{"id":21669,"date":"2020-06-06T11:30:18","date_gmt":"2020-06-06T08:30:18","guid":{"rendered":"http:\/\/candname.com\/tr\/?p=21669"},"modified":"2020-06-06T11:30:18","modified_gmt":"2020-06-06T08:30:18","slug":"mem-u-zin-meme-alan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/candname.com\/tr\/?p=21669","title":{"rendered":"Mem \u00fb Zin\/Mem\u00ea Alan"},"content":{"rendered":"<p>Bir \u00e7o\u011fumuz Mem\u00ea Alan ile Mem u Zin destan\u0131n\u0131 ayn\u0131 biliriz. Yada bir \u00e7o\u011fumuz Ehmed\u00ea Xani&#8217;nin yazd\u0131\u011f\u0131 Mem u Zin&#8217;i bilmemize ra\u011fmen Mem\u00ea Alan&#8217;dan bihaberiz.<\/p>\n<p>Ehmed\u00ea Xani 1695 y\u0131l\u0131nda Mem u Zin destan\u0131n\u0131 kaleme al\u0131rken y\u00fczy\u0131llardan beri K\u00fcrd toplumu i\u00e7erisinde a\u011f\u0131zdan a\u011f\u0131za aktar\u0131larak o g\u00fcnlere ula\u015fan s\u00f6zl\u00fc Mem\u00ea Alan destan\u0131ndan esinlenmi\u015f ve Mem u Zin&#8217;i yazm\u0131\u015ft\u0131r. (Mem\u00ea Alan, s\u00f6zl\u00fc olarak bu g\u00fcne kadar halen varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumu\u015f olup 1942 y\u0131l\u0131nda Frans\u0131z Roger Lescot taraf\u0131ndan dengbejlerden dinlenilerek yaz\u0131ya ge\u00e7irilmi\u015ftir.)<\/p>\n<p>Mem\u00ea Alan s\u00f6zl\u00fc bir destand\u0131r. Mem u Zin ise yaz\u0131l\u0131 bir destand\u0131r. S\u00f6zl\u00fc bir destan olmas\u0131 nedeniyle Mem\u00ea Alan destan\u0131nda abart\u0131lar ve do\u011fa\u00fcst\u00fc olaylar olmas\u0131na ra\u011fmen Mem \u00fb Zin ger\u00e7ek\u00e7idir.<\/p>\n<p>Mem\u00ea Alan destan\u0131n\u0131n ne zaman do\u011fdu\u011fu tam olarak bilinmemesine ra\u011fmen destandaki islami \u00f6\u011felerden destan\u0131n islamiyet sonras\u0131 do\u011fdu\u011fu, Mem\u00ea Alan&#8217;\u0131n M\u0131\u011fr\u0131b \u015fehrinin padi\u015fah\u0131 olmas\u0131 ve bu \u015fehir ile Cizre Botan aras\u0131n\u0131n alt\u0131 ayl\u0131k yol mesafesinde olmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde Eyyubiler d\u00f6neminde geli\u015fen bir destan olabilece\u011fi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Zira Eyyubiler bir \u00e7ok Arap \u00fclkesini egemenliklerine alm\u0131\u015flard\u0131. Destanda ge\u00e7en M\u0131\u011fr\u0131b \u015fehrinin de Yemen&#8217;de veya M\u0131s\u0131r&#8217;da olabilece\u011fi tart\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Her iki destan da Mem u Zin&#8217;in a\u015fk\u0131 \u00fczerine \u015fekillenmi\u015f olup bunun d\u0131\u015f\u0131nda destanlar aras\u0131nda b\u00fcy\u00fck farkl\u0131l\u0131klar bulunmaktad\u0131r;<\/p>\n<p>1- S\u00f6zl\u00fc destanda Mem&#8217;in ad\u0131 Mem\u00ea Alan, Zin &#8216;in ad\u0131 Zina Z\u00eadan olarak ge\u00e7erken yaz\u0131l\u0131 destanda Mem ile Zin olarak ge\u00e7er.<\/p>\n<p>2- Zin ve Sti her iki destanda da Botan beyinin k\u0131zkarde\u015fidir.<\/p>\n<p>3- Yaz\u0131l\u0131 destanda Mem&#8217;im Botanl\u0131 oldu\u011fu belirtilmesine ra\u011fmen Mem\u00ea Alan&#8217;da, Mem&#8217;in<br \/>\nM\u0131\u011fr\u0131b \u015fehrinin ve K\u00fcrdlerin Padi\u015fah\u0131 oldu\u011fu, babas\u0131n\u0131n Eli beg, Elmaz ve Emer beg diye iki amcas\u0131n\u0131n bulundu\u011fu, Eli begin Kurey\u015filerden evlenmesi nedeniyle Mem&#8217;in Kurey\u015filerin ye\u011feni oldu\u011fu anlat\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>4- Yaz\u0131l\u0131 destanda Mem&#8217;in yak\u0131n arkada\u015f\u0131 olarak ge\u00e7en Tacdin&#8217;in, Arif ve \u00c7eko karde\u015fleri bulunmas\u0131na ra\u011fmen s\u00f6zl\u00fc destanda bu \u00fc\u00e7 karde\u015fin Hesen, \u00c7eko ve Qeretacdin oldu\u011fu, bunlar\u0131n da Botanl\u0131 olduklar\u0131 ve Botan