\u00fcrtler de\u011fil, ayn\u0131 zamanda Ermeni halk\u0131d\u0131r.<\/p>\n
\u00d6te yandan a\u00e7\u0131kt\u0131r ki K\u00fcrtlerin bu ve benzeri iddialara tepki g\u00f6stermeleri, tarihi ger\u00e7eklerden ka\u00e7ma anlam\u0131na gelmez. Y\u00f6ntemle ilgili olabilecek farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fler bir yana, hakl\u0131 bir reaksiyondur K\u00fcrtlerinkisi. K\u00fcrtler ne soyk\u0131r\u0131m\u0131 inkar ediyor ve ne de K\u00fcrt egemen \u00e7evrelerinden baz\u0131lar\u0131n\u0131n o olayda oynad\u0131klar\u0131 rol\u00fc, yani i\u015fledikleri su\u00e7lar\u0131 g\u00f6rmezlikten geliyorlar. Tam tersine onlar\u0131n olaya yakla\u015f\u0131m bence olduk\u00e7a cesur ve ger\u00e7ek\u00e7idir. Ama birilerinin keyfi \u015fekilde tarihlerini \u00e7arp\u0131tmas\u0131na, ondan \u00f6te karalamas\u0131na kar\u015f\u0131 da do\u011fal olarak sessiz kalmak ta istemez K\u00fcrtler. Bu \u00e7er\u00e7evedeki tepkiler, me\u015fru ve do\u011fald\u0131r, gereklidir.<\/p>\n
Taner Ak\u00e7am\u2019\u0131n iddialar\u0131yla ilgili olarak bu sat\u0131rlar\u0131 yazarken, internette, Prof. Bask\u0131n Oran\u2019\u0131n Agos gazetesinde yay\u0131nlanan bir makalesi ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131m. Bask\u0131n hoca, \u201c\u0130mparatorluk\u2019ta Millet-i Sad\u0131k\u2019a, Ulus-devlet\u2019te Muhalefet-i Sad\u0131k\u2019a\u201c ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131s\u0131nda 1840\u2019lardan ba\u015flayarak 1915\u2019lere uzanan s\u00fcre\u00e7te Ermeni sorununu ve onun bir par\u00e7as\u0131 olarak K\u00fcrt-Ermeni ili\u015fkilerini irdeliyor. Sol \u00e7evreler aras\u0131nda s\u0131k\u00e7a rastlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z tek yanl\u0131 su\u00e7lay\u0131c\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 Oran\u2019\u0131n yaz\u0131s\u0131na da hakim.<\/p>\n
Bask\u0131n hoca, her \u015feyden \u00f6nce iki halk aras\u0131ndaki ini\u015fli-\u00e7\u0131k\u0131\u015fl\u0131 ili\u015fkilerde i\u015fin siyasal y\u00f6n\u00fcn\u00fc, onun oynad\u0131\u011f\u0131 rol\u00fc g\u00f6rmezlikten geliyor, olay\u0131 emperyalistlerin m\u00fcdahalesi ile \u201eK\u00fcrt egemenlerinin Ermenilere y\u00f6nelik zulm\u00fc\u201c \u00e7er\u00e7evesinde ele al\u0131yor. Diyelim ki Bask\u0131n hocan\u0131n \u201eDo\u011fu\u201c dedi\u011fi K\u00fcrdistan\u2019da Ermeniler n\u00fcfusun en fazla d\u00f6rtte birini olu\u015ftururken, orada bir Ermenistan devletini kurulmas\u0131 ya da b\u00f6lgenin Hristiyan Genel valiler eliyle y\u00f6netilmesi \u00e7abalar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda K\u00fcrtlerin endi\u015feye kap\u0131lmalar\u0131, denize d\u00fc\u015fen y\u0131lana sar\u0131l\u0131r \u00f6rne\u011fi Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011funa yakla\u015fmalar\u0131 beklenebilir bir \u015fey de\u011fil miydi? Yine 1978 Berlin Konferans\u0131nda oldu\u011fu gibi kimi olaylar\u0131 alabildi\u011fine abartarak K\u00fcrtlerin adeta Ermenilere zul\u00fcm eden lanetliler durumuna d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmeleri kar\u015f\u0131s\u0131nda K\u00fcrtler hi\u00e7 bir \u015fey olmam\u0131\u015f gibi davranabilirler miydi? Her nedense bir s\u00fcre\u00e7 \u00fczerinde dururken, Hocay\u0131 bu gibi \u00f6nemli noktalar pek te ilgilendirmiyor.<\/p>\n
