<\/p>\n
Harput\u2019un yakla\u015f\u0131k 120 kilometre kuzeyi, Antitoroslar yani Toros Da\u011flar\u0131n\u0131n g\u00fcney kollar\u0131 ile \u00e7evrilidir. Do\u011fuya Fars \u00fclkesine do\u011fru, tepelerinde Nasturilerin de ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bu s\u0131ra da\u011flar, ana K\u00fcrdistan \u00fczeri, i\u00e7erisinde say\u0131s\u0131n\u0131 bilemeyece\u011fimiz kadar K\u00fcrd a\u015firetlerinin de y\u00fczy\u0131llard\u0131r ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 co\u011frafya boyunca Basra Denizi\u2019ne kadar uzan\u0131r. Bu K\u00fcrd a\u015firetlerinin atalar\u0131 olan Karduklar (Carduchi) da, bu b\u00f6lgede 2300 senedir s\u00fcrekli ve sa\u011flam bir \u015fekilde hep var olmu\u015flard\u0131r. \u00d6yle ki, bizim K\u00fcrd misyoner merkezlerimizden birinin bulundu\u011fu kilisenin de yer ald\u0131\u011f\u0131 Redwan yak\u0131nlar\u0131nda, Yunanl\u0131 komutan Ksenefon\u2019un ordusu On Binlerin D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc s\u0131ras\u0131nda (M.\u00d6.400\u2019ler), onlar\u0131n topraklar\u0131ndan ge\u00e7erken Ksenefon\u2019a kar\u015f\u0131 koyarak, ge\u00e7i\u015flerini engelleyendir bu K\u00fcrdler.<\/p>\n
<\/p>\n
Kurmanci ve Zaza K\u00fcrd\u00e7esi konu\u015fan bu \u00e7ok mistik ve ilgin\u00e7 bir toplum olan K\u00fcrdlerin k\u00f6kenleri hakk\u0131nda de\u011fi\u015fik teoriler bulunmakta. Bu teoriler aras\u0131nda mant\u0131k d\u0131\u015f\u0131 olanlar da var. Mesela bir rivayet, Tanr\u0131 huzurunda ulu bir avc\u0131 olan Nemrud\u2019un iki o\u011flunun oldu\u011fu ve bu avc\u0131 iki karde\u015fin arkada\u015flar\u0131 ile birlikte avlanmak i\u00e7in da\u011fa gittikleri ve orada d\u00f6nmemek \u00fczere kald\u0131klar\u0131d\u0131r. Tabi b\u00f6yle bir rivayetten \u00e7o\u011falmak ve neslin devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flamak s\u00f6z konusu olamaz, ki ayr\u0131ca zaten \u015eark \u00fclkesindeki insanlar aras\u0131nda fiziksel olarak en al\u0131ml\u0131 ve g\u00fczel olanlar\u0131 da K\u00fcrdler aras\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n
Ancak her hal\u00fckarda herkesin hemfikir oldu\u011fu ve idda etti\u011fi, evrensel bir anlat\u0131m olan tufan olay\u0131 var. \u00d6yle ki, bu tufan s\u0131ras\u0131nda Adem\u2019in t\u00fcm \u00e7ocuklar\u0131 bo\u011fulmaktan kurtulam\u0131yorken, ki Hz. Nuh\u2019un hizmetkarlar\u0131n\u0131n dahi Nuh\u2019un gemisine binmelerine izin verilmemi\u015fken, sekiz ki\u015finin gemiye al\u0131narak kurtulmas\u0131na izin verilmi\u015f ve bu sekiz ki\u015fi aras\u0131nda K\u00fcrdlerin atalar\u0131 da varm\u0131\u015f. Bu rivayet ile biz konumuz olan ana anlat\u0131ma, yani Em\u00ea\u2019ye d\u00f6nelim.<\/p>\n
