{"id":21304,"date":"2018-10-04T08:00:30","date_gmt":"2018-10-04T05:00:30","guid":{"rendered":"http:\/\/candname.com\/tr\/?p=21304"},"modified":"2023-04-16T04:51:11","modified_gmt":"2023-04-16T01:51:11","slug":"unutulmus-bilge-bir-kurdun-hikayesi-ziryab-abdul-hasan-ali-ibn-nafi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/candname.com\/tr\/?p=21304","title":{"rendered":"Unutulmu\u015f Bilge Bir K\u00fcrd\u00fcn Hikayesi: Z\u0131ryab (Abdul Hasan Ali Ibn Nafi)"},"content":{"rendered":"<p><strong>Z\u0130RYAB: Flamenko\u2019nun babas\u0131 ya da unutulmu\u015f bilge bir K\u00fcrd\u00fcn hikayesi<\/strong><\/p>\n<p>O\u2019nun k\u00fc\u00e7\u00fck bir hikayesini ileriki b\u00f6l\u00fcmlerde okuyacaks\u0131n\u0131z. Hak verece\u011finiz \u00fczere, O ne k\u00fc\u00e7\u00fck hikayelere, ne de b\u00fcy\u00fck romanlara s\u0131\u011famayacak kadar \u201cola\u011fanustu\u201d bir insand\u0131r. Onun bu ola\u011fan\u00fcst\u00fc \u00f6zelliklerinin yan\u0131nda, \u00e7ok daha k\u00fc\u00e7\u00fck, m\u00fctevazi ba\u015fka bir \u00f6zelli\u011fi daha vard\u0131 ki, beni as\u0131l olarak konu hakk\u0131nda yo\u011funla\u015ft\u0131ran neden de bu oldu. O, do\u011fdu\u011fum topraklar olan, \u201cdengbej\u201dlerin diyar\u0131 K\u00fcrdistan\u2019dan s\u00fcrg\u00fcn ettirilen, ge\u00e7ti\u011fi yerlerde k\u00fclt\u00fcr\u00fc, bilgisi ve muhte\u015fem sesiyle herkesi hayran b\u0131rakan ve bir s\u00fcreli\u011fine ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m topraklar olan \u0130ber yar\u0131madas\u0131nda hayata veda eden, yetkili otoritelerce flamenco\u2019nun babas\u0131 olarak kabul edilen, \u201cdengbejlerin piri\u201d bir K\u00fcrd idi.<\/p>\n<p>Ziryab, takma ad\u0131d\u0131r. Baz\u0131 kaynaklara g\u00f6re, melodik \u00f6ten siyah bir ku\u015f\u2019un (Blackbird, P\u00e1garo Negro) ad\u0131 olup, teninin renginden (esmer olu\u015fu) ve sesinin g\u00fczelli\u011finden, di\u011ferlerine g\u00f6re ise, sesinin ak\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na ve durulu\u011funa atfen alt\u0131n su (zer ab) anlam\u0131nda bu ada sahip oldu\u011fu belirtilmektedir.<\/p>\n<p>As\u0131l ad\u0131 Abdul Hasan Ali Ibn Nafi\u2019dir. 789 y\u0131l\u0131nda Musul\u2019un bir K\u00fcrd k\u00f6y\u00fcnde do\u011far. Ailenin tek \u00e7ocu\u011fudur. Di\u011fer b\u00fct\u00fcn karde\u015fleri do\u011fduktan bir s\u00fcre sonra \u00f6l\u00fcrler. Babas\u0131 Nafi orta halli bir aile reisidir. Hen\u00fcz k\u00fc\u00e7\u00fckken ailesi Bagdat\u2019a ta\u015f\u0131n\u0131r. Abdul Hasan Ali burada \u00e7ok iyi bir e\u011fitim g\u00f6r\u00fcr. \u00c7ok parlak bir \u00f6grencidir. Bilim ve edebiyatta ve \u00f6zellikle cografya ve astronomi konusunda \u00e7ok ba\u015far\u0131l\u0131d\u0131r. Ama as\u0131l ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131 m\u00fczik konusunda g\u00f6sterir. D\u00f6nemin en b\u00fcy\u00fck ve ayn\u0131 zamanda saray\u0131nda ba\u015f m\u00fczisyeni olan Ishak\u2019\u0131n yan\u0131nda e\u011fitim g\u00f6r\u00fcr. Onun favori \u00f6grencisidir.