Prof. Oran bir c\u00fcmle ile de\u011findi\u011fi \u00c7e\u00e7enlerin rol\u00fc bir yana, bahsini etti\u011fimiz d\u00f6nemde Ermenilere yap\u0131lan zulm\u00fcn tek sorumlusu olarak K\u00fcrt feodalleri ile \u015feyhlerini g\u00f6r\u00fcyor. Bunu yaparken de t\u0131pk\u0131 Ak\u00e7am gibi her hangi bir ay\u0131r\u0131m g\u00f6zetme gere\u011fi duymuyor, b\u00fct\u00fcn feodallerle \u015feyhleri tek sepete koyup su\u00e7lama yoluna ba\u015fvuruyor. B\u00f6yle olunca da do\u011fal olarak iki halk aras\u0131ndaki dostane ili\u015fkiler, sorunun e\u015fitlik\u00e7i ve bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l tarzda \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fabilmesi i\u00e7in harcanan \u00e7abalar, pek \u00e7ok K\u00fcrt beyi ya da \u015feyhinin yeri geldi\u011finde Ermenilere sa\u011flad\u0131klar\u0131 destek ile onlar\u0131 koruma \u00e7abalar\u0131n\u0131n laf\u0131 dahi edilmiyor. Acaba bir Ermeni-K\u00fcrt federasyonunun olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in b\u00fcy\u00fck \u00e7aba harcayan ve bu nedenle de Osmanl\u0131 y\u00f6netimi taraf\u0131ndan 1913\u2019te idam edilen \u015eeyh Abd\u00fcsselam Barzani ve onun gibiler, hara\u00e7 u\u011fruna m\u0131 canlar\u0131ndan oldular?<\/p>\n
K\u00fcrtlerin de bir halk olarak hak-hukuk m\u00fccadelesi verip \u00f6zg\u00fcrl\u00fck pe\u015finde ko\u015fabileceklerini ve ko\u015ftuklar\u0131n\u0131 akl\u0131na bile getirmiyor Hoca. O, Bedirhan Bey liderli\u011findeki 1847 K\u00fcrt ayaklanmas\u0131n\u0131 da yine s\u0131radan bir hara\u00e7 alma kavgas\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcyor. Ona bakarsan\u0131z Bedirhan Bey, Emperyalistlerin devreye girmesi \u00fczerine kendisine hara\u00e7 vermeye yana\u015fmayan H\u0131ristiyanlara sald\u0131r\u0131p onlar\u0131 bi\u00e7iyor, yine emperyalistlerin zorlamas\u0131 ile Osmanl\u0131 m\u00fcdahalesi ba\u015flay\u0131nca da ayaklan\u0131yor ve yeniliyor. Bask\u0131n hoca, Bedirhan Bey\u2019in b\u00f6lgedeki H\u0131ristiyan liderlerle ittifak i\u00e7in harcad\u0131\u011f\u0131\u00a0 \u00e7abalar ile Osmanl\u0131ya kar\u015f\u0131 giri\u015fti\u011fi ayaklanman\u0131n politik hedeflerinden hi\u00e7 bahsetmiyor. Oysa olay\u0131 yak\u0131ndan incelemi\u015f olan tarih\u00e7iler hi\u00e7 de onun gibi d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorlar:<\/p>\n
