{"id":21947,"date":"2021-02-27T15:24:33","date_gmt":"2021-02-27T12:24:33","guid":{"rendered":"http:\/\/candname.com\/tr\/?p=21947"},"modified":"2021-02-27T15:25:18","modified_gmt":"2021-02-27T12:25:18","slug":"urartuca-olu-bir-dil-degildir-kurtcede-yasiyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/candname.com\/tr\/?p=21947","title":{"rendered":"URARTUCA \u00d6L\u00dc BIR D\u0130L DE\u011e\u0130LD\u0130R, K\u00dcRT\u00c7EDE YA\u015eIYOR"},"content":{"rendered":"<p><strong>K\u00dcRTLER \u0130LE KAFKAS HALKLARI YAKINLI\u011eI <\/strong><\/p>\n<p><strong>URARTUCA \u00d6L\u00dc B\u0130R D\u0130L DE\u011e\u0130LD\u0130R, K\u00dcRT\u00c7E \u0130\u00c7ER\u0130S\u0130NDE YA\u015eIYOR <\/strong><\/p>\n<p><em>Bazen, farkl\u0131 ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n Urartular hakk\u0131nda yay\u0131nlad\u0131klar\u0131 kitap veya makalelere bakt\u0131\u011f\u0131mda, K\u00fcrtlerin devasa tarihinden bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc dile getirdikleri i\u00e7in onlara kar\u015f\u0131 sayg\u0131 duyuyorum. Ama di\u011fer bir yandan, Urartu dilini o co\u011frafyada bulunan K\u00fcrt\u00e7e ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmak yerine daha uzak co\u011frafyalardaki dillerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131maktad\u0131rlar. Bu duruma K\u00fcrtleri \u201cyok sayman\u0131n\u201d bir y\u00f6ntemi diyebiliriz.<\/em><\/p>\n<p>Baz\u0131 okurlar, \u201ciyi ama bunlar bat\u0131l\u0131 veya Rus vd. ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131, onlar\u0131n K\u00fcrtlerle ne gibi sorunlar\u0131 olabilir?\u201d diye sorabilirler. Bence, bu konuda belirleyici olan husus, XX. y\u00fczy\u0131l\u0131n ilk \u00e7eyre\u011finden itibaren ba\u015flayan uluslararas\u0131 stat\u00fcko olmu\u015ftur. Bu stat\u00fcko i\u00e7erisinde yer almayan K\u00fcrtlerin dil, tarih ve k\u00fclt\u00fcrleride yer almam\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc uluslaras\u0131 ara\u015ft\u0131rma kurumlar\u0131n\u0131n hepsi de stat\u00fckocudur. Ulusalc\u0131 e\u011fitim sistemi kendilerine gerekli olan elemanlar\u0131n\u0131 bu olumsuz stat\u00fckonun belirledi\u011fi kurallar \u00e7er\u00e7evesinde e\u011fitirler.<\/p>\n<p>Mesela K\u00fcrtler Urartularla hem \u00e7a\u011fda\u015f ve hem de ayn\u0131 co\u011frafyan\u0131n insanlar\u0131d\u0131r. Buna ragmen K\u00fcrtleri, Urartular\u0131n dil ve k\u00fclt\u00fcrleriyle alakalar\u0131 hi\u00e7 yokmu\u015f gibi g\u00f6sterirler. Konuyu stat\u00fcko \u00e7er\u00e7evesinde ele almalar\u0131 gerekti\u011finden dolay\u0131, Urartu dilinin Kuzey Kafkas dilleri ile ayn\u0131 oldu\u011fu s\u00f6ylenir. Urartuca ile baz\u0131 Kafkas dilleriyle kelime benzerli\u011fi olmad\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131nda bulunmuyorum. Ama en \u00e7ok benzedi\u011fi dil K\u00fcrt\u00e7edir. Ne varki baz\u0131 tarih sapt\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131, kabataslak ve kal\u0131p\u00e7\u0131 bir yakla\u015f\u0131m olan, \u201cEfendim, K\u00fcrt\u00e7e Hint-Avrupa dil gurubuna mensup oldu\u011fu i\u00e7in Urartucaya benzemez\u201d deyip i\u015fin i\u00e7erisinden \u00e7\u0131karlar.