<\/p>\n<p>Bagdat d\u00f6nemin en \u00fcnl\u00fc bilim, k\u00fclt\u00fcr ve sanat merkezidir. Bug\u00fcnk\u00fcn\u00fcn aksine, Bagdat o d\u00f6nemde \u201cbar\u0131\u015f\u0131n \u015fehri\u201d olarak an\u0131lmaktad\u0131r. Abbasi devletinin ba\u015fkenti olan Bagdat, Halife Harun Re\u015fit ile en parlak d\u00f6nemini ya\u015famaktad\u0131r. Bu d\u00f6nemde bilginler ve sanat\u00e7\u0131lar korunmu\u015f ve desteklenmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Harun Re\u015fit bir g\u00fcn saray\u0131n ba\u015f m\u00fczisyeni olan Ishak\u2019tan saray\u0131ndaki m\u00fczisyenlerden farkl\u0131, tan\u0131nmam\u0131\u015f, yeni bir ses, bir m\u00fczisyen bulmas\u0131n\u0131 ister. Bas m\u00fczisyen bu iste\u011fin derhal yerine getirilece\u011fini s\u00f6yler ve bir s\u00fcre sonra, halifenin kar\u015f\u0131s\u0131na en g\u00f6zde \u00f6\u011frencisini \u00e7\u0131kar\u0131r. Bu \u00f6\u011frenci Ziryab\u2019d\u0131r. Ziryab \u00e7ok heyecanl\u0131d\u0131r. Bunun hayat\u0131n\u0131n en \u00f6nemli anlar\u0131ndan biri oldu\u011funun fark\u0131ndad\u0131r. Ancak, kendisine g\u00fcveni tamd\u0131r. Halifenin sordu\u011fu sorulara ak\u0131c\u0131 ve bilin\u00e7li cevaplar verir. Halifenin m\u00fczik konusundaki bilgisine ili\u015fkin yapt\u0131\u011f\u0131 soruya \u015fu cevab\u0131 verir: \u201cEvet, halk\u0131n bildi\u011fi \u015fark\u0131lar\u0131n\/t\u00fcrk\u00fclerin hepsini bilirim, bunun \u00f6tesinde benim bildiklerimin \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131n\u0131 ise hi\u00e7 kimse bilmez, onlar\u0131 sizin i\u00e7in saklad\u0131m, e\u011fer bana izin verirseniz daha \u00f6nce hi\u00e7 duymad\u0131\u011f\u0131n\u0131z \u015fark\u0131lar\/t\u00fcrk\u00fcler s\u00f6yleyece\u011fim size\u201d. Bunun \u00fczerine Halife hocas\u0131 Ishak\u2019\u0131n Ud\u2019unu getirmelerini emreder. Bu Ud\u2019u Ziryab\u2019a verdikleri s\u0131rada, Ziryab tekrar s\u00f6z al\u0131r: \u201cBenim bir Ud\u2019um var. Onu kendi ellerimle yapt\u0131m. Sanat\u0131m\u0131 en iyi onunla icra edebilirim. Ba\u015fka bir ud istemem. Ud\u2019um \u015fu anda kap\u0131da. L\u00fctfen onu kullanmama izin verin\u201d der. Halife o Ud\u2019u getirmelerini emreder. Fakat getirilen Ud\u2019un di\u011ferinden pek farkl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnce \u015f\u00f6yle der Halife: \u201c Yan\u0131nda yeti\u015fti\u011fin ve halen \u00f6\u011frencisi oldu\u011fun hocan\u0131n Ud\u2019unu kullanmaktan neden ka\u00e7\u0131nd\u0131n?