{"id":21722,"date":"2020-08-22T13:10:13","date_gmt":"2020-08-22T10:10:13","guid":{"rendered":"http:\/\/candname.com\/tr\/?p=21722"},"modified":"2021-02-20T13:58:18","modified_gmt":"2021-02-20T10:58:18","slug":"kurtce-dergicilik-dawid-yesilmen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/candname.com\/tr\/?p=21722","title":{"rendered":"K\u00fcrt\u00e7e Dergicilik &#8211; Dawid Ye\u015f\u00eelmen"},"content":{"rendered":"<div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-8\">\n<div class=\"vc_column-inner \">\n<div class=\"wpb_wrapper\">\n<div class=\"wpb_text_column wpb_content_element \">\n<div class=\"wpb_wrapper\">\n<p>Dergiler 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131ndan bu yana K\u00fcrt\u00e7eyi ar\u015fivleme, geli\u015ftirme ve olgunla\u015ft\u0131rman\u0131n arac\u0131 eserler olmalar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra K\u00fcrtlerin haf\u0131zas\u0131, edebiyat\u0131 ve tarihi olagelmi\u015flerdir. Daima K\u00fcrt\u00e7enin kurumla\u015ft\u0131\u011f\u0131, in\u015fa edildi\u011fi ve eserlerinin ortaya konuldu\u011fu alanlard\u0131r. Bu durum, Osmanl\u0131 d\u00f6neminin son y\u0131llar\u0131nda ba\u015flam\u0131\u015f, g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar da devam etmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Osmanl\u0131 d\u00f6neminde K\u00fcrt\u00e7e gazete ve dergilerin ba\u015fat mek\u00e2n\u0131 \u0130stanbul\u2019dur. 27 Temmuz 1912\u2019de K\u00fcrt Talebe H\u00eav\u00ee Cemiyeti (Komeleya H\u00eav\u00ee ya Xwendekar\u00ean Kurd) kurulur ve 1913 y\u0131l\u0131n\u0131n 6 Haziran\u2019\u0131nda bu dernek ad\u0131na <em>Roj\u00ee Kurd<\/em> (K\u00fcrt G\u00fcne\u015fi) adl\u0131 K\u00fcrt\u00e7e-T\u00fcrk\u00e7e bir dergi yay\u0131mlan\u0131p dola\u015f\u0131ma sokulur. Bu dergi, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc say\u0131s\u0131ndan sonra h\u00fck\u00fcmet taraf\u0131ndan kapat\u0131l\u0131r.[i] <em>Yekb\u00fbn<\/em> (Birlik, 1913) adl\u0131 ba\u015fka bir dergi de H\u00eav\u00ee Derne\u011fi taraf\u0131ndan \u00fc\u00e7 say\u0131 olarak ayn\u0131 d\u00f6nemde yay\u0131mlan\u0131r. Dernek, <em>Roj\u00ee Kurd<\/em>\u2019un kapat\u0131lmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan, k\u0131sa zamanda <em>Hetaw\u00ee Kurd<\/em> dergisini (K\u00fcrt G\u00fcne\u015fi \u2013 <em>Hetaw:<\/em> K\u00fcrt\u00e7enin Soran\u00ee leh\u00e7esinde g\u00fcne\u015f anlam\u0131na gelir) 24 Ekim 1913\u2019te yay\u0131mlamaya ba\u015flar. <em>Hetaw\u00ee Kurd<\/em>\u2019un \u0130stanbul\u2019da yay\u0131mland\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde Ba\u011fdat\u2019ta da <em>Bang\u00ee Kurd<\/em> (K\u00fcrt \u00c7a\u011fr\u0131s\u0131) adl\u0131 K\u00fcrt\u00e7e bir dergi \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Bu derginin sorumlusu, Cemaledd\u00een Baban\u2019d\u0131r.