{"id":21749,"date":"2020-09-29T21:26:51","date_gmt":"2020-09-29T18:26:51","guid":{"rendered":"http:\/\/candname.com\/tr\/?p=21749"},"modified":"2020-09-29T20:33:40","modified_gmt":"2020-09-29T17:33:40","slug":"halkini-bekleyen-ulke-kizil-kurdistan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/candname.com\/tr\/?p=21749","title":{"rendered":"Halk\u0131n\u0131 bekleyen \u00fclke: KIZIL K\u00dcRD\u0130STAN"},"content":{"rendered":"<div class=\"row no-gutter\">\n<div class=\"col-xs-12\">\n<p>K\u00fcrtler\u2019in elinden al\u0131nan ve Ermenistan ile Azerbaycan\u2019\u0131n has\u0131m olmas\u0131na yol a\u00e7an K\u0131z\u0131l K\u00fcrdistan\u2019a (Kurdistana Sor) d\u00f6n\u00fc\u015f umudunun, o topraklar\u0131n kadim halk\u0131na ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu belirtiliyor.<\/p>\n<p>K\u0131z\u0131l K\u00fcrdistan; 1923-1929 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda \u201cK\u00fcrdistan Kazas\u0131\u201d olarak yar\u0131 \u00f6zerk bir stat\u00fcye sahip olan ve 1930\u2019lardan sonra illere b\u00f6l\u00fcnen b\u00f6lge. Ba\u015fl\u0131ca \u015fehirleri La\u00e7in, Kubatl\u0131, Kelbecer ve Zengilan.<\/p>\n<p>Daha sonra otonomi stat\u00fcs\u00fc ortadan kald\u0131r\u0131lan K\u0131z\u0131l K\u00fcrdistan, 1992\u2019de bir kez daha hareketlendi. Tan\u0131klardan baz\u0131lar\u0131, Ermenistan\u2019\u0131n kendilerine otonomi ilan\u0131 i\u00e7in te\u015fvikte bulundu\u011funu belirtirken, baz\u0131lar\u0131 bunun \u00e7\u0131kar amac\u0131 g\u00fcden ki\u015filerin giri\u015fimi oldu\u011fu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde.<\/p>\n<p>Ermenistan i\u015fgali alt\u0131nda bulunan ve Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f olarak tan\u0131mlanan b\u00f6lgede Ermeni ve Azeri ordular\u0131, 1990\u2019l\u0131 y\u0131llardan bu yana zaman zaman \u00e7at\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p>Kimi zaman sava\u015f\u0131n e\u015fi\u011fine gelinen bu b\u00f6lgedeki durumun K\u0131z\u0131l K\u00fcrdistan K\u00fcrtleri\u2019ne etkisi nedir?<\/p>\n<p>K24, soruyu 1992\u2019de K\u0131z\u0131l K\u00fcrdistan\u2019da otonomi ilan eden Kafkasya K\u00fcrdistan \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketi\u2019nden Wekil Mustafayev, gazeteci &#8211; yazar Hejar\u00ea \u015eamil ve gazeteci &#8211; yazar T\u00eam\u00fbr\u00ea Xel\u00eel\u2019e sordu.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"row no-gutter\">\n<div class=\"col-xs-12\">\n<div class=\"image-holder no-margin\"><img decoding=\"async\" class=\"img-responsive\" src=\"https:\/\/kurdistan24.blob.core.windows.net\/filemanager\/resources\/files\/Turkey\/Tr-2018\/temure-xelil.JPG\" \/><\/p>\n<div class=\"caption\">T\u00eam\u00fbr\u00ea Xel\u00eel<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"row no-gutter\">\n<div class=\"col-xs-12\">\n<p><strong>\u00c7ATI\u015eMALARIN K\u00dcRTLERE ETK\u0130S\u0130 <\/strong><\/p>\n<p>T\u00eam\u00fbr\u00ea Xel\u00eel, \u201c\u0130ki taraf\u0131n ordusunda yer alan ki\u015filer etkileniyor. \u0130ki tarafta da K\u00fcrt var. \u00c7at\u0131\u015ft\u0131klar\u0131nda iki taraftan da K\u00fcrtler \u00f6lebiliyor\u201d dedi.