\u201d. Ziryab, \u201cE\u011fer efendimiz hocam\u0131n \u015fark\u0131lar\u0131n\u0131 dinlemek istiyorsa, onun Ud\u2019uyla bunu icra edece\u011fim, fakat e\u011fer benim \u015fark\u0131lar\u0131m\u0131 dinlemek istiyorsa onu kendi Ud\u2019umla \u00e7almak istiyorum\u201d der. Bunun \u00fczerine Halife: \u201cBana her ikisi de farks\u0131z g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor\u201d der. Ziryab cevap verir: \u201cHakl\u0131s\u0131n\u0131z, efendim, ilk bak\u0131\u015fta fark yokmu\u015f gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor, fakat benim Ud\u2019um, ayn\u0131 tahtadan yap\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen, yakla\u015f\u0131k olarak di\u011ferinin \u00fc\u00e7te biri a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131ndad\u0131r. Ayr\u0131ca, benim Ud\u2019umun perdeleri ipekten olup, s\u0131cak suda e\u011frilmemi\u015f, b\u00f6ylece daha iyi bask\u0131 yaparak, onlar\u0131 yumu\u015fak ve p\u00fcr\u00fczs\u00fcz hale getirir. Yine, bas sesi veren teli ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc teli aslan yavrusunun ba\u011f\u0131rsaklar\u0131ndan yapt\u0131m ki bu onlara di\u011fer hayvanlar\u0131nkinden daha fazla sese berrakl\u0131k, yo\u011funluk, yank\u0131 ve incelik vermekte ve m\u0131zrap kullan\u0131m\u0131nda di\u011ferlerinden daha fazla dayan\u0131kl\u0131 olmas\u0131n\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r\u201d der. T\u00fcm bu a\u00e7\u0131klamalar Halifenin \u00e7ok ho\u015funa gider ve ondan m\u00fczi\u011fini icra etmesini ister. Ziryab Ud\u2019unu al\u0131r ve \u00e7almaya ba\u015flar. Ziryab\u2019in s\u00f6yledi\u011fi \u015fark\u0131lar ve yapt\u0131\u011f\u0131 m\u00fczikten \u00e7ok etkilenen Halife, saray\u0131n ba\u015f m\u00fczisyeni Ishak\u2019a d\u00f6nerek \u201c e\u011fer bana do\u011fruyu s\u00f6ylemedi\u011fini bilmis olsayd\u0131m, beni onun kalitesi hakk\u0131nda bilgilendirmedi\u011fin i\u00e7in seni cezaland\u0131rmam gerekirdi. \u015eimdi onu al ve e\u011fitimini bitirene kadar ona \u00e7ok iyi bak, zira onun hakk\u0131nda planlar\u0131m var\u201d der.<\/p>\n<p>Ziryab \u00e7ok mutludur. Hayat\u0131n\u0131n bu ilk s\u0131nav\u0131n\u0131 ba\u015far\u0131yla ge\u00e7mi\u015fti. \u00d6n\u00fcnde b\u00fcy\u00fck bir gelecek vard\u0131. Onun hayallerini kuruyordu. Ancak, bu hayali \u00e7ok uzun s\u00fcrmeyecekti. Halifenin kar\u015f\u0131s\u0131nda g\u00f6stermi\u015f oldu\u011fu y\u00fcksek performans, onun i\u00e7in ayn\u0131 zamanda sonun ba\u015flang\u0131c\u0131 olmu\u015ftu. Onun bu performans\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda hocas\u0131 dahi \u015fa\u015f\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Halifenin Ziryab\u2019a olan bu ilgisi hocas\u0131n\u0131 \u00e7ok korkutmu\u015ftur. Bir g\u00fcn sonras\u0131na, ders ba\u015flamadan \u00f6nce kendi evinde g\u00f6r\u00fc\u015fmek \u00fczere