beyinin amcas\u0131 \u00e7ocuklar\u0131 olduklar\u0131, Sti&#8217;nin Hesen&#8217;in kar\u0131s\u0131 oldu\u011fu, Zin&#8217;in ise \u00c7eko&#8217;nun ni\u015fanl\u0131s\u0131 oldu\u011fu anlat\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>5- Yaz\u0131l\u0131 destanda Mem ile Zin&#8217;in Newroz g\u00fcn\u00fc birbirlerini g\u00f6r\u00fcp, a\u015f\u0131k olduklar\u0131 anlat\u0131l\u0131rken, s\u00f6zl\u00fc destanda perilerin bir gece Zin&#8217;i Cizira Botan&#8217;dan al\u0131p M\u0131\u011fr\u0131b \u015fehrine Mem&#8217;in yan\u0131na g\u00f6t\u00fcrd\u00fckleri, gece Mem&#8217;in yan\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131, birbirlerine a\u015f\u0131k olduklar\u0131, sabahleyin Zin&#8217;in tekrar periler taraf\u0131ndan Cizira Botan&#8217;a g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc ve odas\u0131na konuldu\u011fu anlat\u0131l\u0131r.<br \/>\nM\u0131\u011fr\u0131b&#8217;\u0131n \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir \u015fehir oldu\u011fu, yedi da\u011f \u00fczerine kurulu oldu\u011fu, 366 kaps\u0131n\u0131n oldu\u011fu, buna kar\u015f\u0131n Cizira Botan&#8217;\u0131n \u00fc\u00e7 mahalleden olu\u015ftu\u011fu, Mem\u00ea Alan&#8217;\u0131n M\u0131\u011fr\u0131b Padi\u015fah\u0131 ve K\u00fcrdlerin Padi\u015fah\u0131 oldu\u011fu anlat\u0131l\u0131r.<br \/>\nMem, Zin&#8217;e a\u015f\u0131k olduktan sonra Zin&#8217;i bulmak i\u00e7in denizden \u00e7\u0131kan ve ehlile\u015ftirilen Boz\u00ea Rewan ad\u0131 verilen ata binerek alt\u0131 ay mesafede olan Cizira Botan&#8217;a on be\u015f g\u00fcnde vard\u0131\u011f\u0131n\u0131, Botan halk\u0131n\u0131n Mem&#8217;e K\u00fcrdlerin padi\u015fah\u0131 olmas\u0131 nedeniyle b\u00fcy\u00fck ilgi g\u00f6sterdikleri, Mem&#8217;in Zin&#8217;in izini bulmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131, bu ama\u00e7la Hesen, \u00c7eko ve Qeretacdin karde\u015flere misafir oldu\u011fu, karde\u015flerin Mem&#8217;in Zin&#8217;e olan a\u015fk\u0131n\u0131 anlad\u0131klar\u0131 halde kendisine yard\u0131mc\u0131 olduklar\u0131 ve \u00c7eko, Zin&#8217;in ni\u015fanl\u0131s\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen misafirlerine s\u00f6z vermi\u015f olduklar\u0131ndan dolay\u0131 \u00c7eko&#8217;nun bundan feragat etti\u011fi anlat\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>6- Beko karekteri her iki destanda da vard\u0131r. Yaz\u0131l\u0131 destanda Beko&#8217;nun k\u00f6t\u00fcl\u00fck ruhunda oldu\u011fu i\u00e7in fesatl\u0131k yap\u0131p Mem ile Zin&#8217;in kavu\u015fmas\u0131n\u0131 engellerken, s\u00f6zl\u00fc destanda Beko&#8217;nun Zin adl\u0131 bir k\u0131z\u0131n\u0131n oldu\u011fu ve k\u0131z\u0131n\u0131 Mem&#8217;e vermek istedi\u011finden dolay\u0131 fesatl\u0131k yapt\u0131\u011f\u0131 anlat\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>7- Yaz\u0131l\u0131 destanda Botan beyinin ava gitti\u011fi g\u00fcnde Mem ile Zin&#8217;in beyin bah\u00e7esinde bulu\u015ftuklar\u0131 anlat\u0131l\u0131rken, s\u00f6zl\u00fc destanda Acemlerin Botana sald\u0131r\u0131s\u0131 \u00fczerine \u015fehirde erkek kalmay\u0131nca Botanl\u0131larla birlikte sava\u015fa giden Mem&#8217;in kendini yaralay\u0131p geri gelmesi ve beyin evinde Zin ile bulu\u015fmas\u0131 anlat\u0131lr. Bunu haber alan beyin Mem ile Zin&#8217;i yakalamas\u0131 \u00fczerine, beyin dikkatini onlardan \u00e7ekmek i\u00e7in her iki destanda da Sti&#8217;nin evinde yang\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 fakat s\u00f6zl\u00fc destanda Sti&#8217;nin o\u011flu Celal&#8217;in ate\u015fe dahi at\u0131ld\u0131\u011f\u0131 anlat\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>8- Her iki destanda da Mem&#8217;in