<\/p>\n<p>K\u00fcrtler ise uzun y\u0131llar Urartuca\u2019n\u0131n eski K\u00fcrt\u00e7e oldu\u011fu fikrine hi\u00e7 ama hi\u00e7 yana\u015fmad\u0131lar. D\u00fc\u015f\u00fcne-biliyormusunuz, bir yandan d\u00fcnyadaki stat\u00fckocu ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar ile K\u00fcrtlerin tarihi ve K\u00fcrt\u00e7e diye bir dil yoktur diyen s\u00f6m\u00fcrgeci anlay\u0131\u015f, di\u011fer yandan Urartular hakk\u0131ndaki Ermeni ipote\u011fi kar\u015f\u0131s\u0131nda K\u00fcrtlerin yapaca\u011f\u0131 pek bir \u015fey yoktu.<\/p>\n<p>Halbuki durum hi\u00e7 te san\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi de\u011fildir. Urartuca ve benzeri olan, ondan \u00f6nceki Hurrice K\u00fcrt\u00e7eye en yak\u0131n, hatta K\u00fcrt\u00e7enin eski bi\u00e7imidir diyebiliriz. Hurri \u2013 Urartu dilleri ile Kuzey Kafkas dilleri birbirlerine benzerler. Ancak bu durum daha \u00e7ok s\u0131n\u0131rl\u0131 kelimeler d\u00fczeyindedir. Ayn\u0131 \u015fekilde K\u00fcrt\u00e7e ile Kafkas dillerinde de ortak kelimeler vard\u0131r. Bunun tarihsel ve co\u011frafik nedenlerden kaynakland\u0131\u011f\u0131 apa\u00e7\u0131k ortadad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc K\u00fcrtler binlerce y\u0131ldan beri ya\u015fad\u0131klar\u0131 co\u011frafya, Kuzey Kafkasyadan, ba\u015flar, Anadolu ortalar\u0131na, Levant, Zagros, \u0130\u00e7 Asya steplerine kadar uzan\u0131r. Elbetteki b\u00fct\u00fcn bu alanlarda kom\u015fusu olduklar\u0131 veya i\u00e7i\u00e7e ya\u015fad\u0131klar\u0131 halklarla baz\u0131 ortak \u00f6zellikler g\u00f6sterirler. Urartuca ile olan dilsel benzerlikler de bundan kaynakl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Urartuca 1. \u015eah\u0131s zamirinin baz\u0131 dillere benzerli\u011fi: <\/strong><\/p>\n<p>Ur. <strong><em>ie\u0161e<\/em><\/strong> \u2018ben\u2019, Hurrice <strong><em>i\u0161-te<\/em><\/strong> (yal\u0131n), <strong><em>i\u017e-a\u017e<\/em><\/strong> (ergativ)<\/p>\n<p>Proto-Iranian *<em>azam<\/em>, Eski Avesta <em>az\u00e2m<\/em>, gen\u00e7 Avesta <em>azaem<\/em>,Sogdian <em>\u2018zw<\/em>, Koheresman <em>\u2018z<\/em>, Osset\u00e7e <em>aez<\/em>, Khotanca <em>aysu<\/em>, <em>aysa<\/em>, Pe\u015ftunca <em>zae, zo, za<\/em>, Wanetsice <em>za<\/em>, Yidgha <em>zo<\/em>, Munji <em>za<\/em>, Wakhi <em>wuz<\/em>, Part\u00e7a <em>\u2018z<\/em>, Eski Fars\u00e7a <em>adam<\/em>, K\u00fcrt\u00e7e <em>ez<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ermenice <em>yes<\/em>, Eski Slav Kilise <em>(j)az\u00fb<\/em> \u2018ben\u2019, Rus\u00e7a ya, Litvanca <em>a\u0161<\/em>, Letonca <em>es<\/em>, Latina <em>ego<\/em>, Yunanca <em>ego<\/em>, \u0130ng. <em>I<\/em> (<em>ay<\/em>), Frans\u0131zca <em>je<\/em>, \u0130sve\u00e7 <u>jag<\/u>, Almanca <em>ich<\/em>, vd.<\/p>\n<table width=\"385\">\n<tbody>\n<tr>\n<td width=\"319\">Proto-Hint-Avrupa <strong><em>*h<sub>1<\/sub>eg\u0311 <\/em>:<\/strong><\/td>\n<td width=\"66\">ben<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"319\">Proto-Kuzey-Kafkas <strong>*<em>z\u014d(-n),<\/em><\/strong> *<strong>ez<\/strong>\u0294:<\/td>\n<td width=\"66\">ben<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u015eimdi bir de Kafkas dillerinde birinci \u015fah\u0131s zamirinin (ben) nas\u0131l oldu\u011funu inceleyelim:<\/p>\n<p>\u00c7e\u00e7ence <em>so, as<\/em> (ergativ), \u0130ngu\u015f <em>so, az<\/em> (ergativ), Batsbi <em>so<\/em>,<\/p>\n<p>Lezgi <em>zun<\/em>, Tabasaran <em>uzu,<\/em> Agul <em>zun<\/em>, Rutul <em>zi<\/em>, Tsakhur <em>zu<\/em>, Kryz <em>zin<\/em>, Budukh <em>zin<\/em>, Ar\u00e7i <em>zon<\/em>, Udi <em>zu<\/em><\/p>\n<p>Abaza <em>sa-ra<\/em>, Adiyge <em>sa<\/em>, Kabardian <em>sa<\/em>, Ubiykh <em>sa-k<sup>w<\/sup>a<\/em><\/p>\n<p>\u00c7akadakolob <em>dun<\/em>, Andi <em>din<\/em>, Akhvakh <em>dene<\/em>, \u00c7amalal <em>di<\/em>, Tindi <em>de<\/em>, Karata <em>den<\/em>, Botlikh <em>den(i),<\/em> Bagvalal <em>de<\/em>, godoberi <em>den<\/em>, Avar <em>dun<\/em>, Tsezi <em>di<\/em>, Ginukh <em>de<\/em>, Khvar\u015fi <em>da<\/em>, Inkhokvari <em>do<\/em>, Bezhta <em>do<\/em>, Gunzib <em>da<\/em>, Lak <em>tu<\/em>, \u00c7irag <em>du<\/em>,<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Yukardaki \u015femada da g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi Proto-Kuzey-Kafkas\u00e7a 1. \u015eah\u0131s zamiri ile Proto-Hint-Avrupacan\u0131n birbirlerine benziyor (do\u011fal olarak bu benzerlik di\u011fer \u015fah\u0131s zamirleri i\u00e7in de hemen hemen ayn\u0131d\u0131r). Bu durum Uratuca i\u00e7in de ge\u00e7erlidir.<\/p>\n<p>Urartuca \u015fah\u0131s zamirleri:<\/p>\n<table width=\"442\">\n<tbody>\n<tr>\n<td width=\"102\"><strong>Urartuca <\/strong><\/td>\n<td width=\"123\"><strong>T\u00fcrk\u00e7e <\/strong><\/td>\n<td width=\"76\"><strong>K\u00fcrt\u00e7e <\/strong><\/td>\n<td width=\"142\"><strong>T\u00fcrk\u00e7e <\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"102\">\u0130e\u0161e<\/td>\n<td width=\"123\"><em>ben <\/em><\/td>\n<td width=\"76\">ez<\/td>\n<td width=\"142\"><em>ben <\/em><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"102\">-w<\/td>\n<td width=\"123\"><em>sen <\/em><\/td>\n<td width=\"76\">we<\/td>\n<td width=\"142\"><em>siz <\/em><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"102\">-me<\/td>\n<td width=\"123\"><em>beni, bana <\/em><\/td>\n<td width=\"76\">me<\/td>\n<td width=\"142\"><em>bizi, bize <\/em><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"102\">-me<\/td>\n<td width=\"123\"><em>beni, bana <\/em><\/td>\n<td width=\"76\">mi<\/td>\n<td width=\"142\"><em>bana <\/em><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"102\">Mani<\/td>\n<td width=\"123\"><em>onu <\/em><\/td>\n<td width=\"76\">\u00eenan<\/td>\n<td width=\"142\"><em>onlara <\/em><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"102\">Mani<\/td>\n<td width=\"123\"><em>onu <\/em><\/td>\n<td width=\"76\">min<\/td>\n<td width=\"142\"><em>ben, benim <\/em><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Urartuca\u2019da temel iki fiil olan \u201c<strong>olmak<\/strong>\u201d ve \u201c<strong>yapmak<\/strong>\u201d filleri:<\/p>\n<table width=\"480\">\n<tbody>\n<tr>\n<td width=\"111\"><strong>Urartuca <\/strong><\/td>\n<td width=\"104\"><strong>T\u00fcrk\u00e7e <\/strong><\/td>\n<td width=\"104\"><strong>K\u00fcrt\u00e7e <\/strong><\/td>\n<td width=\"161\"><strong>T\u00fcrk\u00e7e <\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"111\">man-<\/td>\n<td width=\"104\"><em>olmak <\/em><\/td>\n<td width=\"104\">man<\/td>\n<td width=\"161\"><em>kalmak <\/em><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"111\">tan<\/td>\n<td width=\"104\"><em>yapmak <\/em><\/td>\n<td width=\"104\">tanin<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\"><sup>[1]<\/sup><\/a><\/td>\n<td width=\"161\"><em>yapabilmek <\/em><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Uratuca iyelik\/sahiplik zamirleri: <\/strong><\/p>\n<p>Urartuca 