[ii]\n<p>Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n ba\u015flamas\u0131yla birlikte bu dernek ve derginin bir\u00e7ok \u00fcyesi sava\u015fa kat\u0131l\u0131r, sonras\u0131ndaysa dernek ile dergi kapat\u0131l\u0131r. Ama Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019ndan sonra, 1918\u2019in sonbahar\u0131nda, <em>J\u00een<\/em> (Ya\u015fam) adl\u0131 bir dergi Komeleya P\u00ea\u015fketina Kurdistan\u00ea (K\u00fcrdistan \u0130lerleme Derne\u011fi) taraf\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131r. Dergi, 25 say\u0131 yay\u0131mlan\u0131r.<\/p>\n<p>O d\u00f6nemin ba\u015fka bir dergisi de <em>Kurdistan<\/em>\u2019d\u0131r (K\u00fcrdistan, 1919). Derginin 1, 2, 3, 4, 5, 6, 8, 9, 13 ve 19. say\u0131lar\u0131 elimizde mevcuttur. Dergi, haftal\u0131k olup siyasi, toplumsal ve edebi bir dergidir; sahibi Mehmed Mihr\u00ee, ba\u015fyazar\u0131 Mehmed \u015eef\u00eeq Arwas\u00ee\u2019dir.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin kurulmas\u0131yla birlikte, zaten zay\u0131f olan bu \u00e7al\u0131\u015fmalar, tamamen durur. Lozan Antla\u015fmas\u0131\u2019ndan ve K\u00fcrt isyanlar\u0131n\u0131n yenilgiye u\u011framalar\u0131ndan sonra, s\u00fcrg\u00fcn edilmi\u015f K\u00fcrtler, \u015eam\u2019da <em>Hawar<\/em> (\u00c7\u0131\u011fl\u0131k, 1932) dergisini \u00e7\u0131kard\u0131lar. Celadet Al\u00ee Bedirxan, bu i\u015fin \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yapm\u0131\u015ft\u0131r. Tarih\u00ee bir ba\u015flang\u0131\u00e7 olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z ve yay\u0131mlanmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn\u00fc de K\u00fcrt Dili Bayram\u0131 olarak kutlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu dergi, devrimci bir role sahip olup K\u00fcrt dili ve edebiyat\u0131na yeni bir kap\u0131 a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Bu ku\u015fa\u011f\u0131 ve <em>Hawar<\/em> dergisini \u00f6zel k\u0131lan bir di\u011fer noktaysa Latin alfabesini kullanm\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r. Bu alfabeyi kullanan ilk dergidir. \u0130\u00e7erik a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok renkli bir dergidir ve bu renklilik, <em>Hawar<\/em> ekol\u00fcn\u00fcn di\u011fer dergileri <em>Ronah\u00ee<\/em>\u2019de (Ayd\u0131nl\u0131k, 1942), <em>Roja N\u00fb<\/em>\u2019da (Yeni G\u00fcn, 1943) ve <em>St\u00ear<\/em>\u2019de de (1943) g\u00f6r\u00fclmektedir; K\u00fcrt tarihi hakk\u0131nda ara\u015ft\u0131rmalar, edebiyat tarihi, \u00f6yk\u00fc, fabl, \u015fiir, tiyatro, \u00e7eviri, klasik edebiyat, gramer, folklor, Kuran tefsiri, Peygamber\u2019in hadisleri, s\u00f6zl\u00fck\u00e7e, macera, sa\u011fl\u0131k, Ezidi dualar\u0131, efsane ve destan derginin yer verdi\u011fi temel konulard\u0131r. <em>Hawar<\/em>\u2019da din\u00ee a\u00e7\u0131dan da b\u00fcy\u00fck bir \u00e7e\u015fitlilik mevcuttur. Kuran tefsirinin yan\u0131 s\u0131ra \u0130ncil, peygamber efendinin hadislerinin yan\u0131 s\u0131ra Ezidi dualar\u0131 yer al\u0131r. \u00d6mer Hayyam ile Victor Hugo\u2019nun \u015fiirlerinin yan\u0131nda Melay\u00ea Ciz\u00eer\u00ee\u2019nin \u015fiirleri yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Derginin bu \u00e7e\u015fitlili\u011fi, hem liberal olmas\u0131ndan hem de kadronun ortak K\u00fcrdistanc\u0131 siyasetinden kaynaklanmaktad\u0131r. Gruplar ve