Bundan y\u0131llar \u00f6nce, \u00c7emi\u015fgezek yak\u0131nlar\u0131ndaki bir b\u00f6lgede ya\u015fayan Murto ad\u0131ndaki bir gen\u00e7, Beyziye ad\u0131ndaki g\u00fczelli\u011fi dillere destan bir k\u0131z ile evlenir. Bu k\u0131z\u0131n g\u00fczelli\u011fini Murto gibi, \u00e7evresindeki di\u011fer t\u00fcm herkes de bilirdi, \u00e7\u00fcnk\u00fc K\u00fcrdler kad\u0131nlar\u0131n\u0131 her ne kadar \u00f6lesiye k\u0131skan\u0131p koruyor olsalar da, hi\u00e7 bir \u015fekilde onlar\u0131n y\u00fczlerini \u00f6rtmeleri veya y\u00fczleri a\u00e7\u0131k d\u0131\u015far\u0131da dola\u015fmalar\u0131 konusuna kar\u0131\u015fm\u0131yorlard\u0131. B\u00f6yle bir durum o kad\u0131nlar\u0131n\u0131n y\u00fczlerini \u00e7irkin siyah pe\u00e7eler ile kapatan harem sahibi T\u00fcrkler aras\u0131nda, veyahut onlardan geri kalmayan Ermeniler aras\u0131nda olmas\u0131 s\u00f6z konusu de\u011fildi.<\/p>\n
Mutlu olan ve birbirlerini seven Murto ve Beyziye \u00e7ok ge\u00e7meden Em\u00ea* ile Xec\u00ea** ad\u0131n\u0131 verdikleri k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131na da sahip olurlar. Yaln\u0131z mutluluklar\u0131 fazla s\u00fcrmez. Beyziye\u2019ye talip olanlar\u0131n baz\u0131lar\u0131 halen o isteklerinden vazge\u00e7memi\u015flerdir. \u00d6yle ki bunlardan biri, ki epeyi varl\u0131kl\u0131 ve g\u00fc\u00e7l\u00fc olan bir K\u00fcrd a\u011fas\u0131, bir gece ans\u0131z\u0131n mutlu \u00e7iftin evlerini adamlar\u0131 ile birlikte basarak, g\u00fczel Beyziye\u2019yi ka\u00e7\u0131r\u0131r.<\/p>\n
Bu hadiseden sonra evinden ve ailesinden al\u0131koyulan ve bilinmedik bir yere g\u00f6t\u00fcr\u00fclen Beyziye hakk\u0131nda, akibetinin ne oldu\u011fu, g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc yerden ka\u00e7maya \u00e7al\u0131\u015f\u0131p \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131 hususlar\u0131nda bir bilgiye hi\u00e7 bir zaman ula\u015famad\u0131k. Ancak bildi\u011fimiz, Murto\u2019nun bu hadiseden sonra \u00c7emi\u015fgezek\u2019e k\u0131zlar\u0131 ile gelip yerle\u015fti\u011fi ve \u00f6l\u00fcm\u00fcnden k\u0131sa bir zaman sonra iki k\u00fc\u00e7\u00fck k\u0131z\u0131n\u0131n varl\u0131kl\u0131 bir Ermeni ailenin yan\u0131na hizmet\u00e7i olarak verildi\u011fiydi; (yanl\u0131\u015f bir anla\u015f\u0131lma sonucu Harput Gazetesi\u2019inde \u00e7\u0131kan bir haberde \u2019baban\u0131n \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc, annenin ise tekrardan evlendi\u011fi\u2019 \u015feklindeydi. Haber do\u011fruydu, ancak zaman s\u0131ralamas\u0131 yanl\u0131\u015ft\u0131).<\/p>\n