1. \u015eah\u0131s iyelik zamiri \u2013<strong><em>uki<\/em><\/strong> tak\u0131s\u0131 ile dile getirilir. Bu tak\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fcz K\u00fcrt\u00e7esinde hala kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6rne\u011fin:<\/p>\n<table width=\"585\">\n<tbody>\n<tr>\n<td width=\"142\"><strong>Uratuca <\/strong><\/td>\n<td width=\"150\"><strong>T\u00fcrk\u00e7e <\/strong><\/td>\n<td width=\"161\"><strong>K\u00fcrt\u00e7e <\/strong><\/td>\n<td width=\"132\"><strong>T\u00fcrk\u00e7e <\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"142\"><sup>KUR<\/sup>eban<strong>iku<\/strong><\/td>\n<td width=\"150\"><em>benim \u00fclkem <\/em><\/td>\n<td width=\"161\">hewan<strong>eka<\/strong> min<\/td>\n<td width=\"132\"><em>bar\u0131na\u011f\u0131m<\/em><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Uratuca i\u015faret zamirleri: <\/strong><\/p>\n<table width=\"442\">\n<tbody>\n<tr>\n<td width=\"111\"><strong>Urartuca <\/strong><\/td>\n<td width=\"113\"><strong>T\u00fcrk\u00e7e <\/strong><\/td>\n<td width=\"104\"><strong>K\u00fcrt\u00e7e <\/strong><\/td>\n<td width=\"113\"><strong>T\u00fcrk\u00e7e <\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"111\">\u0130ni<\/td>\n<td width=\"113\"><em>bu<\/em><\/td>\n<td width=\"104\">ina\/na<\/td>\n<td width=\"113\"><em>bu<\/em><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Urartuca \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 T\u00fcrk\u00e7e <\/strong><\/p>\n<p><sup>I<\/sup>Minua\u0161e <sup>I<\/sup>I\u0161puinihini\u0161e ini pili aguni \u00a0\u00a0\u00a0 <em>\u0130\u015fpuni o\u011flu Minua bu kanal\u0131 yapt\u0131d\u0131 <\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>K\u00fcrt\u00e7e \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 T\u00fcrk\u00e7e <\/strong><\/p>\n<p>M\u00eeno\u015f\u00ea \u00ce\u015fp\u00eah\u00een\u00ee\u015f ina pil\u00eesk g\u00fbng\u00fbn\u00ee. \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <em>\u0130\u015fpuni o\u011flu Mino\u015f da bu olu\u011fu d\u00fczeltti. <\/em><\/p>\n<p>M\u00eeno\u015f\u00ea \u00ce\u015fp\u00eah\u00een\u00ee\u015f ina pil\u00eesk kan\u00een\u00ee. \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <em>\u0130\u015fpuni o\u011flu Mino\u015f da bu olu\u011fu yapabildi. <\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<table width=\"622\">\n<tbody>\n<tr>\n<td width=\"130\"><strong>Urartuca <\/strong><\/td>\n<td width=\"151\"><strong>T\u00fcrk\u00e7e <\/strong><\/td>\n<td width=\"161\"><strong>K\u00fcrt\u00e7e <\/strong><\/td>\n<td width=\"180\"><strong>T\u00fcrk\u00e7e <\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"130\">\u0130nuki<\/td>\n<td width=\"151\"><em>bunun gibi <\/em><\/td>\n<td width=\"161\">minaki<\/td>\n<td width=\"180\"><em>\u00f6rne\u011fin, bunun gibi <\/em><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"130\">\u0130nukani<\/td>\n<td width=\"151\"><em>buradan <\/em><\/td>\n<td width=\"161\">minakani<\/td>\n<td width=\"180\"><em>bunlardan <\/em><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"130\">inukani e\u0161ini<\/td>\n<td width=\"151\"><em>bu yerden d\u0131\u015far\u0131 <\/em><\/td>\n<td width=\"161\">minakan\u00ee p\u00ea\u015fi b\u00fb<\/td>\n<td width=\"180\"><em>\u00f6ndekilerdendi. <\/em><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u201c\u0130\u00e7in\u201d edat\u0131\u00a0 