dinler aras\u0131na ayr\u0131m koymazlar. <em>Roja N\u00fb<\/em> ile <em>St\u00ear<\/em>\u2019\u0131n edit\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn Kamuran Bedirxan taraf\u0131ndan yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu dergilerin Beyrut\u2019ta bas\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmek gerek. Bu d\u00f6rt dergi, hem t\u00fcr zenginli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan hem de K\u00fcrt\u00e7enin geli\u015ftirilmesi, standartla\u015fmas\u0131 ve canlanmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir role sahiptirler.<\/p>\n<p>Celadet Al\u00ee Bedirxan ve Kamuran Bedirxan karde\u015fler d\u0131\u015f\u0131nda, Qedr\u00ee Can, Cegerxw\u00een, Osman Sebr\u00ee, N\u00fbred\u00een Zaza, Ekrem Cem\u00eel Pa\u015fa, Dr. Naf\u00eez, Wehb\u00ee, Ahmed Nam\u00ee ve Rew\u015fen Bedirxan, <em>Hawar<\/em> ekol\u00fcn\u00fcn ba\u015fl\u0131ca yazarlar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><em>Hawar<\/em> ekol\u00fcn\u00fcn iki dergiye b\u00fcy\u00fck etkisi olmu\u015ftur: Bunlardan biri, <em>Gelaw\u00eaj<\/em>\u2019dir (Sabah Y\u0131ld\u0131z\u0131, 1941). <em>Gelaw\u00eaj<\/em>, G\u00fcney K\u00fcrdistan\u2019da Soran\u00ee leh\u00e7esinde bu gelene\u011fi devam ettirmi\u015ftir.<\/p>\n<p><em>Hawar<\/em>\u2019\u0131n \u00f6nc\u00fcl\u00fck etmi\u015f oldu\u011fu ikinci dergi olan <em>N\u00fbdem<\/em> (Yeni Zaman), \u0130sve\u00e7\u2019in ba\u015fkenti Stockholm\u2019de bas\u0131l\u0131r. Bu dergi, bir\u00e7ok kesim aras\u0131nda ikinci <em>Hawar<\/em> olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p><em>N\u00fbdem<\/em>, ilk say\u0131s\u0131n\u0131 1992 y\u0131l\u0131nda Stockholm\u2019de basar. Derginin, 2001 y\u0131l\u0131na kadar, ara vermeden 40 say\u0131s\u0131 yay\u0131mlan\u0131r. <em>N\u00fbdem<\/em>, edebiyat a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 bir dergi olmakla birlikte sanat disiplinleri \u00fcst\u00fcne makaleler de s\u00fcrekli yay\u0131nlar. Firat Cewer\u00ee, derginin daimi edit\u00f6r\u00fcd\u00fcr. Ayr\u0131ca Firat Cewer\u00ee\u2019nin edit\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcyle, <em>N\u00fbdem Werger<\/em> (N\u00fbdem \u00c7eviri) dergisi de bir say\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Bu dergi, K\u00fcrt ve d\u00fcnya edebiyatlar\u0131n\u0131 bulu\u015fturan yeni bir kap\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclmektedir. Bir\u00e7ok yeni eser, ilk olarak <em>N\u00fbdem Werger<\/em>\u2019de K\u00fcrt\u00e7eye \u00e7evrilir. Diasporan\u0131n K\u00fcrt\u00e7eyi geli\u015ftirme konusunda sundu\u011fu imk\u00e2nlar, bu derginin sayfalar\u0131nda ete kemi\u011fe b\u00fcr\u00fcn\u00fcr.