<\/p>\n<p>Hejar\u00ea \u015eam\u00eel de, \u201cSiyasi ve toplumsal olarak bu \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n K\u00fcrtler\u2019e ciddi, belirleyici bir etkisi yok. Fiziki etkisi var. Her iki tarafta da K\u00fcrtler \u00e7at\u0131\u015fma oldu\u011funda, asker olduklar\u0131 i\u00e7in kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelebiliyorlar\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n<p>\u015eam\u00eel\u2019e g\u00f6re Azerbaycan\u2019daki K\u00fcrtler\u2019in y\u00fczde 99\u2019u, o \u00fclkenin vatanda\u015f\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in Karaba\u011f konusunda di\u011fer Azeriler\u2019den ve devletten farkl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyor. Ermenistan\u2019daki K\u00fcrtler\u2019in durumunu ise \u015f\u00f6yle \u00f6zetledi:<\/p>\n<p><strong>\u201cErmenistan\u2019daki K\u00fcrtler de asimile olmam\u0131\u015flarsa bile Ermenistan devleti gibi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler. Ermeniler\u2019den \u00e7ok da farkl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorlar. \u0130ki devlet de sava\u015fta \u00f6len K\u00fcrt askerlere \u015fehit diyor ve K\u00fcrt olarak tan\u0131mlam\u0131yorlar. Ermenistan ordusunda K\u00fcrt askerler vard\u0131r ama say\u0131lar\u0131 azd\u0131r.\u201d<\/strong><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"row no-gutter\">\n<div class=\"col-xs-12\">\n<div class=\"image-holder no-margin\"><img decoding=\"async\" class=\"img-responsive\" src=\"https:\/\/kurdistan24.blob.core.windows.net\/filemanager\/resources\/files\/Turkey\/Tr-2018\/hejare-shamil.jpg\" \/><\/p>\n<div class=\"caption\">Hejar\u00ea \u015eamil<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"row no-gutter\">\n<div class=\"col-xs-12\">\n<p><strong>Y\u00dcZDE 100\u2019E YAKINI AS\u0130M\u0130LE<\/strong><\/p>\n<p>Gazeteci &#8211; yazar \u015eam\u00eel, \u201cK\u00fcrtler genelde ka\u00e7\u0131p Rusya\u2019ya gidiyor, fazla bir n\u00fcfus kalmad\u0131. Sovyetler d\u00f6neminde 60 binlik bir n\u00fcfustan s\u00f6zediliyordu \u015fimdi Ermenistan\u2019da ya\u015fayan K\u00fcrt say\u0131s\u0131 30 bin bile de\u011fildir\u201d dedi.<\/p>\n<p>Azerbaycan\u2019da ise n\u00fcfusun daha fazla oldu\u011funu ama oradakilerin de asimile oldu\u011funu ve kendilerini K\u00fcrt olarak g\u00f6rmediklerini ifade ederek ekledi:<\/p>\n<p>\u201cKendine Azerbaycan K\u00fcrt\u2019\u00fc diyenlerin oran\u0131 y\u00fczde 2\u2019dir en fazla. K\u00fcrt\u00e7e konu\u015fanlar daha da azd\u0131r.\u201d<\/p>\n<p>Wek\u00eel Mustafayev de asimilasyon konusunda hemfikir:<\/p>\n<p>\u201cAzerbaycan\u2019da 2 bu\u00e7uk milyon K\u00fcrt asimile oldu. Bunlardan yakla\u015f\u0131k 500 bini atalar\u0131n\u0131n K\u00fcrt oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. 500-600 bini de K\u00fcrt\u00e7e anl\u0131yor. \u0130ran, Loristan ve T\u00fcrkiye\u2019ye k\u0131yasla oradaki K\u00fcrtler daha \u00e7ok asimilasyona u\u011fram\u0131\u015flard\u0131r. O d\u00f6nem Azerbaycan\u2019da K\u00fcrtler toplat\u0131l\u0131p onlara T\u00fcrkl\u00fck dayat\u0131ld\u0131. Bizim gibi kabul etmeyenler ise s\u00fcr\u00fcld\u00fc.