dile getirmek i\u00e7in Urartucada \u2013<strong><em>e<\/em><\/strong> tak\u0131s\u0131 kullan\u0131l\u0131r, ki zaten K\u00fcrt\u00e7ede de ayn\u0131 tak\u0131 <strong>re<\/strong> olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Urartuca: \u00a0\u00a0\u00a0 <\/strong><sup>\u00a0d<\/sup>hal-di-e e-\u00fa-ri-e \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <em>Haldi i\u00e7in, efendisi i\u00e7in &#8230;<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\"><sup><strong>[2]<\/strong><\/sup><\/a> <\/em><\/p>\n<p><strong>K\u00fcrt\u00e7e:\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/strong>Xaldiy\u00ea gewre re \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <em>Y\u00fcce Khaldiye <\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<table width=\"574\">\n<tbody>\n<tr>\n<td width=\"121\"><strong>Urartuca <\/strong><\/td>\n<td width=\"180\"><strong>t\u00fcrk\u00e7e <\/strong><\/td>\n<td width=\"142\"><strong>K\u00fcrt\u00e7e <\/strong><\/td>\n<td width=\"132\"><strong>T\u00fcrk\u00e7e <\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"121\">iu<\/td>\n<td width=\"180\"><em>ne vakit <\/em><\/td>\n<td width=\"142\">key<\/td>\n<td width=\"132\"><em>ne vakit <\/em><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"121\">a\u0161e<\/td>\n<td width=\"180\"><em>e\u011fer <\/em><\/td>\n<td width=\"142\">\u00eeca(r)<\/td>\n<td width=\"132\"><em>bu kez <\/em><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"121\">a\u0161e<\/td>\n<td width=\"180\"><em>e\u011fer <\/em><\/td>\n<td width=\"142\">\u00fb\u015ft e<\/td>\n<td width=\"132\"><em>sebep ki <\/em><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"121\">ai\u0161ei<\/td>\n<td width=\"180\"><em>herhangi bir zaman <\/em><\/td>\n<td width=\"142\">key j\u00ee<\/td>\n<td width=\"132\"><em>ne zaman olsa <\/em><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"121\">ini edini<\/td>\n<td width=\"180\"><em>bunun \u00fczerine <\/em><\/td>\n<td width=\"142\">\u00ead\u00een\u00ee<\/td>\n<td width=\"132\"><em>art\u0131k <\/em><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"121\">auie<\/td>\n<td width=\"180\"><em>nerede <\/em><\/td>\n<td width=\"142\">ku ye<\/td>\n<td width=\"132\"><em>nerede <\/em><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"121\">edia<\/td>\n<td width=\"180\"><em>orada <\/em><\/td>\n<td width=\"142\">w\u00eada<\/td>\n<td width=\"132\"><em>orada <\/em><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"121\">edini<\/td>\n<td width=\"180\"><em>oradan <\/em><\/td>\n<td width=\"142\">w\u00eadan\u00ee<\/td>\n<td width=\"132\"><em>oradan \u00f6teye <\/em><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<table width=\"556\">\n<tbody>\n<tr>\n<td width=\"111\"><strong>Urartuca <\/strong><\/td>\n<td width=\"142\"><strong>T\u00fcrk\u00e7e <\/strong><\/td>\n<td width=\"123\"><strong>K\u00fcrt\u00e7e <\/strong><\/td>\n<td width=\"180\"><strong>T\u00fcrk\u00e7e <\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"111\">\u0161usini<\/td>\n<td width=\"142\">bir<\/td>\n<td width=\"123\">j\u00fb<sup>3<\/sup><\/td>\n<td width=\"180\"><em>bir<\/em><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"111\">tarani<\/td>\n<td width=\"142\"><em>ikinci defa <\/em><\/td>\n<td width=\"123\">car din\u00ee<\/td>\n<td width=\"180\"><em>ba\u015fka bir defa <\/em><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"111\">\u0161i\u0161tini<\/td>\n<td