K\u0131zkarde\u015flerin b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc olan Em\u00ea\u2019nin, \u0130ncil\u2019in \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 ile kad\u0131nlar\u0131n e\u011fitimi ve okuma yazma \u00f6\u011frenebilme imkanlar\u0131ndan haberdar olmas\u0131, yanlar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ailenin g\u00fcnah \u00e7\u0131karma ayinleri ile birlikte ger\u00e7ekle\u015fir ve okuma yazmay\u0131 da \u00f6\u011frenerek, Matta\u2019n\u0131n M\u00fcjdesi\u2019nden (\u0130ncil) iki sentlik n\u00fcshaya sahip olur. Bizlerin ilk kez bu k\u0131z hakk\u0131nda haberimizin olmas\u0131 1869 y\u0131l\u0131nda \u00c7emi\u015fgezek\u2019teki misyon merkezimizden \u2019Harput Yat\u0131l\u0131 K\u0131z \u0130lahiyat Okulu i\u00e7in bize fakir bir k\u0131z geldi\u2019 diye bir talebin iletilmesiyle oldu. Bizim cevab\u0131m\u0131z ise her zamanki gibi \u2019e\u011fer uygun biri ise ve onun kitaplar\u0131n\u0131, elbiselerini ve seyahat giderlerini kar\u015f\u0131layan mesul biri de varsa, kabul ederiz\u2019 \u015feklindeydi. Ard\u0131ndan da ekledik \u2019bilinmeli ki bizim okulumuz bir hay\u0131r kurumu de\u011fil\u2019. Cevap ge\u00e7ikmemi\u015fti: \u2019Bu k\u0131z kimsesi olmayan ve kimsenin de umursamad\u0131\u011f\u0131 fakir bir K\u00fcrd k\u0131z\u0131d\u0131r. Yan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve birlikte ikamet etti\u011fi ki\u015filerin de onu g\u00f6nderme gibi bir niyetleri de s\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, e\u011fer bu k\u0131z okula gitmeye kalksa en g\u00fczel elbiselerinden mahrum ederler\u2019.<\/p>\n
Biz ise: \u2019o zaman \u00f6yle bir k\u0131z\u0131 e\u011fitmek gibi bir \u015feyle i\u015fimiz olmaz\u2019 \u015feklinde cevap verip meseleye nokta koymu\u015ftuk. Ta ki ben ve bay. H.M. Barnum \u00c7emi\u015fgezek\u2019i bir ka\u00e7 ay sonra ziyaret edene kadar. \u00c7\u00fcnk\u00fc biz oraya var\u0131nca, bu K\u00fcrd k\u0131z\u0131 kendinden emin ve hedefine odakl\u0131 bir tarzda kar\u015f\u0131m\u0131za dikildi. K\u0131zlar i\u00e7in, Hristiyan e\u011fitimi al\u0131n\u0131lan bir cennet oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc yat\u0131l\u0131 okulumuza gelme kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131, her halinden belliydi Em\u00ea\u2019nin. Hi\u00e7 bir Ermeni k\u0131z\u0131 bu \u015fekilde bizim kar\u015f\u0131m\u0131za dikilp soru sorma ve cevap verme c\u00fcrretinde bulunamazken, ki bu cesareti sadece Protestan e\u011fitiminden ge\u00e7mi\u015fler g\u00f6sterebilirler, bu fakir K\u00fcrd k\u0131z\u0131 hepimizi \u015fa\u015fk\u0131na u\u011fratan bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f yapt\u0131. B\u00fcy\u00fck bir azim, so\u011fukkanl\u0131l\u0131k, do\u011fu\u015ftan gelen yetenek ve yal\u0131n bir ikna kabiliyeti ile, neden bizim onu okulumuza kabul etmemiz yalvar\u0131\u015f\u0131 ile, bizlerde hem merak uyand\u0131rd\u0131 hem de dikkatimizi \u00e7ekti.<\/p>\n