Botan beyi taraf\u0131ndan zindana at\u0131ld\u0131\u011f\u0131 anlat\u0131lmas\u0131na ra\u011fmen yaz\u0131l\u0131 destanda Mem&#8217;in kahr\u0131ndan \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc, s\u00f6zl\u00fc destanda ise Mem&#8217;in Beko&#8217;nun k\u0131z\u0131 Zin&#8217;in getirdi\u011fi ve i\u00e7ine zehir enjekte edilmi\u015f nar\u0131n Mem&#8217;in a\u015fk\u0131 Zin taraf\u0131ndan zehirli oldu\u011fu bilinmeden Mem&#8217;e verilip, Mem&#8217;in \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc anlat\u0131l\u0131r. Her iki destanda da Zin&#8217;in Mem&#8217;in kahr\u0131ndan \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc anlat\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>9- Yaz\u0131l\u0131 destanda Beko&#8217;nun Tacdin taraf\u0131ndan \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc anlat\u0131lmas\u0131na ra\u011fmen s\u00f6zl\u00fc destanda, Botan beyinin Mem ile Zin&#8217;e yapt\u0131klar\u0131na pi\u015fman olmas\u0131 ve buna sebep olan Beko&#8217;nun \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc emretmesi \u00fczerine ka\u00e7an Beko&#8217;yu bir bah\u00e7\u0131van\u0131n \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc ve beyin kendisini \u00f6d\u00fcllendirdi\u011fi anlat\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>10- S\u00f6zl\u00fc destanda, Mem \u00f6ld\u00fckten sonra Hesen ve karde\u015fleri taraf\u0131ndan Boz\u00ea Rewana bindirilen bir ulak ile Mem&#8217;in \u00f6l\u00fcm haberinin M\u0131\u011fr\u0131b&#8217;e Mem&#8217;in ailesine ula\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131, Mem&#8217;in \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc haber alan Mem&#8217;in komutan\u0131 Begli beyin bir ordu ile Cizre Botan&#8217;a gelip \u015fehri yerle bir etti\u011fi anlat\u0131lmas\u0131na ra\u011fmen yaz\u0131l\u0131 destanda bu bilgi yoktur.<\/p>\n<p>11- Mem\u00ea Alan destan\u0131 s\u00f6zl\u00fc bir destan oldu\u011fundan dili sade ve halk dilidir. Buna kar\u015f\u0131n yaz\u0131l\u0131 Mem u Zin&#8217;in dili a\u011f\u0131rd\u0131r. Ehmed\u00ea Xani destanda kafiye uyumunu sa\u011flamak i\u00e7in Arap\u00e7a ve Fars\u00e7a kelimeler kullanmaktan ka\u00e7\u0131nmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bir \u00e7o\u011fumuz Mem\u00ea Alan ile Mem u Zin destan\u0131n\u0131 ayn\u0131 biliriz. Yada bir \u00e7o\u011fumuz Ehmed\u00ea Xani&#8217;nin yazd\u0131\u011f\u0131 Mem u Zin&#8217;i bilmemize ra\u011fmen Mem\u00ea Alan&#8217;dan bihaberiz. Ehmed\u00ea Xani 1695 y\u0131l\u0131nda Mem u Zin destan\u0131n\u0131 kaleme al\u0131rken y\u00fczy\u0131llardan beri K\u00fcrd toplumu i\u00e7erisinde a\u011f\u0131zdan a\u011f\u0131za aktar\u0131larak o g\u00fcnlere ula\u015fan s\u00f6zl\u00fc Mem\u00ea Alan destan\u0131ndan esinlenmi\u015f ve Mem u Zin&#8217;i &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":32,"featured_media":21670,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5371],"tags":[1616,982,405,483],"class_list":["post-21669","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-alinti-yazilar","tag-manset","tag-mem","tag-mem-u-zin","tag-meme-alan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21669","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/32"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=21669"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21669\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/21670"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=21669"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=21669"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=21669"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}