\u201eOtoriter ve g\u00f6z\u00fcpek olan Bedirhan Bey, K\u00fcrt beyliklerinin bir araya gelerek, ortak d\u00fc\u015fmanlara kar\u015f\u0131 sava\u015fmalar\u0131n\u0131n gere\u011fini kavram\u0131\u015f ve bu ama\u00e7la harekete ge\u00e7mi\u015fti. Da\u011fl\u0131k bir b\u00f6lge olan Cizre\u2019de oturmakta olan Bedirhan Bey, ileri g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc ve kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131 sayesinde Hakkari B\u00f6lgesindeki K\u00fcrtlerin reisi olan Nurullah Bey ile di\u011fer a\u015firetlerin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131 ve Mahmut Han\u2019\u0131 ikna etti.<\/em><\/p>\n (\u2026)<\/em><\/p>\n 1840 y\u0131llar\u0131nda Bedirhan Bey\u2019in ciddi, disiplinli \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 sonucunda, K\u00fcrtlerin egemen olduklar\u0131 topraklar\u0131n s\u0131n\u0131r\u0131 Van G\u00f6l\u00fc, Diyarbak\u0131r, Musul ve \u0130ran s\u0131n\u0131r\u0131na kadar geni\u015fledi. Bu yerler ismen Osmanl\u0131 Devletinin olmas\u0131na ra\u011fmen, ger\u00e7ekte ise Bedirhan Bey\u2019in egemenli\u011finde bulunuyordu.<\/em><\/p>\n Bedirhan Bey sadece kendi ulusuna de\u011fil, buralarda ya\u015famakta olan Ermeni, Keldani ve di\u011fer az\u0131nl\u0131klara da e\u015fit davran\u0131yordu\u201c.<\/em><\/p>\n Bu b\u00f6lgeyi gezen Ditil, \u015f\u00f6yle bahsediyordu:<\/em><\/p>\n \u201eBu y\u00f6rede ger\u00e7ekten geni\u015f bir asayi\u015f ve emniyet ilke haline gelmi\u015f ve Bedirhan Bey\u2019in \u00fclkesinde \u00e7ocuk, elindeki alt\u0131n ile gezmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Di\u011fer y\u00f6relerde ya\u015fayanlar buralara g\u00f6\u00e7 ediyorlar ve insan buradan ayr\u0131lmak istemiyor\u201d<\/em>\u00a0(Ditil, Seyahat Notlar\u0131, s. 5-6).<\/p>\n Ditil, bundan sonra Bedirhan Bey\u2019in koydu\u011fu kanunlardan, askeri y\u00f6netiminden ve toprak da\u011f\u0131t\u0131m\u0131ndan gururlanarak bahsetmektedir\u2026\u201c<\/em>\u00a0(Halfin, 19. Y\u00fczy\u0131lda K\u00fcrdistan \u00dczerinde M\u00fccadele, Komal Yay. 1977, s. 62-63\u2019ten aktaran K. Burkay, K\u00fcrdistan\u2019\u0131n S\u00f6m\u00fcrgele\u015ftirilmesi Ve K\u00fcrt Ulusal Hareketleri, \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Yolu Yay., 2, Bask\u0131 1986,s. 61-62).<\/p>\n Bask\u0131n hoca ya da ba\u015fkas\u0131, elbet Bedirhan Bey\u2019in yapt\u0131klar\u0131nda yanl\u0131\u015f bulduklar\u0131 yanlar varsa dile getirebilirler ama K\u00fcrdistan tarihinin b\u00f6ylesine \u00f6nemli ve kritik bir d\u00f6nemecini s\u0131radan bir hara\u00e7 alma olay\u0131 d\u00fczeyine indirgemek te tarih yazmak de\u011fil. Bu olsa olsa s\u0131radan bir karalama \u00e7abas\u0131 olabilir. Kald\u0131 ki Osmanl\u0131 ar\u015fivlerinde bile olay\u0131n politik y\u00f6n\u00fcne vurgu yap\u0131lmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin, 1847 y\u0131l\u0131nda Padi\u015fah\u2019a sunulan Sadrazaml\u0131k tezkeresinde olay\u00a0\u201eS\u0131rf Padi\u015fah\u0131m\u0131z Efendimizin eseri olarak e\u015fkiya elinden kurtar\u0131lan ve belki de bu suretle yeniden fethedilen K\u00fcrdistan B\u00f6lgesinin gelece\u011fine dair..