K\u0131z\u0131n t\u00fcm yalvar\u0131\u015f ve bizleri ikna etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 hususlara kar\u015f\u0131n, standart cevab\u0131m\u0131z haz\u0131rd\u0131. Ta ki bize \u2019 bak\u0131n\u0131z misyonerler; acaba \u015fimdi Hz. \u0130sa bu d\u00fcnyada ya\u015f\u0131yor olsayd\u0131 ve benim gibi fakir ve kimsesiz bir k\u0131z onun huzuruna \u00e7\u0131k\u0131p, sundu\u011fu kurtulu\u015f yolunu \u00f6\u011frenmek i\u00e7in ona s\u0131\u011f\u0131nsayd\u0131, sizce Hz. \u0130sa o k\u0131z\u0131 kabul etmez miydi?\u2019 \u015feklinde bir soru y\u00f6neltince, hal\u0131haz\u0131rdaki \u2019Hz. \u0130sa\u2019y\u0131 ve onun yolunu, bizim yat\u0131l\u0131 okulumuza gelmeden burada da \u00f6\u011frenebilirsin\u2019 olan cevab\u0131m\u0131z\u0131 veremedik. \u00c7\u00fcnk\u00fc k\u0131z\u0131n bu inan\u00e7, y\u00fcreklilik ve b\u00fcy\u00fck i\u00e7tenlikle dile getirdiklerinin, onun buradaki vas\u0131fs\u0131z Hristiyan \u00e7evresi taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilemeyece\u011fini biz de biliyorduk.<\/p>\n
Em\u00ea\u2019nin bu i\u00e7ten ve yal\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncelerinin do\u011frulu\u011funa her ne kadar inansak da, yine de kendimize g\u00f6re korkular\u0131m\u0131z, \u015f\u00fcphelerimiz ve \u00e7ekincelerimiz vard\u0131. Her\u015feyden \u00f6nce ilk defa bir K\u00fcrd k\u0131z\u0131n\u0131n yat\u0131l\u0131 ilahiyat okulumuza gelme talebi ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yayd\u0131k. Bunun sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ve etkisinin ne oldu\u011funu iyi hesaplamam\u0131z gerekmekteydi. Ayr\u0131ca bu k\u0131z kimdi, neden b\u00f6yle bir talepte bulunuyordu?. \u00d6al\u0131\u015fkan, disiplinli ve itaatkar m\u0131yd\u0131 ger\u00e7ekte?. En \u00f6nemlisi ger\u00e7ekten inan\u00e7 ve \u00f6\u011frenim konusunda d\u00fcr\u00fcstm\u00fcyd\u00fc, yoksa sadece daha rahat ve iyi bir ya\u015fam se\u00e7ene\u011fi olarak okulumuzu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcnden dolay\u0131 m\u0131 bunlar\u0131 planl\u0131yordu?. T\u00fcm bu sorular\u0131m\u0131za cevap bulmak \u00fczere Hristiyan karde\u015flerimize haber sald\u0131k ve dan\u0131\u015ft\u0131k. Hepsinden olumlu cevap ve iyi referanslar ald\u0131ktan sonra, her ne pahas\u0131na olursa olsun, bu zavall\u0131 K\u00fcrd k\u0131z\u0131na bir \u015fans vermeyi ve denemeyi g\u00f6ze ald\u0131k. Em\u00ea\u2019yi de beraberimize al\u0131p Harput\u2019a g\u00f6t\u00fcrmeye karar k\u0131ld\u0131k.<\/p>\n
Ancak k\u0131z\u0131n \u00e7evresi zaten bize ve misyonumuza d\u00fc\u015fman ki\u015filerden olu\u015fuyordu ve bunun \u00fczerine bir de \u2019\u015fapka takanlar a\u015firetimizden birini al\u0131p Hristiyan yapacaklarm\u0131\u015f\u2019 dedikodusu da K\u00fcrdler aras\u0131nda yay\u0131l\u0131nca, durum \u00e7ok daha zor ve tehlikeli bir hal ald\u0131. Nu yetim ve zavall\u0131 k\u0131z\u0131n,\u00a0 birdenbire silahlar\u0131 dolu halde ve