{"id":21707,"date":"2020-08-16T13:20:37","date_gmt":"2020-08-16T10:20:37","guid":{"rendered":"http:\/\/candname.com\/tr\/?p=21707"},"modified":"2021-02-20T13:58:18","modified_gmt":"2021-02-20T10:58:18","slug":"bisare-ceto-ve-bitlis-valisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/candname.com\/tr\/?p=21707","title":{"rendered":"Bi\u015far\u00ea \u00c7eto ve Bitlis Valisi"},"content":{"rendered":"<div id=\"singleBlock\" class=\"noads\">\n<div class=\"thumbBlock\">\n<div class=\"thumb\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.bitlisname.com\/wp-content\/themes\/bitlis2\/lib\/timthumb.php?src=http:\/\/www.bitlisname.com\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Kervan.jpg&amp;w=298&amp;h=168\" alt=\"Bi\u015far\u00ea \u00c7eto ve Bitlis Valisi\" width=\"298\" height=\"168\" \/><\/div>\n<div class=\"share\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div id=\"singleContent\" class=\"reading\">\n<p>Bu anlat\u0131m, 1908-9 y\u0131llar\u0131 aras\u0131, Bitlis ve Van\u2019da Britanya Konsolos Yard\u0131mc\u0131s\u0131 olarak g\u00f6rev yapm\u0131\u015f Arshak Safrastian\u2019\u0131n, 1948 y\u0131l\u0131nda yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 \u2018<strong><em>Kurds and Kurdistan\u2019 <\/em><\/strong>adl\u0131 kitab\u0131n\u0131n 9-13. sayfalar\u0131n\u0131n \u00e7evirisidir.<\/p>\n<p><em>\u201cRumiler buray\u0131 terk etmeliler\u201d<\/em><\/p>\n<p>\u2018Rumi (Romi-Rom\u00ea) ismi, k\u0131rk sene \u00f6ncesinde, Marmara ve K\u00fc\u00e7\u00fck Asya\u2019dan olan istilac\u0131, i\u015fgalci veya o taraftan gelen her bir ki\u015fi i\u00e7in kullan\u0131lan bir tabirdi. Genel olarak bu s\u0131n\u0131r, Samsun \u2013 Sivas \u2013 Kilikya boylam\u0131n\u0131n bat\u0131s\u0131nda kalan k\u0131s\u0131m i\u00e7in ge\u00e7erliydi ve Romal\u0131lar, Bizansl\u0131lar ve hatta T\u00fcrkler de dahil hepsi, hi\u00e7bir fark g\u00f6zetmeden, Rumi olarak adland\u0131r\u0131l\u0131rlard\u0131. \u015e\u00fcphesiz bu tabir, negatif i\u00e7erik ta\u015f\u0131makta ve hatta \u2018Tanr\u0131 Tan\u0131mayan\u2019 anlam\u0131na dahi gelmekteydi. Bu tan\u0131mlama, halen K\u00fcrd a\u015firetleri aras\u0131nda yayg\u0131n olmakla birlikte, az da olsa Kuzey Araplar\u0131, Ermeniler ve Bat\u0131 Farslar\u0131 aras\u0131nda da vard\u0131. \u00d6zellikle k\u00f6kl\u00fc K\u00fcrd a\u015firetlerinin bu tan\u0131mlamay\u0131 kullanarak, kendilerinin birebir ya\u015fad\u0131klar\u0131 ve anlat\u0131labilecekleri \u00e7ok olay olmu\u015ftu. Bunlardan bir tanesini anlatmak yeterli olacakt\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Bi\u015far\u00ea <\/strong><strong>\u00c7eto A\u011fa<\/strong>, gerekti\u011fi taktirde \u00fc\u00e7 bin silahl\u0131 s\u00fcvariyi harekete ge\u00e7irebilecek, be\u015f K\u00fcrd a\u015firetinden olu\u015fan konfederasyonun y\u00fcrekli, cesur ve sayg\u0131n bir K\u00fcrd lideriydi. Kendisi, ula\u015f\u0131lmas\u0131 imkans\u0131z ve yolu izi olmayan Toros da\u011flar\u0131n\u0131n yal\u00e7\u0131n kayal\u0131klar\u0131 aras\u0131nda bir yerlerde, ailesi ile birlikte bir kalede