<\/p>\n<p>K\u00fcrdistan\u2019\u0131n ilan\u0131ndan \u00f6nce ka\u00e7 kez o \u015fehirlere gittim. N\u00fcfusun y\u00fczde 2-3\u2019\u00fc K\u00fcrdistan\u2019\u0131 kurmam\u0131z i\u00e7in destek veriyordu. \u00c7o\u011funluk istemiyor, \u2018T\u00fcrkler\u2019le karde\u015fiz, ayr\u0131lmak istemiyoruz\u2019 diyorlard\u0131. \u015eimdi de Azerbaycan taraf\u0131nda sava\u015f\u0131yorlar. Ama Karaba\u011f meselesi K\u00fcrtler\u2019siz \u00e7\u00f6z\u00fclmez.\u201d<\/p>\n<p><strong>AS\u0130M\u0130LASYONDA D\u0130N ETK\u0130S\u0130<\/strong><\/p>\n<p>T\u00eam\u00fbr\u00ea Xel\u00eel, K\u0131z\u0131l K\u00fcrdistan\u2019\u0131n 1930\u2019da otonomisini kaybetmesindeki as\u0131l nedenin, K\u00fcrtler\u2019in asimilasyonu oldu\u011funu vurgulad\u0131.<\/p>\n<p>Xel\u00eel, \u201cRusya bu otonomiyi biraz geni\u015fletmek istedi\u011finde gelip durumu yerinde inceledi. G\u00f6rd\u00fcler ki 1923\u2019te say\u0131lar\u0131 41 bin olan K\u00fcrtler\u2019in, 1926\u2019daki say\u0131s\u0131 20 bine inmi\u015f. Asimile olduklar\u0131n\u0131, pasaportlar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirdiklerini g\u00f6rd\u00fcler. 3-4 y\u0131l sonra da n\u00fcfusun 6-7 bine indi\u011fini anlad\u0131lar. Madem K\u00fcrt n\u00fcfus yok, o zaman otonomiye de gerek yok dediler. 1931\u2019de otonomi kald\u0131r\u0131ld\u0131\u201d dedi.<\/p>\n<p>Xel\u00eel\u2019e g\u00f6re asimilasyondaki en \u00f6nemli fakt\u00f6r din. Azerbaycan\u2019daki K\u00fcrtler M\u00fcsl\u00fcman oldu\u011fu i\u00e7in Azeri toplumu i\u00e7inde kolayca kaybolurken, Ermenistan ve G\u00fcrcistan\u2019dakiler Ezidi oldu\u011fu i\u00e7in, dil ve kimliklerini muhafaza edebilmi\u015fler:<\/p>\n<p><strong>\u201cAzerbaycan K\u00fcrtleri, Ermenistan ve G\u00fcrcistan\u2019dakiler gibi de\u011filler. Azerbaycan\u2019dakilerin y\u00fczde 95\u2019i asimile olmu\u015f durumda ama di\u011fer iki \u00fclkedekiler \u00f6yle de\u011fil. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar Ezidi K\u00fcrtler\u2019dir. Dinleri, onlar\u0131n kimliklerini korumas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor. M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k, evliliklere de kap\u0131 aral\u0131yor. Bu y\u00fczden K\u00fcrtler\u2019in Azeriler\u2019e kar\u0131\u015fmas\u0131 kolay oluyor.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Ama Ermenistan\u2019daki k\u00f6y\u00fcm\u00fcze bak\u0131yorsunuz, K\u00fcrtler dillerini korudu\u011fu gibi k\u00f6ydeki Ermeniler de K\u00fcrt\u00e7e konu\u015fuyor. Yani bir paradoks var. Ermenistan\u2019da ya\u015fayan M\u00fcsl\u00fcman K\u00fcrtler asimile olmuyordu, Azeri k\u00f6ylerinde kalanlar ise asimile oluyordu.\u201d<\/strong><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"row no-gutter\">\n<div class=\"col-xs-12\">\n<div class=\"image-holder no-margin\"><img decoding=\"async\" class=\"img-responsive\" src=\"https:\/\/kurdistan24.blob.core.windows.net\/filemanager\/resources\/files\/Turkey\/Tr-2018\/wekil mustafayev.jpg\" \/><\/p>\n<div class=\"caption\">Wek\u00eel Mustafayev<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"row no-gutter\">\n<div class=\"col-xs-12\">\n<p><strong>BUG\u00dcNE NASIL GEL\u0130ND\u0130?