tehditlerinde \u015fakas\u0131 olmayan y\u00fczlerce seveni \u00e7\u0131kt\u0131 ortaya. Bizim a\u015firetimizden birini al\u0131p da g\u00f6t\u00fcremezsiniz diye ikazda bulunan bu insanlar\u0131n ciddi olduklar\u0131, zaten daha \u00f6nce bu \u00e7etin b\u00f6lgede \u00f6ld\u00fcrd\u00fckleri zavall\u0131 Ermeniler\u2019den dolay\u0131 bilinmekteydi. O y\u00fczden Em\u00ea\u2019ye kanat gererek biz misyonerler ile bu g\u00f6r\u00fc\u015fmeyi m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan Protestan Hristiyan dostlar\u0131m\u0131z\u0131n hayatlar\u0131ndan endi\u015fe etmeleri ve korkmalar\u0131 da yersiz de\u011fildi. Ancak olu\u015fan bu korku, \u00fcrkeklik ve \u00e7ekingenlik bulutlar\u0131 kaybolarak, yerini daha pozitif ve i\u00e7 a\u00e7\u0131c\u0131 bir ortama b\u0131rakt\u0131. Biz bu co\u011frafyan\u0131n ani de\u011fi\u015fiklik ve beklenmedik durumlar\u0131na al\u0131\u015fk\u0131n oldu\u011fumuzdan, o kendinden emin ve kararl\u0131 k\u0131z Em\u00ea hakk\u0131nda \u2019i\u00e7inde bulundu\u011fu sefil ve zorlu hayattan ka\u00e7mak i\u00e7in, Hz. \u0130sa\u2019n\u0131n \u00f6\u011fretisini \u00f6\u011frenmek bahanesiyle yat\u0131l\u0131 ilahiyat okuluna s\u0131\u011f\u0131nan biri\u2019 oldu\u011funu k\u0131nskan\u00e7 ve bir o kadar da fakir olan Protestan Hristiyan\u2019\u0131n biri dile getirdi. Ard\u0131ndan da kalbinden ge\u00e7enleri t\u00fcm \u00e7\u0131plakl\u0131\u011f\u0131 ile \u0131zd\u0131rapl\u0131 bir tarzda s\u00f6yledi: \u2019Bu K\u00fcrd k\u0131z\u0131 sizler i\u00e7in o kadar m\u0131 \u00f6nemlidir ki, bizlerin ruhlar\u0131m\u0131z\u0131 haz\u0131rl\u0131ks\u0131z sonsuzlu\u011fa g\u00f6ndermek istersiniz? Bu k\u0131z selamete ve refaha ula\u015fs\u0131n diye bizleri kurban m\u0131 edeceksiniz?<\/p>\n
\u2019Kesinlikle hay\u0131r\u2019 diye cevap verdik ve ekledik: \u2019Ancak \u015funun bilinmesinde fayda var ki, vicdani bir karar alarak ve pozisyonumuzu belirledikten sonra, hi\u00e7bir K\u00fcrd silah\u0131 bizi bu karar\u0131m\u0131zdan geriye d\u00f6nd\u00fcremez. Belki de Yaradan b\u00f6yle bir hadise ile sizleri ahiret i\u00e7in s\u0131n\u0131yordur bay\u0131m. Nas\u0131l ki \u00f6l\u00fcm saatinin belirsizli\u011fi bir hakikat ise, sizin de bir Protestan Hristiyan\u2019\u0131ndan beklenilenden ba\u015fka bir \u015feyi d\u00fc\u015f\u00fcnmeniz \u00e7ok ufak bir umut te\u015fkil edecektir. Belki de bir t\u00fcfe\u011fin namlusu ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelmeniz, ahiret \u00f6ncesi gerekli olan uyanman\u0131za vesile olabilir. Yani uzun s\u00f6z\u00fcn k\u0131sas\u0131 biz \u2019o k\u0131z aram\u0131za kat\u0131labilir\u2019 diyoruz\u2019.<\/p>\n