\u201c<\/em>\u00a0diye tan\u0131mlanmaktad\u0131r. (Belgelerle T\u00fcrk Tarih Dergisi, say\u0131 16).<\/p>\n Bask\u0131n hoca, ayn\u0131 makalesinde su\u00e7lular listesinde feodallerle \u015feyhleri ba\u015fa koyuyor ama bu arada s\u0131radan halk\u0131 da pays\u0131z b\u0131rakm\u0131yor:<\/p>\n \u201e\u0130ste bu 1847 tarihi t\u00fcm do\u011fu Hristiyanlar\u0131n\u0131n, ba\u015fta Ermeniler olmak \u00fczere felaketinin ba\u015flang\u0131c\u0131 oldu. \u00c7\u00fcnk\u00fc zaten 1828-1829 Rus ve 1839 M\u0131s\u0131r i\u015fgallerini ya\u015fam\u0131\u015f olan b\u00f6lge halk\u0131\u00a0<\/em>ba\u015fs\u0131z kal\u0131nca<\/em><\/strong>\u00a0ve her y\u0131l\u00a0<\/em>hara\u00e7\u00a0<\/em><\/strong>yumurtlayan tavu\u011fu kesmeye koyuldu..\u201c<\/em><\/p>\n Yaz\u0131da g\u00f6ze \u00e7arpan di\u011fer bir \u00f6nemli nokta ise Bask\u0131n Oran\u2019\u0131n, s\u00f6z\u00fcm ona Ermenilere y\u00f6nelik z\u00fcl\u00fcm \u00fczerinde dururken olay\u0131 sadece \u201eDo\u011fu\u201c yani K\u00fcrdistan ile s\u0131n\u0131rl\u0131 olarak ele almas\u0131d\u0131r. \u0130yi de Ermeniler Osmanl\u0131 topraklar\u0131 \u00fczerinde sadece K\u00fcrdistan\u2019da m\u0131 ya\u015f\u0131yorlard\u0131, zul\u00fcm de sadece orada m\u0131 vard\u0131? Adana, Kayseri, Sivas, Yozgat, \u0130stanbul, Suriye, \u00dcrd\u00fcn ve \u00f6teki pek \u00e7ok yerde Ermeni n\u00fcfus yok muydu? Oradaki Ermeniler bask\u0131 ve zul\u00fcm g\u00f6rmediler mi?<\/p>\n Ayr\u0131ca k\u00f6t\u00fc ve yanl\u0131\u015f \u015feyler yapan, zulme ba\u015fvuranlar sadece K\u00fcrtler miydi? Ermenilerin politik ya da pratik eylem plan\u0131nda hi\u00e7 bir hata ve eksiklikleri yoktu? Onlar hi\u00e7 mi zul\u00fcm yapmad\u0131lar? \u00d6rne\u011fin, Bask\u0131n hoca, Ermeni silahl\u0131 gruplar\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131n\u0131, Ermenileri zul\u00fcmden koruma amac\u0131na ba\u011fl\u0131yor. A\u00e7\u0131kt\u0131r ki bir nedeni bu olsa bile, tek neden de\u011fil. Ermeni silahl\u0131 g\u00fc\u00e7leri, Ermeni politik \u00f6rg\u00fctlerinin izledikleri siyasete uygun olarak kurulan organizasyonlard\u0131 ve as\u0131l ama\u00e7lar\u0131 Ermeni politik taleplerinin hayata ge\u00e7irilebilmesi i\u00e7in gerekti\u011finde sava\u015fmakt\u0131. Zaman ilerledik\u00e7e, siviller de dahil K\u00fcrtlere kar\u015f\u0131 d\u00fczinelerle sald\u0131r\u0131da bulunan ve katliam niteli\u011finde pek \u00e7ok eylem ger\u00e7ekle\u015ftirenler onlardan ba\u015fkas\u0131 de\u011fildi.<\/p>\n Demek oluyor ki K\u00fcrt Ermeni ili\u015fkilerinin 1840\u2019lardan 1915\u2019lere uzanan s\u00fcre\u00e7te bozulmas\u0131 bir de\u011fil birden \u00e7ok nedene ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bunu, 1915 soyk\u0131r\u0131m\u0131na kat\u0131lm\u0131\u015f K\u00fcrtlerin eylemlerine mazeret olsun diye s\u00f6ylemiyoruz. Ama e\u011fer 1915\u2019e giden yolda ya\u015fananlar\u0131 irdelemek istiyorsan\u0131z, b\u00fct\u00fcn fakt\u00f6rleri bir b\u00fct\u00fcnl\u00fck i\u00e7erisinde ve birbiriyle ba\u011flant\u0131 i\u00e7erisinde ele alman\u0131z ve iki taraf\u0131n do\u011frular\u0131 gibi yanl\u0131\u015flar\u0131n\u0131 da objektif bir g\u00f6zle ortaya koyman\u0131z gerekir.