ya\u015f\u0131yordu. Bi\u015far\u00ea \u00c7eto A\u011fa, hem K\u00fcrdistan\u2019da tan\u0131n\u0131yor, hem de Fars ve Irak\u2019taki a\u015firetler aras\u0131nda, efsanevi g\u00f6z\u00fc karal\u0131\u011f\u0131 ve e\u015fsiz cesareti ile biliniyordu. \u00c7eto ayr\u0131ca \u00e7ok b\u00fcy\u00fck say\u0131da b\u00fcy\u00fckba\u015f hayvan sahibi olan, ba\u015far\u0131l\u0131 bir s\u0131\u011f\u0131r yeti\u015ftiricisiydi de. \u00d6yle ki, her sene onlarca t\u00fcccar Halep ve \u015eam\u2019dan koyun, ke\u00e7i, at ve inek sat\u0131n almak i\u00e7in, K\u00fcrdistan ve Ermenistan\u2019\u0131n serin vadilerini ziyarete gelirlerdi. \u00c7eto bu \u015fekilde y\u00fckl\u00fc miktarda kazan\u00e7 elde ederdi ancak hi\u00e7bir \u015fekilde davetsiz Rumi misafirine, yani T\u00fcrk H\u00fck\u00fcmetine, vergi vermeyi kabul etmezdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00c7eto, hayvanlar\u0131n\u0131n otlad\u0131\u011f\u0131 yaylalar\u0131n ve kendilerinin ya\u015fad\u0131klar\u0131 topraklar\u0131n onlara atalar\u0131ndan miras kald\u0131\u011f\u0131n\u0131, a\u015firetinden ba\u015fka bir olu\u015fumu kabul edip tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131 gibi hi\u00e7bir zorlama veya \u015fart alt\u0131nda da, Tanr\u0131 Tan\u0131mayan Rumilere ne toprak vergisi, ne hayvan vergisi ne de asker vermeyece\u011fini de dile getiriyordu. Her ne kadar \u00c7eto\u2019nun kendi a\u015firet \u00fcyeleri de bazen Suriye ve Irak\u2019tan, K\u00fcrdistan ve Ermenistan\u2019a gelip giden kervanlara sald\u0131r\u0131p ya\u011fmalasalar da, \u00c7eto yine de gaddar ve h\u0131rs\u0131z despotlara kar\u015f\u0131, fakir ve g\u00fc\u00e7s\u00fczlerin kahraman\u0131yd\u0131.<\/p>\n<p>1908\u2019deki J\u00f6n T\u00fcrklerin devriminden sonra, h\u00fck\u00fcmet taraf\u0131ndan, \u00f6zellikle Sultan yanl\u0131s\u0131 olan ve son yirmi senede s\u00f6z\u00fc ge\u00e7en g\u00fc\u00e7l\u00fc K\u00fcrd a\u015firetlerine kar\u015f\u0131 ayr\u0131 bir siyaset uygulanmaya ba\u015fland\u0131. Diyarbak\u0131r ve Bitlis\u2019teki T\u00fcrk hakimlerinin \u00e7ekmecelerinde, Bi\u015far\u00ea \u00c7eto ve d\u00f6rt o\u011flu i\u00e7in \u00e7\u0131kart\u0131lm\u0131\u015f y\u00fczden fazla tutuklama karar\u0131 vard\u0131. Ancak hi\u00e7 kimse cesaret edip de bu tutuklama kararlar\u0131n\u0131 kendilerine g\u00f6t\u00fcrmeye cesaret edemiyordu, \u00e7\u00fcnk\u00fc hangi memur veya jandarma onlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 yerlere yana\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fsa geriye canl\u0131 d\u00f6nmemi\u015fti.<\/p>\n<p>Art\u0131k nas\u0131l olduysa, 1908\u2019in Eyl\u00fcl ay\u0131nda, h\u00fck\u00fcmet g\u00fc\u00e7leri bir \u015fekilde \u00c7eto\u2019nun o\u011fullar\u0131ndan birisini ve torununu, Diyarbak\u0131r kuzeyindeki vadide yakalamay\u0131 ba\u015fararak, zindana atm\u0131\u015ft\u0131. O tarihlerde altm\u0131\u015f ya\u015flar\u0131nda olan, fakat Toros Da\u011flar\u0131ndaki bir kartal gibi \u00e7evik ve din\u00e7 olan Bi\u015far\u00ea \u00c7eto, T\u00fcrklerin sinsi bir plan ile o\u011flu ve torununu yakalay\u0131p