Art\u0131k geriye bu i\u015fi nas\u0131l yapaca\u011f\u0131m\u0131z kalm\u0131\u015ft\u0131. Bu k\u0131z\u0131 yan\u0131m\u0131za alarak gitmek, sanki bir gurur ve bir zafer kazanm\u0131\u015fl\u0131k edas\u0131 yarataca\u011f\u0131ndan karga\u015fa ve k\u0131z\u0131n gitmesine engel bir giri\u015fim dahi yaratabilirdi. Pazar ayinleri s\u0131ras\u0131nda, elli ya\u015flar\u0131nda ciddi g\u00f6r\u00fcn\u00fcml\u00fc bir bay dikkatimizi \u00e7ekmi\u015fti, ki bu bay i\u00e7in ilahi s\u00f6zler \u00e7\u00f6lde susuz kalm\u0131\u015f bir ki\u015fiye sunulan su gibi gelmekteydi. Bu bay da bizlerin Em\u00ea\u2019nin durumu isti\u015faresi s\u0131ras\u0131nda cemaatle birlikte bizi dinliyordu. Sakin ve konuya odaklanarak. T\u00fcm konu\u015fmalar ve isti\u015fareler savhas\u0131 gebitip konu icraata gelince, bu bay yerinden kalkarak bizlere y\u00f6nelerek: \u2019misyonerler, bu k\u0131z\u0131n ilahiyat yat\u0131l\u0131 okuluna gelmesini istiyor musunuz?\u2019 diye sorunca ve bizlerden de soruyu onaylay\u0131c\u0131 cevap al\u0131nca, kendini feda eder bir duru\u015f ile \u2019karde\u015flerim, bu k\u0131z\u0131n oraya gidememi\u015f olmas\u0131n\u0131 vicdan\u0131m kabul etmez. Onu Harput\u2019a ben g\u00f6t\u00fcrece\u011fim ve bunu K\u00fcrdlere de s\u00f6yleyebilirsiniz\u2019. Beni \u00f6ld\u00fcr\u00fcrlerse de \u00f6ld\u00fcrs\u00fcnler\u2019 diye d\u00fc\u015f\u00fcncelerini dile getirdi.<\/p>\n
Harput\u2019tan genel g\u00f6r\u00fcn\u00fcm ve Amerikan \u0130lahiyat Okulu (misyoner binalar\u0131), 1900\u2019ler<\/em><\/p>\n \u00a0<\/em><\/p>\n Bizlerin arzusu tabi ki hi\u00e7 kimsenin \u00f6lmemesiydi ve bu k\u00fc\u00e7\u00fck cemaatimizden o olabilecek tehlikeyi an\u0131ndaki ki\u015fi dahi oradan ka\u00e7mal\u0131yd\u0131. Garabed adl\u0131 bu bay hem cesareti hemde tembel tembel dola\u015fmas\u0131 ile \u00fcnl\u00fc birisiydi. Hristiyan vaazcileri can edas\u0131 ile takip etti\u011fi gibi, onlar\u0131 tam bir Hristiyan gibi ele\u015ftirip sitem de ediyordu. Biz de bu vesiyle bir ta\u015fla iki ku\u015f vurmay\u0131 kafam\u0131za koyarak, Garabet\u2019in Em\u00ea\u2019yi Harput\u2019a getirmesiyle, hem bu k\u00fc\u00e7\u00fck k\u0131z\u0131n hemde onun, bir daha da bu \u015fehre geri d\u00f6nmemesini sa\u011flam\u0131\u015f olacakt\u0131k. O y\u00fczden Garabet\u2019in kula\u011f\u0131na \u2019Em\u00ea\u2019yi al bize, ilahiyat okuluna getir\u2019 diye f\u0131s\u0131ldad\u0131k.<\/p>\n Garabet tembel oldu\u011fu kadar, kurnazd\u0131 da. Hemen Em\u00ea\u2019nin a\u015firetinin reisi olan \u00fcnl\u00fc Alo Gako A\u011fa* ile irtibata ge\u00e7erek, ondanbu k\u00fc\u00e7\u00fck k\u0131z\u0131n Harput\u2019ta misyonerler taraf\u0131ndan e\u011fitim g\u00f6rebilmesine dair, bir teminat mektubu alm\u0131\u015f ve bu \u015fekilde kendisi ve k\u00fc\u00e7\u00fck k\u0131z\u0131n can g\u00fcvenli\u011fini de sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131.