<\/strong><\/p>\n<p>Wek\u00eel Mustafayev, K\u0131z\u0131l K\u00fcrdistan\u2019a kar\u015f\u0131 \u00fc\u00e7l\u00fc bir plan\u0131n devreye girilmesiyle K\u00fcrt topraklar\u0131n\u0131n i\u015fgal edildi\u011fini belirtiyor:<\/p>\n<p>\u201cK\u0131z\u0131l K\u00fcrdistan kurulmas\u0131n diye d\u00f6nemin Nah\u00e7ivan Devlet Ba\u015fkan\u0131 Haydar Aliyev Ankara\u2019ya \u00e7a\u011fr\u0131ld\u0131. ABD\u2019li bir yetkili de bu plana dahildi. Ermenistan &#8211; Azerbaycan \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 ba\u015flat\u0131larak K\u00fcrt \u015fehirleri; La\u00e7in, Kelbajar, Kubatl\u0131, Zengilan\u2019\u0131 Ermeniler\u2019e vermek istiyorlard\u0131. K\u00fcrtler de oralardan korkup g\u00f6\u00e7 ettirilecekti. Bu \u015fekilde K\u00fcrtler yok edilecek ve K\u00fcrdistan\u2019\u0131n kurulmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilecekti.\u201d<\/p>\n<p>T\u00eam\u00fbr\u00ea Xel\u00eel ise Ermeniler\u2019in vaatlerine kanan, \u015fahsi \u00e7\u0131kar pe\u015finde ko\u015fan baz\u0131 K\u00fcrt isimlerin K\u0131z\u0131l K\u00fcrdistan\u2019\u0131n kaderinden sorumlu oldu\u011funu ifade ediyor:<\/p>\n<p>\u201cK\u0131z\u0131l K\u00fcrdistan\u2019la ilgili yanl\u0131\u015f \u015feyler payla\u015f\u0131l\u0131yor. 1992\u2019de Ermeniler bizim ayd\u0131nlar derne\u011fine gelip \u2018La\u00e7in\u2019i al\u0131p size verece\u011fiz ama siz de Karaba\u011f\u2019a ula\u015fmam\u0131z i\u00e7in bize yol a\u00e7\u0131n\u2019 dediler. La\u00e7in Karaba\u011f s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde de\u011fil. Biz de \u2018Bu \u015fekilde olmaz, La\u00e7in\u2019e girerseniz, oradaki K\u00fcrtlerimiz ya ka\u00e7acak ya da k\u0131r\u0131ma u\u011frayacak\u2019 dedik. M\u00fcsterih olmam\u0131z\u0131, La\u00e7in\u2019deki K\u00fcrtlerin zarar g\u00f6rmeyece\u011fini, sadece Karaba\u011f\u2019a ula\u015fmak i\u00e7in o b\u00f6lgeyi koridor olarak kullanacaklar\u0131n\u0131 s\u00f6ylediler.<\/p>\n<p>Derne\u011fimiz Ermeniler\u2019e olumsuz yan\u0131t verdi ancak i\u00e7imizden bir grup gizlice Ermeniler\u2019le anla\u015ft\u0131. Emer\u00eek\u00ea Serdar, Ez\u00eez\u00ea Cewo, El\u00eexan\u00ea Mem\u00ea\u2019nin ba\u015f\u0131 \u00e7ekti\u011fi grup Ermenilerle Karaba\u011f\u2019a gidip K\u00fcrdistan bayra\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7t\u0131lar, Ey Req\u00eeb\u2019i (K\u00fcrt ulusal mar\u015f\u0131) okudular ve b\u00f6lgeyi Azeriler\u2019den ald\u0131klar\u0131n\u0131 ilan ettiler.<\/p>\n<p>S\u00f6z\u00fcmona silahs\u0131z birka\u00e7 K\u00fcrt gidip iki devletle sava\u015farak toprak alm\u0131\u015f. Bu b\u00fcy\u00fck bir yaland\u0131. Wekil Mustafayev bu grubun g\u00f6r\u00fcn\u00fcrdeki lideriydi ancak esas ideolog Emer\u00eek\u00ea Serdar\u2019d\u0131.