zindana att\u0131klar\u0131 haberini duyunca deliye d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fc. Hemen Diyarbak\u0131r, Musul ve Bitlis\u2019teki, T\u00fcrk olmayan dostlar\u0131na gizliden haber yollayarak, bu sinsi Rumilerden \u00e7ok k\u00f6t\u00fc intikam alaca\u011f\u0131n\u0131 bildirdi. \u00c7eto ayr\u0131ca mesaj\u0131nda, 1830\u2019lardaki K\u00fcrd-T\u00fcrk sava\u015f\u0131nda, o zaman yeni kurulmu\u015f d\u00fczenli T\u00fcrk Ordular\u0131n\u0131n, nas\u0131l ona atalar\u0131ndan kalma ve ailesine ait olan saray\u0131 bombalad\u0131klar\u0131n\u0131, dedesini \u00f6ld\u00fcrd\u00fcklerini ve masum insanlar\u0131n kollar\u0131n\u0131 ve kulaklar\u0131n\u0131 kestiklerinden de bahs etmi\u015fti.<\/p>\n<p>Suriye taraf\u0131ndan gelip Dicle Vadisi ve Bitlis-Siirt taraflar\u0131na ula\u015fmak i\u00e7in iki kervan yolu vard\u0131 ve Bi\u015far\u00ea \u00c7eto\u2019nun a\u015firet mensuplar\u0131 bu iki g\u00fczergah\u0131 da kolayl\u0131kla kontrol edip denetleyebiliyorlard\u0131, ki ge\u00e7mi\u015fte \u00e7ok yapm\u0131\u015flard\u0131 b\u00f6yle \u015feyler. Bu istikrars\u0131z devrim y\u0131llar\u0131nda, \u0130stanbul\u2019daki T\u00fcrk h\u00fck\u00fcmeti tayin edece\u011fi y\u00fcksek mevki memurlar\u0131 konusunda temkinli davran\u0131yordu. Atanan valilerin bulunduklar\u0131 yerlerdeki yobaz ve gericilerin saflar\u0131na ge\u00e7me ihtimalinden \u00e7ekindiklerinden, s\u00fcrekli vali de\u011fi\u015ftiriyorlard\u0131. \u00d6zellikle de \u0130stanbul\u2019a \u00e7ok uzak olan bu b\u00f6lgelerde.<\/p>\n<p>1909 y\u0131l\u0131 ba\u015flar\u0131nda \u0130stanbul h\u00fck\u00fcmeti, Paris\u2019te e\u011fitim alm\u0131\u015f bir J\u00f6n T\u00fcrk\u2019\u00fc vali olarak Bitlis\u2019e atam\u0131\u015ft\u0131. Vali Bitlis\u2019e gelip yerle\u015ftikten sonra, \u0130stanbul\u2019daki e\u015fini ve ev mobilyalar\u0131n\u0131 Akdeniz \u00fczerinden Suriye\u2019ye ve oradan da Diyarbak\u0131r \u00fczeri Bitlis\u2019e getirmek \u00fczere yola \u00e7\u0131kartm\u0131\u015ft\u0131. Ancak valinin e\u015fi, Diyarbak\u0131r \u00f6tesindeki g\u00fczergahlar\u0131n g\u00fcvenli olmamas\u0131ndan, haftalarca Diyarbak\u0131r\u2019da beklemek zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131. \u015e\u00fcphesiz bizim a\u015firet lideri \u00c7eto\u2019nun bu g\u00fczergahlar \u00fczerinde cereyan eden kervan talanlar\u0131nda rol\u00fc vard\u0131 kesin. Neyse, Bi\u015far\u00ea \u00c7eto\u2019nun bir \u015fekilde Bitlis valisinin e\u015finin buradan ge\u00e7ecek bir kervanda olaca\u011f\u0131ndan haberi olur ve bu Rumiyi utand\u0131r\u0131p ona hayat\u0131nda unutamayaca\u011f\u0131 bir dersvererek, tutsak olan o\u011flu ve torununun intikam\u0131n\u0131 alma karar\u0131 al\u0131r. En cesur s\u00fcvarilerini valinin e\u015finin ge\u00e7ece\u011fi kervan g\u00fczergah\u0131 \u00fczerindeki kesi\u015fme noktalar\u0131na yerle\u015ftirir ve t\u00fcm adamlar\u0131yla kervan\u0131 beklerler. E\u015finin kervan\u0131na sald\u0131r\u0131 olabilece\u011fi ihtimalini g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduran Bitlis