width=\"142\"><em>\u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc defa <\/em><\/td>\n<td width=\"123\">sis\u00ea din(\u00ee)<\/td>\n<td width=\"180\"><em>\u00fc\u00e7 ba\u015fka (\u015fey, ki\u015fi) <\/em><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Urartuca<\/strong>: kuteadi pari <sup>KUR<\/sup>\u0130\u0161qigulue \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <em>\u0130\u015fqigule \u00dclkesi\u2019ne kadar ula\u015ft\u0131m <\/em><strong>K\u00fcrt\u00e7e<\/strong>: kutay\u00ee da ber \u0130\u0161qiguluy\u00ea \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <em>\u0130\u015fqigule \u00f6n\u00fcnlerinde son buldu. <\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Urartuca: \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <sup>\u00a0d<\/sup>Haldinini u\u0161ma\u0161ini \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <em>Haldi\u2019nin kudreti ile,\u00a0 <\/em><\/p>\n<p>K\u00fcrt\u00e7e: \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Xald\u00een\u00ee \u015fiyan\u00ee\u015f\u00ee \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <em>Khaldi\u2019nin kudreti de <\/em><\/p>\n<p>Uratuca: \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <sup>\u00a0d<\/sup>Haldinini bau\u0161ini \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <em>Haldi\u2019nin emri ile <\/em><\/p>\n<p>K\u00fcrt\u00e7e:\u00a0 \u00a0 Xald\u00een\u00ee behs\u00ee\u015f\u00ee \u00a0 <em>Khaldi\u2019nin bahsetmesi ile <\/em>Xald\u00een\u00ee b\u00eaje j\u00ee \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <em>Khaldi s\u00f6ylesede <\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Yukardaki \u00f6rnekler \u00f6zenle olmay\u0131p rastgele se\u00e7ilmi\u015ftir. Urartuca\u2019da bulunan A\u2019dan Z\u2019ye kadar b\u00fct\u00fcn kelimler K\u00fcrt\u00e7edekiyle ayn\u0131d\u0131r. \u015e\u00fcphesiz kelimelerin telafuzu binlerce y\u0131ld\u0131r erezyona u\u011fram\u0131\u015ft\u0131r. Hatta c\u00fcmle kal\u0131b\u0131nda bile de\u011fi\u015fiklikler oldu\u011fu muhakkat\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc dil ya\u015famla birlikte geli\u015fir ya da ba\u015fka dillerle etkile\u015fime ge\u00e7erek de\u011fi\u015fikli\u011fe u\u011frar.<\/p>\n<p>Daha \u00f6nceki Urartuca ile ilgili bir makalemde de K\u00fcrt\u00e7e ile Urartuca\u2019n\u0131n ayn\u0131 diller oldu\u011funu yazm\u0131\u015ft\u0131m. Ancak baz\u0131 Kafkas k\u00f6kenli baz\u0131 okurlar, onlar ile Urartular aras\u0131ndaki ba\u011f\u0131 ink\u00e2r ediyormu\u015fuz yan\u0131lg\u0131s\u0131na kap\u0131ld\u0131klar\u0131 i\u00e7in tepki g\u00f6stermi\u015flerdi. San\u0131r\u0131m bu makale ile birlikte K\u00fcrt ve Kafkas halklar\u0131n\u0131n yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 da k\u0131smen dile getirmi\u015f olduk.<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca, K\u00fcrtlerin \u00c7e\u00e7en, Lezgi, Abaza ve di\u011fer Kafkas halklar\u0131 ile olan yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131, onlar\u0131n T\u00fcrklerle olan yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndan daha \u00e7oktur.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Ali Husein Kerim<\/strong><\/p>\n<p><strong>Bu yaz\u0131 dirokakurdistan.com\/tr adl\u0131 siteden al\u0131nt\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Biografi:<\/p>\n<ol>\n<li>Melikisvili: Urartskieklinoobraznye nadpisi. Moscow, 1960<\/li>\n<\/ol>\n<p>C.F.Lehmann-Hauptetal.:CorpusInscriptionumChaldicarum.BerJin\/ Leipzig, 1928ff.