\u201d<\/p>\n<p><strong>KAYBIN SEBEB\u0130 K\u00dcRTLER<\/strong><\/p>\n<p>Xel\u00eel, 1920\u2019de de 1990\u2019larda da K\u00fcrtler\u2019in kaybetmesinin sebebinin yine K\u00fcrtler\u2019in kendisi oldu\u011funa i\u015faret etti:<\/p>\n<p>\u201cErmeniler La\u00e7in\u2019i ald\u0131ktan sonra oradaki insanlar evini, bark\u0131n\u0131, hayvanlar\u0131n\u0131 her\u015feyini geride b\u0131rak\u0131p bir k\u0131sm\u0131 Azerbaycan\u2019a, bir k\u0131sm\u0131 da ba\u015fka bir b\u00f6lgeye yerle\u015fti. Azerbaycan devleti Karaba\u011f\u2019dan ka\u00e7an Azerilere yard\u0131m ediyor ancak La\u00e7in\u2019den giden K\u00fcrtlere yard\u0131m etmiyor. B\u00f6yle bir siyasetleri var. \u00c7\u00fcnk\u00fc d\u00fcnyaya bu ki\u015filerin, Ermeniler taraf\u0131ndan yerlerinden edildi\u011fini, bunlar\u0131n geri d\u00f6nebilmesi i\u00e7in Ermeniler\u2019e bask\u0131 kurulmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyorlar.<\/p>\n<p>Yani K\u00fcrtler\u2019in K\u0131z\u0131l K\u00fcrdistan\u2019\u0131 kaybetmesinin as\u0131l sebebi, 1920\u2019de de \u00f6yle, K\u00fcrtler\u2019in kendisiydi, \u015fimdi de \u00f6yle. Realite budur. 1923-30\u2019da K\u0131z\u0131l K\u00fcrdistan\u2019a otonomi verildi\u011finde iyi bir \u015fey olu\u015fturulmak isteniyordu. T\u00fcrkiye, Irak, \u0130ran ve Suriye\u2019nin, K\u00fcrt sorununu K\u0131z\u0131l K\u00fcrdistan eliyle \u00e7\u00f6zmesi ama\u00e7lan\u0131yordu. Yani, \u2018Bak\u0131n bizdeki K\u00fcrtler\u2019in say\u0131s\u0131 birka\u00e7 bin oldu\u011fu halde haklar\u0131n\u0131 verdik ama sizdekiler milyonlarca ve siz haklar\u0131n\u0131 vermiyorsunuz\u2019 diyebileceklerdi.<\/p>\n<p>Peki K\u00fcrtler ne yapt\u0131? Azerbaycan\u2019daki K\u00fcrtler M\u00fcsl\u00fcman\u2019d\u0131. Azerbaycan onlara, \u2018Ruslar bizi birbirimizden koparmak istiyor, biz din karde\u015fiyiz\u2019 dediler. Baz\u0131 K\u00fcrtler Azeriler\u2019in saf\u0131na ge\u00e7ti. Baz\u0131 vatansever K\u00fcrtler ise Azerbaycan\u2019dan, K\u00fcrt olmalar\u0131 nedeniyle i\u015f alam\u0131yordu. Pasaportlar\u0131nda K\u00fcrt yaz\u0131yordu. K\u00fcrt ibaresi yerine Azeri yaz\u0131lmas\u0131n\u0131 kabul etmeleri durumunda imkanlar sunuluyordu.\u201d<\/p>\n<p><strong>\u00c7ATI\u015eMALARIN NEDEN\u0130<\/strong><\/p>\n<p>Hejar\u00ea \u015eam\u00eel, \u00e7at\u0131\u015fmalara ili\u015fkin, \u201cErmenistan i\u015fgalci konumundad\u0131r. Resmiyette Ermenistan, Azerbaycan topraklar\u0131n\u0131 i\u015fgal etmi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yla orda sava\u015f, \u00e7at\u0131\u015fma \u00e7\u0131karmak Ermenilerin i\u015fine gelmez\u201d dedi.<\/p>\n<p>Mustafayev ise kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 provokasyonlar nedeniyle \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde:<\/p>\n<p>\u201cO\u011ful Aliyev \u00e7at\u0131\u015fma, sava\u015f istemiyor \u00e7\u00fcnk\u00fc babas\u0131 Karaba\u011f\u2019\u0131 kendi eliyle Ermeniler\u2019e verdi. Bir d\u00f6nem sava\u015f patlak verdi. \u0130ki taraftan yakla\u015f\u0131k 600-700 asker \u00f6ld\u00fc. Rusya araya girip \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 durdurdu.<\/p>\n<p>Azerbaycan ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011funu K\u00fcrtler olu\u015fturuyor, asimile olmu\u015f K\u00fcrtlerdir. K\u00fcrtler\u2019e bir faydalar\u0131 yok. Ermeniler\u2019in ise sava\u015facak g\u00fcc\u00fc yok, ekonomisi zay\u0131f. Mesela Ermenistan\u2019\u0131n ilk Devlet Ba\u015fkan\u0131 Levon Ter-Petrosyan, ki kendisi Suriye Ermenileri\u2019ndendir, Ermenistan\u2019da 600 bin dolay\u0131nda Ermeni n\u00fcfusunun kald\u0131\u011f\u0131n\u0131, 4 milyon ki\u015finin g\u00f6\u00e7 etti\u011fi s\u00f6ylemi\u015fti.