<\/p>\n<p>Bu dergilerin d\u0131\u015f\u0131nda, hayli de\u011ferli bir ar\u015fiv ve haf\u0131za olarak g\u00f6rebilece\u011fimiz ba\u015fka bir\u00e7ok dergi de \u0130sve\u00e7\u2019te bas\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. <em>Rab\u00fbn<\/em> (Dirili\u015f, 1975), <em>Pale<\/em> (Irgat, 1978), <em>Kul\u00eelk<\/em> (\u00c7i\u00e7ek, 1980) <em>Muz\u00eek \u00fb Huner<\/em> (M\u00fczik ve Sanat, 1980), <em>Berbang<\/em> (\u015eafak, 1982), <em>Mamostey\u00ea Kurd<\/em> (K\u00fcrt \u00d6\u011fretmeni, 1985), <em>Kurdistan Press<\/em> (1986), <em>\u00c7ar\u00e7ira<\/em> (D\u00f6rt I\u015f\u0131k, 1986), <em>Wate<\/em> (Anlam, 1987), <em>Berhem<\/em> (Eser, 1988), <em>Bergeh<\/em> (G\u00f6r\u00fcn\u00fcm, 1989), <em>\u00c7ira<\/em> (I\u015f\u0131k, 1995), <em>Dugir<\/em> (\u0130ki Tepe, 1995), <em>Helwest<\/em> (Tav\u0131r, 1995) ve tamamen K\u00fcrt\u00e7enin Kirmanck\u00ee (Zazak\u00ee) leh\u00e7esinde yay\u0131mlanm\u0131\u015f <em>Vate<\/em> (S\u00f6z, 1997).[iii]\n<p>12 Eyl\u00fcl darbesinden \u00f6nce tamam\u0131 K\u00fcrt\u00e7e olan <em>T\u00eer\u00eaj<\/em> (I\u015f\u0131n) dergisi, 1979 y\u0131l\u0131nda \u0130zmir\u2019de yay\u0131na ba\u015flar ve d\u00f6rt say\u0131s\u0131 bas\u0131l\u0131r. Berken Bereh, Rojen Barnas, Arjen Ar\u00ee ve Malm\u00eesanij derginin yazarlar\u0131ndand\u0131r.<\/p>\n<p>Hakeza, 1992 y\u0131l\u0131nda, bu kez \u0130stanbul\u2019da, K\u00fcrt\u00e7e-T\u00fcrk\u00e7e bir dergi daha yay\u0131na ba\u015flar. <em>Rew\u015fen<\/em> (Ayd\u0131nl\u0131k), Navenda \u00c7anda Mezopotamyay\u00ea (Mezopotamya K\u00fclt\u00fcr Merkezi) \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda 1996\u2019ya kadar yay\u0131mlanmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcr. Bunun ard\u0131ndan, ilk birka\u00e7 say\u0131s\u0131 hari\u00e7, tamamen K\u00fcrt\u00e7e yay\u0131mlanan <em>Jiyana Rew\u015fen<\/em> (Ayd\u0131nl\u0131k Ya\u015fam) adl\u0131 dergi 52 say\u0131ya ula\u015f\u0131r. Kawa Nemir, derginin sorumlusudur; M. Zahir Kayan, Cem\u00eel Denl\u00ee, Esma Eksen, A. Rahman \u00c7elik, Nurten Demirba\u015f ve Berf\u00een Zenderlio\u011flu y\u0131llarca dergiye emek verir. <em>Jiyana Rew\u015fen<\/em>\u2019in kurumsal ve \u00f6rg\u00fctsel nedenlerden kapanmas\u0131ndan sonra, 2002 y\u0131l\u0131nda <em>Rew\u015fen-Name<\/em> (Ayd\u0131nl\u0131k-Name), Kawa Nemir\u2019\u0131n edit\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcyle sadece \u00fc\u00e7 say\u0131 \u00e7\u0131kar.<\/p>\n<p>\u00d6te yandan, <em>Zend<\/em> (Bilim), Enst\u00eetuya Kurd\u00ee ya Stenbol\u00ea (\u0130stanbul K\u00fcrt Enstit\u00fcs\u00fc) \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda yay\u0131mlanan bilim dergisi olup g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de yay\u0131n\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmektedir. Bu dergi, dilbilim, tarih ve edebiyat konulu teorik makaleler basmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>O d\u00f6nemin ba\u015fl\u0131ca dergilerinden biri olan <em>N\u00fbbihar<\/em> (Yeni Bahar) ise g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de yay\u0131mlanmaya devam etmektedir. 