<\/p>\n 1915\u2019te Ermeni halk\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131na gelenler, \u0130mparatorluk y\u00f6netiminin karar ve uygulamalar\u0131 do\u011frultusunda bir ulusun yok edilmesidir. K\u00fcrtler jenoside karar veren ve planlayan g\u00fc\u00e7 de\u011fillerdi. Ama onlar\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc de\u011fi\u015fik nedenlerle jenosit\u00e7ilerle i\u015fbirli\u011fi yapt\u0131lar, onda rol ald\u0131lar ve sonu\u00e7ta i\u015flenen insanl\u0131k su\u00e7una ortak oldular. Peki bundan hareketle b\u00fct\u00fcn K\u00fcrtleri jenosit su\u00e7u i\u015flemekle itham edebilir miyiz? Dar g\u00fcnde Ermeni halk\u0131na yard\u0131m eli uzatan, onlar\u0131 katledilmekten kurtaran K\u00fcrtlerle jenosit su\u00e7una i\u015ftirak etmi\u015f olanlar aras\u0131nda fark g\u00f6zetmemek adil bir duru\u015f mudur?<\/p>\n Sonu\u00e7 olarak her iki profes\u00f6r\u00fcn s\u00f6yledikleri de K\u00fcrtleri k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcrme amac\u0131 ta\u015f\u0131yan \u00f6nyarg\u0131l\u0131 de\u011ferlendirmelerdir. Onlar\u0131n s\u00f6z konusu de\u011ferlendirmeleri ister istemez bana 1925-38 d\u00f6neminde var olma m\u00fccadelesi veren K\u00fcrtlerin \u00e7abalar\u0131n\u0131 \u201eE\u015fk\u0131ya hareketleri,\u201c direni\u015flerini de \u201eFeodal K\u00fcrt gericilerinin Atat\u00fcrk reformlar\u0131na kar\u015f\u0131 ba\u015fkald\u0131r\u0131s\u0131.\u201c \u015feklindeki karalayan, hatta uluslararas\u0131 platformlara da bu \u00e7er\u00e7evede bilgi veren sol \u00e7evreleri hat\u0131rlatt\u0131. Y\u0131llar ge\u00e7ti, hayat de\u011fi\u015fti, insanlar de\u011fi\u015fti ama Kemalizm\u2019in sol versiyonunun K\u00fcrtlerle ilgili \u00f6nyarg\u0131lara dayal\u0131 karalamalar\u0131 de\u011fi\u015fmedi.<\/p>\n Beri taraftan, bizim bu bu t\u00fcr \u00e7abalar kar\u015f\u0131s\u0131nda pani\u011fe kap\u0131lmam\u0131za gerek yok. K\u00fcrt taraf\u0131 olarak bizim ideolojik-politik her t\u00fcr\u00fc sald\u0131r\u0131ya kar\u015f\u0131 en g\u00fc\u00e7l\u00fc silah\u0131m\u0131z ger\u00e7ekler olmal\u0131. Ne eksiklik ve kusurlar\u0131m\u0131z\u0131 gizlemeye \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131 ne de \u00f6nyarg\u0131l\u0131 fantezi \u00fcr\u00fcn\u00fc de\u011ferlendirmelerle g\u00fcnah ke\u00e7isi haline getirilmeye izin vermeliyiz. Bu arada Ermeni dostlar\u0131m\u0131zdan beklentimiz de bu y\u00f6nde olmal\u0131. Ermeni entelekt\u00fcelleri kendi tarihleri ile y\u00fczle\u015fmede maalesef ba\u015far\u0131l\u0131 de\u011filler. Onlar\u0131n 1915\u2019e odaklanm\u0131\u015f olmalar\u0131 do\u011fald\u0131r. Ne var ki bu yeterli de\u011fil. Do\u011fru yanl\u0131\u015f demeden K\u00fcrtleri top ate\u015fine tutanlar, kendi tarihleriyle y\u00fczle\u015fmeyi, zaaf ve eksikliklerini g\u00f6rmeyi ba\u015farmal\u0131lar.