valisi, tedbir olarak onbe\u015f silahl\u0131 zaptiyeyi \u00f6nceden kervan\u0131 Diyarbak\u0131r\u2019dan Bitlis\u2019e kadar korusunlar diye haz\u0131rlatm\u0131\u015ft\u0131. Ancak ayn\u0131 y\u0131l\u0131n Eyl\u00fcl ay\u0131n\u0131n ilk haftas\u0131nda, T\u00fcrkiye\u2019nin do\u011fu b\u00f6lgelerinde haber yank\u0131lanmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131 bile: K\u00fcrd \u2019e\u015fk\u0131yalar\u2019 bir \u0130stanbul han\u0131m\u0131n\u0131 ka\u00e7\u0131rm\u0131\u015f ve da\u011fa kald\u0131rm\u0131\u015flard\u0131. Daha sonra \u00f6\u011frenildi ki, Diyarbak\u0131r\u2019\u0131n 65 km kuzey-bat\u0131s\u0131ndaki bir nehir ge\u00e7i\u015finde, \u00c7eto ve adamlar\u0131 valinin e\u015fini ta\u015f\u0131yan kervana g\u00fcpe g\u00fcnd\u00fcz bask\u0131n d\u00fczenlemi\u015f, tek kur\u015fun s\u0131kmadan zaptiyeleri etkisiz hale getirip onlar\u0131 serbest b\u0131rakt\u0131ktan sonra, valinin e\u015fi, cariyeler ve y\u00fck hayvanlar\u0131 da dahil olmak \u00fczere, t\u00fcm kervan\u0131 al\u0131p kendilerine ait olan da\u011fdaki emin bir yere g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015flerdi.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/bitlisname.com\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/caravan-1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-1044\" src=\"http:\/\/bitlisname.com\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/caravan-1-300x226.jpg\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" srcset=\"http:\/\/www.bitlisname.com\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/caravan-1-300x226.jpg 300w, http:\/\/www.bitlisname.com\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/caravan-1.jpg 640w\" alt=\"caravan 1\" width=\"300\" height=\"226\" \/><\/a><\/p>\n<p>Olaydan bir ka\u00e7 g\u00fcn sonra, Bitlis valisini g\u00f6rd\u00fcm, ki kendisini a\u015fa\u011f\u0131lanm\u0131\u015f ve hakarete u\u011fram\u0131\u015f hissediyordu.\u00a0 \u00dclkenin i\u00e7inde oldu\u011fu \u2019barbar durum\u2019dan yak\u0131narak, insanlar\u0131n da ne kadar ilkel olduklar\u0131n\u0131 dile getiriyordu. \u00a0T\u00fcrkiye\u2019nin, Arnavutlara kar\u015f\u0131 bir ve Araplara kar\u015f\u0131 iki sava\u015f ge\u00e7irdi\u011fini ve yeni h\u00fck\u00fcmetin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc kapsaml\u0131 bir sava\u015f\u0131n, K\u00fcrd a\u015firetlerine kar\u015f\u0131 yap\u0131lmas\u0131n\u0131 kald\u0131ramayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Sadece b\u00fcy\u00fck bir ordunun K\u00fcrdistan\u2019\u0131 tekrardan istila edip \u00fcstesinden gelebilece\u011fini anlatt\u0131. Beni \u015fa\u015f\u0131rtan, Valinin endi\u015feli bir \u015fekilde kervanla birlikte\u00a0 ka\u00e7\u0131r\u0131lan Viyana Mobilyalar\u0131\u2019n\u0131n durumunu dile getirmesiydi, ki bu koltuklar\u0131 e\u015fi ve cariyeleri ile birlikte, \u00f6zel sipari\u015f olarak \u0130stanbul\u2019daki bir Yahudi\u2019nin ma\u011fazas\u0131ndan ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 da ekledi. Belki de bu e\u011fitimli T\u00fcrk, akl\u0131 s\u0131ra bu \u2018barbar topraklara\u2019 ithal mobilya getirerek uygarl\u0131\u011f\u0131 getirece\u011fini san\u0131yordu.