<\/p>\n<p>D\u0131akanofF, I.M., \u201cHurro-Urartian as an Eastearn Caucasian Language<\/p>\n<p>D\u0131akonoff, Igor M., Hurrisch und Urartaisch, M\u00fcnchen, 1971: Geographical Names According to Urartian Texts\u00a0\u00a0\u00a0 Wiesbaden, 1981<\/p>\n<p>F.W.K\u00f6nig, Handbuch derchaldischenlnschriften l-II. Graz, 1955-57 (AfD Beiheft 8)<\/p>\n<p>G.A. Melikisvili, Die urartiiische Sprache. Rome, 1971 (Studia Pohl 7) Zeitschriftfiir Assyriologie<\/p>\n<ol>\n<li>M. Diakonoff, Hurrisch und Urartiiisch.M\u00fcnchen, 1971 (M\u00fcnchener Studien zur Sprachwissenschaft, Beiheft 6)<\/li>\n<li>Wegner, Hurritisch. Eine Einfiihrung. Wiesbaden, 2000<\/li>\n<\/ol>\n<p>Salvini, Beatr\u0131ce A., The Blingual Stele of Rusa I. from MIRJO\u00a0\u00a0 Movana, (West-Azerbaijan-\u0130ran<\/p>\n<ol>\n<li>C. Benedict, UrartianPhonology and Morphology. Ph.D. Diss., Univ. of Michigan, 1958<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> Soranice leh\u00e7esinde ditanim \u2018yapabilirim\u2019, Kurmanc\u00ee leh\u00e7esinde dikarim\/dikanim \u2018yapabilirim\u2019<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a> UKN 27:12; Hchl 10 = CICh 18 G.\u00a0 <sup>3<\/sup> Dimilk\u00ee leh\u00e7esinde j\u00fb: 1<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>K\u00dcRTLER \u0130LE KAFKAS HALKLARI YAKINLI\u011eI URARTUCA \u00d6L\u00dc B\u0130R D\u0130L DE\u011e\u0130LD\u0130R, K\u00dcRT\u00c7E \u0130\u00c7ER\u0130S\u0130NDE YA\u015eIYOR Bazen, farkl\u0131 ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n Urartular hakk\u0131nda yay\u0131nlad\u0131klar\u0131 kitap veya makalelere bakt\u0131\u011f\u0131mda, K\u00fcrtlerin devasa tarihinden bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc dile getirdikleri i\u00e7in onlara kar\u015f\u0131 sayg\u0131 duyuyorum. Ama di\u011fer bir yandan, Urartu dilini o co\u011frafyada bulunan K\u00fcrt\u00e7e ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmak yerine daha uzak co\u011frafyalardaki dillerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131maktad\u0131rlar. Bu duruma &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":32,"featured_media":21948,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5371],"tags":[5795,5792,5586,435,5546,5796,5547,5662,141,5794,1616,2472,1340,5580,5793,5570,5791,272,5797],"class_list":["post-21947","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-alinti-yazilar","tag-abaza","tag-asya","tag-cecen","tag-dil","tag-ermeni","tag-ermenice","tag-ermeniler","tag-kafkas","tag-kurtce","tag-lezgi","tag-manset","tag-turk","tag-turkce","tag-turkler","tag-turni","tag-urartu","tag-urattular","tag-van","tag-van-kalesi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21947","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/32"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=21947"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21947\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/21948"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=21947"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=21947"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=21947"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}