1992 y\u0131l\u0131nda yay\u0131na ba\u015flayan dergi, bug\u00fcne dek 134. say\u0131s\u0131na ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca, zaman i\u00e7inde <em>Pel\u00een<\/em> (Pelin), <em>Gulistan<\/em> (G\u00fclistan) ve <em>Kevan<\/em> (Yay) gibi k\u0131sa \u00f6m\u00fcrl\u00fc birka\u00e7 dergi daha 2000\u2019li y\u0131llar\u0131n ba\u015flar\u0131nda \u0130stanbul\u2019da yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Bask\u0131n\u0131n h\u00fck\u00fcm s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc \u015fartlarda ve sava\u015f\u0131n g\u00f6lgesinde yay\u0131mlanm\u0131\u015f olan bu dergiler, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz K\u00fcrt\u00e7e edebiyat\u0131n\u0131n canlanmas\u0131na ve y\u00fckseli\u015fe ge\u00e7mesine kap\u0131 aralam\u0131\u015ft\u0131r. O zamanlarda o dergilerde yazmaya ba\u015flam\u0131\u015f bir\u00e7ok isim, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde K\u00fcrt\u00e7e edebiyat\u0131n en sayg\u0131n isimleridir.<\/p>\n<p>2000\u2019li y\u0131llar\u0131n ba\u015flar\u0131nda, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn k\u0131s\u0131tland\u0131\u011f\u0131 \u015fartlara ra\u011fmen, bir\u00e7ok K\u00fcrt\u00e7e yay\u0131n yurda d\u00f6nd\u00fc. Bunun yan\u0131 s\u0131ra, zaman i\u00e7inde yeni dergiler de yay\u0131na ba\u015flad\u0131. <em>W<\/em>, <em>\u00c7ir\u00fbsk<\/em> (Par\u0131lt\u0131) ve <em>Rew\u015fen<\/em> (Ayd\u0131nl\u0131k) dergileri, edebiyat ve k\u00fclt\u00fcr dergileri olup Amed\u2019de yay\u0131mlanmaktad\u0131rlar. Bu dergilerin d\u0131\u015f\u0131nda, \u00f6zellikle edebiyat \u00fcst\u00fcne ele\u015ftiri ve inceleme yaz\u0131lar\u0131, ele\u015ftirel ve teorik makaleler basan <em>W\u00eaje \u00fb Rexne<\/em> (Edebiyat ve Ele\u015ftiri) ve <em>Zarema<\/em> da Amed\u2019de yay\u0131nlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmektedirler. Yay\u0131n hayat\u0131na devam eden ve bug\u00fcne de\u011fin 10 say\u0131 yay\u0131mlanan <em>N\u00fbpelda<\/em> dergisiyse Van\u2019da \u00e7\u0131kar\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u0130zmir\u2019de de K\u00fcrt\u00e7e dergiler a\u00e7\u0131s\u0131ndan hissedilir bir hareketlenme mevcuttur. Bir edebiyat dergisi olan <em>Heterotop\u00eea<\/em> ve felsefe \u00fcst\u00fcne bir dergi olan <em>Felsefevan<\/em> (Felsefeci), \u0130zmir\u2019de yay\u0131nlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmektedir.<\/p>\n<p><em>Golik<\/em> (Dana) dergisi, 90\u2019l\u0131 y\u0131llarda mizah ve karikat\u00fcr yay\u0131mlam\u0131\u015f ve k\u0131sa s\u00fcre sonra yay\u0131n hayat\u0131na son vermi\u015f <em>Tewlo<\/em>, <em>\u015e\u00fbjin<\/em> (\u00c7uvald\u0131z) ve <em>P\u00eene<\/em> (Yama) dergilerinin gelene\u011fini s\u00fcrd\u00fcrmektedir. Ayr\u0131ca, K\u00fcrdistan ve T\u00fcrkiye \u00fcniversitelerinde bir\u00e7ok dergi ve fanzin, K\u00fcrt\u00e7e yay\u0131mlanmaktad\u0131r. <em>Vej\u00een<\/em> (Dirili\u015f), <em>Laser<\/em> (Sel), <em>Bar<\/em> (Y\u00fck), <em>Fil\u00eeto<\/em>, <em>Jehr<\/em> (Zehir) ve <em>P\u00eangav<\/em> (Hamle), \u00fcniversiteli gen\u00e7ler taraf\u0131ndan yay\u0131mlanmakta olan birka\u00e7 dergidir.