randevula\u015f\u0131rlar. Ziryab sabah erkenden \u00e7ok \u00e7o\u015fkulu bir \u015fekilde uyan\u0131r, hemen giyinir ve hocas\u0131n\u0131n evine do\u011fru yol al\u0131r. Kendisini bekliyen s\u00fcrprizden habersizdir. Hocas\u0131 konu\u015fmaya ba\u015flar: \u201cbeni dikkatle dinle Ali, bu d\u00fcnya ba\u015ftan \u00e7\u0131kar\u0131c\u0131d\u0131r ve k\u0131skan\u00e7l\u0131k en eski hastal\u0131klardan biridir \u00f6zellikle ayn\u0131 zanaati payla\u015fan ki\u015filer aras\u0131nda. Sen beni aldatt\u0131n. Ben senin geli\u015fimin i\u00e7in gayret ederken, sen kendi \u00fcst\u00fcn yeteneklerini benden saklad\u0131n. Beni halifenin kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00f6nemsiz k\u0131ld\u0131n. K\u0131sa bir zaman i\u00e7erisinde kendi pozisyonumu kaybedebilirim. Ama buna m\u00fcsaade etmeyece\u011fim. E\u011fer aram\u0131zdaki bu ustadl\u0131k ili\u015fkisi olmasayd\u0131, neye mal olursa olsun, daha fazla s\u00f6ze gerek kalmadan, senin hayat\u0131na son verirdim. Fakat, sana iki s\u0131k aras\u0131nda tercih hakk\u0131 verece\u011fim. Ya buradan uzakla\u015f\u0131r ve bir daha senden haber alamayaca\u011f\u0131m \u015fekilde uza\u011fa gider, ki bu durumda her t\u00fcrl\u00fc masraf\u0131n\u0131 ben kar\u015f\u0131layaca\u011f\u0131m, ya da burada kal\u0131r benim \u00f6fkemi ve k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcm\u00fc \u00fczerine \u00e7eker ve benim d\u00fc\u015fman\u0131m olursun, ki bu durumda ya\u015famana izin vermem. Se\u00e7imi sen yap\u201d.<\/p>\n<p>T\u00fcm bu s\u00f6ylenenler kar\u015f\u0131s\u0131nda neye u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u015fa\u015f\u0131ran gen\u00e7 Ziryab, hocas\u0131n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 bu tehdidi \u00e7ok ciddiye al\u0131r. Zira, biliyordu ki hocas\u0131 bunu yapabilecek g\u00fcce ve etkiye sahipti. Ufukta yeni bir gelecek beliriyordu. Bu gelece\u011fin ad\u0131 ise s\u00fcrg\u00fcnd\u00fc. Daha d\u00fcne kadar parlak bir gelece\u011fin hayallerini kurarken, bug\u00fcn \u00f6n\u00fcnde tek bir se\u00e7enek kalm\u0131\u015ft\u0131. Uzaklara gitmek. G\u00f6n\u00fcls\u00fczce. Zorla. Do\u011fdu\u011fu topraklar\u0131, ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131, sevdiklerini, hayallerini hepsini b\u0131rakacakt\u0131. Ama i\u00e7lerinden belki de en \u00e7ok zoruna gideni ve trajik olan\u0131 ise ba\u015fkayd\u0131. Evet, k\u0131skan\u00e7l\u0131k krizlerine girerek, kendisini \u00f6l\u00fcmle tehdit edip s\u00fcrg\u00fcne g\u00f6nderen ki\u015fi de bir K\u00fcrd idi. Ayn\u0131 dili konu\u015fuyorlard\u0131. Hatta ayn\u0131 b\u00f6lgeden idiler. Hocas\u0131 Ishak da Musullu bir K\u00fcrdd\u00fc. Babas\u0131 \u0130brahim Musuli de zaman\u0131nda saray\u0131n ba\u015f m\u00fczisyenli\u011fini