<\/p>\n<p>Bahar olunca, \u0130ngiliz Ordusuna ait t\u00fcfeklerle yaban domuzu avlamay\u0131 seven ya\u015fl\u0131 Bi\u015far\u00ea \u00c7eto\u2019nun kendisi ile g\u00f6r\u00fc\u015fme imkan\u0131 buldum.\u00a0 Kendisi, Rumi kad\u0131nlar\u0131n da ve a la franga (Avrupa\u2019dan gelen) mobilyalar\u0131n da bir i\u015fe yaramad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ki zaten mobilyalar\u0131n hepsinin de yoldaki ilk ani bir sars\u0131nt\u0131yla k\u0131r\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131 anlatt\u0131. Bu anlat\u0131m s\u0131ras\u0131nda \u00c7eto\u2019nun g\u00f6zlerinden ate\u015fler \u00e7\u0131karcas\u0131na, k\u0131zg\u0131nl\u0131ktan titreyerek ve kararl\u0131 bir \u015fekilde: <em>\u2018Rumileri burada istemiyoruz; biz kendi kendimizi y\u00f6netebiliriz. Atalar\u0131m\u0131z\u0131n Hz. Adem\u2019den beri bu topraklarda yapt\u0131\u011f\u0131 gibi. O y\u00fczden Rumiler buralardan gitmeliler. Benim o\u011fullar\u0131m ve torunlar\u0131m Rumiler buralar\u0131 terk etmedikleri s\u00fcrece huzur bulamazlar\u2019<\/em> dedi.<\/p>\n<p>B\u00f6lgede \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc olan ve Bi\u015far\u00ea \u00c7eto\u2019nun da itibar etti\u011fi,bir \u015eeyhin arac\u0131 olmas\u0131yla, valinin e\u015fi sa\u011f salim ve el de\u011fmemi\u015f olarak serbest b\u0131rak\u0131larak, kocas\u0131n\u0131n yan\u0131na Bitlis\u2019e getirildi. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k \u00c7eto\u2019nun o\u011flu ve torunu da Diyarbak\u0131r\u2019daki zindandan sal\u0131verildiler. B\u00fct\u00fcn bunlar hi\u00e7bir yerde yaz\u0131l\u0131 olmayan, ancak bu kadim Do\u011fu k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde var olan, \u2018s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131ya dokunulmamas\u0131\u2019, \u015feref, gurur ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 sayg\u0131 ve g\u00fcvene dayal\u0131 olan hukuk d\u00fczenine istinaden ger\u00e7ekle\u015fmi\u015fti. Kad\u0131n veya erkek fark g\u00f6zetmeden, e\u011fer biri size s\u0131\u011f\u0131nm\u0131\u015fsa, o art\u0131k Tanr\u0131 Misafiri oldu\u011fundan sahip \u00e7\u0131k\u0131lmal\u0131 ve \u00f6zen g\u00f6sterilmeliydi. O y\u00fczden b\u00fct\u00fcn bu kadim de\u011ferlere ba\u011fl\u0131 olan \u00c7eto da misafirlerine, her ne kadar onlar d\u00fc\u015fmanlar\u0131 Rumiler olsalar da, beklenildi\u011fi gibi sayg\u0131 ve itinayla davranm\u0131\u015ft\u0131. Viyana Mobilyalar\u0131 da uzun zaman b\u00f6lgede kahkaha ve \u015faka konusu oldu, ki zaten mobilyan\u0131n \u00e7o\u011fu kervan\u0131n \u00c7eto\u2019nun da\u011fdaki emin yerine var\u0131ncaya kadar yolda k\u0131r\u0131lm\u0131\u015flard\u0131. Mobilyalar\u0131n e\u011fitimli sahibi kahrolmu\u015ftu bu sonuca.<\/p>\n<p>Bu romantik a\u015firet reisi Bi\u015far\u00ea \u00c7eto A\u011fa, uzun s\u00fcre yenilmez bir \u015fekilde da\u011fdaki emin yerinde kalmay\u0131 ba\u015fard\u0131. 