<\/p>\n<p>Zaman zaman \u00e7\u0131kan \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n sebebi h\u00fck\u00fcmetlerin provokasyonudur. Rusya \u00e7at\u0131\u015fmalara izin vermiyor. Azerbaycan\u2019\u0131n petrol\u00fc, gaz\u0131, Rusya\u2019dan, \u0130srail\u2019den ald\u0131\u011f\u0131 silahlar\u0131 var, ordusu iyi durumda. Azerbaycan\u2019\u0131n n\u00fcfusu 9 milyonun \u00fcst\u00fcnde, Ermeniler ise 1 milyon. Bir sava\u015f \u00e7\u0131karsa e\u011fer, Azerbaycan 2-3 haftada Revan\u2019\u0131 bile alabilir, ba\u015fkentlerini de. Zaten Revan\u2019\u0131n kendilerinin oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyorlar.\u201d<\/p>\n<p><strong>KIZIL K\u00dcRD\u0130STAN Y\u0130NE KURULUR MU?<\/strong><\/p>\n<p>Bu soruya T\u00eam\u00fbr\u00ea Xel\u00eel\u2019in de Wek\u00eel Mustafayev\u2019in de cevab\u0131 k\u0131sa ve \u00f6z: Anahtar K\u00fcrtler\u2019in elinde.<\/p>\n<p>T\u00eam\u00fbr\u00ea Xel\u00eel: K\u00fcrtler istemeli ama K\u00fcrtler de istemiyor.<\/p>\n<p>Wek\u00eel Mustafayev: K\u00fcrdistan kurulmadan ne Ermeniler ya\u015fayabilir ne de Azerbaycan o topraklar\u0131 \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirebilir. \u00c7aresi yok. K\u00fcrtler\u2019in topraklar\u0131 nedeniyle sava\u015f \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n<\/div>\n<p><strong>\u0130hsan Yal\u0131n- K24<\/strong><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>K\u00fcrtler\u2019in elinden al\u0131nan ve Ermenistan ile Azerbaycan\u2019\u0131n has\u0131m olmas\u0131na yol a\u00e7an K\u0131z\u0131l K\u00fcrdistan\u2019a (Kurdistana Sor) d\u00f6n\u00fc\u015f umudunun, o topraklar\u0131n kadim halk\u0131na ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu belirtiliyor. K\u0131z\u0131l K\u00fcrdistan; 1923-1929 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda \u201cK\u00fcrdistan Kazas\u0131\u201d olarak yar\u0131 \u00f6zerk bir stat\u00fcye sahip olan ve 1930\u2019lardan sonra illere b\u00f6l\u00fcnen b\u00f6lge. Ba\u015fl\u0131ca \u015fehirleri La\u00e7in, Kubatl\u0131, Kelbecer ve Zengilan. Daha sonra otonomi stat\u00fcs\u00fc &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":32,"featured_media":21750,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5371],"tags":[5658,3789,5546,362,5670,78,137,5669,1616,615],"class_list":["post-21749","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-alinti-yazilar","tag-azerbaycan","tag-azeri","tag-ermeni","tag-ermenistan","tag-kizil","tag-kurd","tag-kurt","tag-l","tag-manset","tag-turkiye"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21749","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/32"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=21749"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21749\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/21750"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=21749"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=21749"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=21749"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}