\u00a0 Fazla zaman kaybetmeden de ayn\u0131 gece Em\u00ea\u2019yi bir kat\u0131r\u0131n s\u0131rt\u0131na atarak, ertesi sabah solu\u011fu Harput yat\u0131l\u0131 ilahiyat okulunun kap\u0131s\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde bulmu\u015ftu.<\/p>\n *(bak\u0131n\u0131z Missionary Herald for 1855, pp.55, 340\/yazar\u0131n notu),<\/p>\n <\/p>\n Kap\u0131dan i\u00e7eri giren k\u00fc\u00e7\u00fck Em\u00ea, sevin\u00e7li ancak \u00fcrkek, endi\u015feli ancak bir o kadar da merakl\u0131 g\u00f6zlerle \u00e7evresine bak\u0131n\u0131yordu, ki biz onunla birlikte Yeni Kud\u00fcs\u2019\u00fcn e\u015fi\u011fini birlikte a\u015facakt\u0131k. Uzun boyu, parlayan kapkara g\u00f6zleri, endaml\u0131 duru\u015fu, g\u00fcr ancak da\u011f\u0131n\u0131k uzun sa\u00e7lar\u0131, tuhaf ancak bir o kadar da ilgi \u00e7ekici olan k\u0131yafetleri ile bu da\u011f k\u0131z\u0131, bir ressama ilham verebilecek \u015fekilde \u00f6n\u00fcm\u00fczde duruyordu. Okula giri\u015findeki ruh halinden ve okulun da sergiledi\u011fi dini atmosferden, bu k\u00fc\u00e7\u00fck k\u0131z\u0131n kalbini Kurtar\u0131c\u0131\u2019ya (Hz.\u0130sa) teslim etmeye haz\u0131r oldugu g\u00f6zlemlenebiliyordu.<\/p>\n Yakla\u015f\u0131k \u00fc\u00e7 y\u0131ll\u0131k bir s\u00fcre sonras\u0131 vaftiz edilen Em\u00ea, Harput\u2019taki kilisenin cematine kabul edilmi\u015f ve halende orada \u00fcye durumdad\u0131r.<\/p>\n E\u011fitiminin ilk d\u00f6rt senesini \u00e7al\u0131\u015fkanl\u0131k, s\u00fckunet ve kararl\u0131l\u0131k i\u00e7inde ilerlemi\u015fti. \u00d6\u011frendi\u011fi her \u015fey an\u0131nda haf\u0131zas\u0131na yerle\u015fti\u011fi gibi, \u00f6\u011frendiklerini di\u011fer k\u0131zlara da \u00f6\u011fretiyordu. Zamanla kendisini yeti\u015ftirip gerekli olgunlu\u011fa eri\u015ftikten sonra, Merkezi Harput yat\u0131l\u0131 ilahiyat okulunda di\u011fer k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131na \u00f6\u011fretmenlik yapmaya da ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Bizlerin de o okulda \u00f6\u011fretmen oldu\u011fumuz zaman diliminde, onun yat\u0131l\u0131 k\u0131z okulunun k\u00fc\u00e7\u00fck bir miniyat\u00fcr\u00fcn\u00fc ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015f olmas\u0131ndan, b\u00fcy\u00fck haz ve memnuniyet duyduk.<\/p>\n <\/p>\n Att\u0131\u011f\u0131 her ad\u0131m\u0131 ve uygulad\u0131\u011f\u0131 her \u015feyi tamam\u0131yla m\u00fcfredeta uygun yap\u0131yordu. Onun ya\u015f\u0131ndaki ba\u015fka bir \u00f6\u011frencinin bir kitle \u00f6n\u00fcnde yapmaya cesaret edemeyece\u011fi ve hatta gururunu k\u0131rabilece\u011fi durumu, Em\u00ea bir \u00f6\u011fretmen olarak dik ve emin bir \u015fekilde yerine getiriyordu. Bu k\u0131z\u0131n sahip oldu\u011fu kalite ve kapasite buralarda \u00e7ok ender g\u00f6r\u00fclen bir olgu idi, ki Em\u00ea\u2019nin sergiledi\u011fi t\u00fcm meziyetler tam bir Bat\u0131 felsefesi