<\/p>\n<p>K\u00fcrt\u00e7e dergicili\u011fin do\u011fu\u015fundan itibaren ge\u00e7irdi\u011fi a\u015famalar\u0131 g\u00f6zden ge\u00e7irecek olursak \u015funlar s\u00f6ylenebilir: Osmanl\u0131 d\u00f6nemi dergileri, komaya girmi\u015f bir dilin ve edebiyat\u0131n dergileriydi. <em>Hawar <\/em>ekol\u00fc, bu dil ve edebiyat\u0131 \u00f6lmekten kurtard\u0131; <em>T\u00eer\u00eaj<\/em>, <em>N\u00fbdem<\/em>, <em>Rew\u015fen<\/em>, <em>Jiyana Rew\u015fen<\/em> ve <em>N\u00fbbihar<\/em>, \u00f6zellikle K\u00fcrt\u00e7enin Kurmanc\u00ee leh\u00e7esinde dil ve edebiyat\u0131 aya\u011fa kald\u0131rd\u0131. K\u00fcrt\u00e7enin Kirmanck\u00ee (Zazak\u00ee) leh\u00e7esinde ayn\u0131 i\u015flevi, yay\u0131mland\u0131\u011f\u0131ndan beri <em>Vate<\/em> dergisi g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr; \u015fimdilerdeyse, Diyarbak\u0131r\u2019da yay\u0131mlanan <em>\u015eew\u00e7ila<\/em> dergisini de bu ba\u011flamda anmak gerek. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde de yay\u0131mlanmaya devam eden ve yurtta bas\u0131l\u0131p da\u011f\u0131t\u0131lan dergilerinse dilin ve edebiyat\u0131n ad\u0131m atmaya ba\u015flamas\u0131n\u0131 ve y\u00fcr\u00fcmesini sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz.<\/p>\n<ul>\n<li>[i] <em>J\u00een Kovara Kurd\u00ee-Tirk\u00ee (Ya\u015fam K\u00fcrT\u00e7e-T\u00fcrk\u00e7e dergi)<\/em>: 1918-1919, cilt: I, Arap alfabesinden Latin alfabesine transkripsiyon: M. Emin Bozarslan, Deng Yay\u0131nevi, Uppsala, 1985, s. 123.<\/li>\n<li>[ii] Bkz. Mes\u00fbd Serfiraz, \u201cOsmanl\u0131 D\u00f6nemi K\u00fcrt Bas\u0131n Tarihine Genel Bir Bak\u0131\u015f\u201d, <em>K\u00fcrt Tarihi<\/em>, S. 8 (A\u011fustos-Eyl\u00fcl 2013), s. 30-37.<\/li>\n<li>[iii] Alakom, Rohat, <em>Kurd\u00ean Sw\u00ead\u00ea (1965-2005) (\u0130sve\u00e7 K\u00fcrtleri, 1965-2005)<\/em>, Serkland, 2006, Stockholm, s. 198.<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: right;\">Dawid Ye\u015f\u00eelmen<br \/>\nKurd\u00eel\u00eet<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dergiler 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131ndan bu yana K\u00fcrt\u00e7eyi ar\u015fivleme, geli\u015ftirme ve olgunla\u015ft\u0131rman\u0131n arac\u0131 eserler olmalar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra K\u00fcrtlerin haf\u0131zas\u0131, edebiyat\u0131 ve tarihi olagelmi\u015flerdir. Daima K\u00fcrt\u00e7enin kurumla\u015ft\u0131\u011f\u0131, in\u015fa edildi\u011fi ve eserlerinin ortaya konuldu\u011fu alanlard\u0131r. Bu durum, Osmanl\u0131 d\u00f6neminin son y\u0131llar\u0131nda ba\u015flam\u0131\u015f, g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar da devam etmi\u015ftir. Osmanl\u0131 d\u00f6neminde K\u00fcrt\u00e7e gazete ve dergilerin ba\u015fat mek\u00e2n\u0131 \u0130stanbul\u2019dur. 27 Temmuz &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1084],"tags":[],"class_list":["post-21722","post","type-post","status-publish","format-standard","","category-arastirma"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21722","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=21722"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21722\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=21722"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=21722"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=21722"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}