1930-1 y\u0131llar\u0131 aras\u0131ndaki K\u00fcrd-T\u00fcrk sava\u015f\u0131nda, t\u00fcm adamlar\u0131 ve g\u00fc\u00e7leri ile K\u00fcrdistan\u2019\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in sava\u015fa dahil oldu. Aylarca T\u00fcrk askeri birliklerine Diyarbak\u0131r tepelerinde korku sald\u0131. Ancak nas\u0131l oldu\u011fu halen bilinmemekle birlikte, \u00c7eto ve \u00fc\u00e7 o\u011flu, T\u00fcrkler taraf\u0131ndan tuza\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcld\u00fcler ve hunharca katledildiler.<\/p>\n<p>D\u0131\u015f d\u00fcnya taraf\u0131ndan yapt\u0131klar\u0131 pek bilinmeyen bu a\u015firet reisi, asl\u0131nda \u00e7ok \u00f6nemli bir yer edinmi\u015fti. Gen\u00e7lik y\u0131llar\u0131nda bencil ve kendi m\u0131nt\u0131kas\u0131 ile u\u011fra\u015fan, hi\u00e7bir \u015fekilde K\u00fcrd Ulusal M\u00fccadelesine kulak vermeyen \u00c7eto, ya\u015fl\u0131l\u0131\u011f\u0131nda K\u00fcrdlerin birli\u011fi ve m\u00fccadelelerine destek vermek i\u00e7in, t\u00fcm kalbi ve ruhuyla ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k i\u00e7in sava\u015fa girdi. \u00d6ld\u00fc\u011f\u00fc zaman, rahatl\u0131kla seksen ya\u015f\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnde vard\u0131.<\/p>\n<p>K\u00fcrt milleti ulusal bir bilin\u00e7 ile uyanmakta \u2013 ileriye d\u00f6n\u00fck umut veren bir uyan\u0131\u015f.<\/p>\n<p>Arshak Safrastian \u2013 K\u00fcrdler ve K\u00fcrdistan \u2013 (sayfalar: 9-13)<\/p>\n<p>Londra, The Harvill Press Ltd. 1948<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em>Kaynak: Bitlisname &#8211; 18.11.2015<br \/>\nAra\u015ft\u0131rma ve \u00e7eviri: Baran Zeydanl\u0131o\u011flu<\/em><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu anlat\u0131m, 1908-9 y\u0131llar\u0131 aras\u0131, Bitlis ve Van\u2019da Britanya Konsolos Yard\u0131mc\u0131s\u0131 olarak g\u00f6rev yapm\u0131\u015f Arshak Safrastian\u2019\u0131n, 1948 y\u0131l\u0131nda yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 \u2018Kurds and Kurdistan\u2019 adl\u0131 kitab\u0131n\u0131n 9-13. sayfalar\u0131n\u0131n \u00e7evirisidir. \u201cRumiler buray\u0131 terk etmeliler\u201d \u2018Rumi (Romi-Rom\u00ea) ismi, k\u0131rk sene \u00f6ncesinde, Marmara ve K\u00fc\u00e7\u00fck Asya\u2019dan olan istilac\u0131, i\u015fgalci veya o taraftan gelen her bir ki\u015fi i\u00e7in kullan\u0131lan bir tabirdi. &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[69],"tags":[5628,589,5629,5630,2733,137,5631,733],"class_list":["post-21707","post","type-post","status-publish","format-standard","","category-gisti","tag-bisare-ceto","tag-bitlis","tag-bitlis-tarihi","tag-bitlis-valisi","tag-cemile-ceto","tag-kurt","tag-olaylar","tag-tarih"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21707","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=21707"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21707\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=21707"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=21707"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=21707"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}