tarz\u0131ndayd\u0131. Yetkililerin koydu\u011fu kurallara ve telkin ettikleri \u015fartlara uymamak \u00e7ok ama \u00e7ok zor bir\u015feydir buaradaki \u00f6\u011fretmenler i\u00e7in. Ancak bir defas\u0131nda bir yetkilinin Em\u00ea\u2019den bir dersini zaman k\u0131s\u0131tl\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 atlamas\u0131n\u0131 istemesi \u00fczerine, Em\u00ea onu terslemi\u015f ve \u2019misyonerler beni buraya bu k\u0131zlara ders vermem i\u00e7in koydular ve ben de bunu yapa\u00e7a\u011f\u0131m\u2019 diye \u00e7\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n Tebess\u00fcme neden olsa da, onun bu eski durumu \u00f6zelli\u011fini korumakta ve ders verdi\u011fi \u2019b\u00fcy\u00fck ev\u2019 diye nitelendirdi\u011fi okulda bu fikirlere halen de sahip. \u0130\u00e7inde bulundu\u011fumuz y\u0131lda asistan \u00f6\u011fretmenlik yapan Em\u00ea, okula gelen ziyaret\u00e7iler taraf\u0131ndan ilgi oda\u011f\u0131 olmaya devam ediyor. Gelenlerin ilk sorduklar\u0131 ve g\u00f6rmek istedi\u011fi ki\u015fi bu \u2019K\u00fcrd K\u0131z\u0131\u2019.<\/p>\n Buraya gelmesi ve bizlerle olan irtibat\u0131 konusuna, ge\u00e7enlerdeki bir mektubunda \u2019Harput\u2019taki misyonerler benim ilahiyat okuluna gelme arzumu duyanca, onlardan ikisi beni g\u00f6rmek i\u00e7in \u00c7emi\u015fgezek\u2019e geldiler\u2019 diye yazm\u0131\u015ft\u0131 Em\u00ea. Bizler de hem buradakilerin hemde memlekettekilerin (ABD) onun hakk\u0131ndaki iltifatlar\u0131, s\u00f6ylentileri ve merak edilenleri ona iletirken, sahip oldu\u011fu m\u00fccadeleci ve gayretli yap\u0131s\u0131 itibariyle, onu art\u0131k bizimle ayn\u0131 yerde tutamayaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 da g\u00f6zlemliyorduk. \u00c7\u00fcnk\u00fc Em\u00ea e\u011fitiminde daha da y\u00fckselmek ve devam\u0131n\u0131 Amerikan South Hadley veya Vassar\u2019da tamamlamak istiyordu.<\/p>\n Planlar\u0131 ve projelerinin ger\u00e7ekle\u015fmemesi veya gayret ve \u00e7abalar\u0131n\u0131n bazen bo\u015fa gitmesi durumunda, deyim yerindeyse \u2019civitin dibine vururak\u2019 hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na u\u011fray\u0131p karamsarl\u0131\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcyordu Em\u00ea. Ancak \u00e7abuk toparlarak etkin ve hakim bir \u015fekilde g\u00f6revine d\u00f6nebiliyordu. Bu sat\u0131rlar\u0131n yazar\u0131 olarak bir keresinde\u2019Em\u00ea bir an i\u00e7in \u00f6lece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnsemde, yine ilgin\u00e7 bir \u015fekilde toparlan\u0131p, buradaki k\u0131zlar\u0131n ak\u0131llar\u0131n\u0131 ba\u015flar\u0131ndan ald\u0131n\u2019 diye \u00e7\u0131k\u0131\u015f yapt\u0131m.<\/p>\n <\/p>\n
\n![\"\"](\"http:\/\/www.bitlisname.com\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/E-College.png\")
<\/a><\/p>\n