<\/p>\n \u015eu \u00e7ok a\u00e7\u0131k; K\u00fcrt-Ermeni ili\u015fkileri ile ilgili yap\u0131lan ulu-orta de\u011ferlendirmeler, K\u00fcrtleri karalama kampanyalar\u0131 sadece K\u00fcrtlere zarar vermiyor. Bunlar iki halk\u0131n ili\u015fkilerini zehirleme sonucunu do\u011furacak \u00e7abalard\u0131r ki sonu\u00e7ta bu Ermenilerin de lehine de\u011fil. Bu nedenle de \u00f6zellikle de ilk anda kula\u011fa ho\u015f gelen ajitatif s\u00f6ylemlere kar\u015f\u0131 uyan\u0131k olmak ve gerekli hassasiyeti g\u00f6stermek K\u00fcrt ayd\u0131n ve politik \u00e7evreleri kadar Ermeniler i\u00e7in de bir g\u00f6revdir. Sonu\u00e7ta yan yana ya\u015famakta ve de ya\u015fayacak olanlar biziz; yani Ermeniler ile K\u00fcrtlerdir. Onlar\u0131n gelece\u011fini b\u00f6ylesine ucuz s\u00f6ylemlerle risk alt\u0131na sokma \u00e7abalar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda suskun kalmak gibi bir l\u00fcks\u00fcm\u00fcz yok bizim.<\/p>\n Munzur \u00c7EM-Kovara Bir<\/strong><\/p>\n May\u0131s 2, 2021<\/em><\/p>\n munzurcem@gmail.com<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" 1915 Soyk\u0131r\u0131m\u0131 alan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 bulunan Prof. Taner Ak\u00e7am\u2019\u0131n, bir s\u00fcre \u00f6nce kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir televizyon program\u0131nda 19. y\u00fczy\u0131lda K\u00fcrt-Ermeni ili\u015fkilerine de\u011finince, K\u00fcrt feodallerini Ermeni evliliklerinde\u00a0 \u201eilk gece hakk\u0131\u201cna sahip olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemesi konuyla ilgilenen pek \u00e7ok ki\u015fi gibi beni de \u015fa\u015f\u0131rtt\u0131. Banimle ayn\u0131 ya\u015f ku\u015fa\u011f\u0131nda olan dostlara sordum, istisnas\u0131z hepsi b\u00f6yle bir \u015feyi ile ilk kez duyduklar\u0131n\u0131 …<\/p>\n","protected":false},"author":32,"featured_media":22033,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5371],"tags":[5874,5546,5674,5871,137,5872],"class_list":["post-22032","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-alinti-yazilar","tag-bati-ermenistan","tag-ermeni","tag-ermeni-soykirimi","tag-ilk-gece-hakki","tag-kurt","tag-soykirim"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22032","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/32"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=22032"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22032\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/22033"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=22032"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=22032"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=22032"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}