yapm\u0131\u015f, d\u00f6nemin en \u00fcnl\u00fc m\u00fczisyenlerinden biridir. Baba o\u011fulun \u00f6nce Musul\u2019da daha sonra Bagdat\u2019ta a\u00e7m\u0131\u015f olduklar\u0131 okullar, d\u00f6nemin en me\u015fhur m\u00fczik okullar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>S\u00fcrg\u00fcn y\u00fczy\u0131llard\u0131r K\u00fcrd ayd\u0131n\u0131n kaderidir. Ama bu s\u00fcrg\u00fcn\u00fcn di\u011ferlerinden \u00e7ok \u00f6nemli bir fark\u0131 var. Bug\u00fcne kadar bildi\u011fimiz t\u00fcm s\u00fcrg\u00fcnler egemen g\u00fc\u00e7ler taraf\u0131ndan siyasal nedenlerle ger\u00e7ekle\u015ftirildi. Bu s\u00fcrg\u00fcn ise, benim bildi\u011fim kadar\u0131yla K\u00fcrd ayd\u0131n\u0131n\u0131n tarihteki ilk s\u00fcrg\u00fcn\u00fcd\u00fcr ve ne yazik ki egemen g\u00fc\u00e7ler tarafindan de\u011fil, bizzat bir K\u00fcrd ayd\u0131n\u0131 tarafindan ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015ftir. Yine, K\u00fcrd ayd\u0131n\u0131n\u0131n birbirini \u00e7ekememezli\u011fi, k\u0131skan\u00e7l\u0131\u011f\u0131 ve ihaneti Ziryab \u00f6rne\u011finde oldu\u011fu gibi, kurbanlar\u0131n\u0131 \u00fcretmeye devam ediyor.<\/p>\n<p>Ziryab i\u00e7in art\u0131k gitme vakti gelir. Sabah erkenden, \u015fehrin hen\u00fcz uykuda oldu\u011fu bir vakitte, bir ticaret kervan\u0131na kat\u0131larak bat\u0131ya do\u011fru yol al\u0131r. Belirsiz bir gelece\u011fe do\u011fru. Hen\u00fcz on dokuz ya\u015f\u0131ndad\u0131r. Son kez Dicle\u2019ye bakar. Ilk durak Kahire\u2019dir. Kahire\u2019nin K\u00fcrdlerin tarihinde ayr\u0131 bir \u00f6nemi var. Bir \u00e7ok kez \u201cs\u00fcrg\u00fcn\u201d K\u00fcrd ayd\u0131nlar\u0131na ev sahipli\u011fi yapm\u0131\u015ft\u0131r. Ziryab\u2019dan 1000 y\u0131l sonra Bedirhanlara kap\u0131s\u0131n\u0131 a\u00e7an bu g\u00fczelim kent, K\u00fcrd gazetecili\u011finin gururu olan \u201cK\u00fcrdistan\u201d gazetesine de t\u00fcm misavirperverli\u011fini g\u00f6stermi\u015ftir. Ziryab, s\u00f6yledi\u011fi farkl\u0131 \u015fark\u0131larla, genel k\u00fclt\u00fcr bilgisiyle ve m\u00fctevazi ki\u015fili\u011fiyle Kahire halk\u0131n\u0131n sevgisini k\u0131sa zamanda kazansa da, yabanc\u0131 ellerde hayat hi\u00e7 de kolay de\u011fildir onun i\u00e7in. Hayat\u0131n\u0131 sesiyle kazan\u0131r. Dengbejler gibi. Festivallerde ve evlerde \u00e7al\u0131p s\u00f6yler. Bir yerde sabit kalmaz. Kuzey Afrika \u015fehirlerinin \u00e7o\u011funu dola\u015f\u0131r. Gitti\u011fi yerlere yeni \u015feyler katar. Oralardan da \u00e7ok \u015fey \u00f6\u011frenir. Evlenir. \u00c7ocuklar\u0131 bu yolculuklarda b\u00fcy\u00fcr. Yoksulluk \u00e7eker. Ancak, bu yoksulluk onun m\u00fczi\u011fe olan ilgisini hi\u00e7 azaltmaz. Ad\u0131 her ge\u00e7en g\u00fcn Kuzey Afrika k\u0131y\u0131lar\u0131nda daha \u00e7ok duyulmaya ba\u015flan\u0131r. \u015eans\u0131n\u0131, Tunus\u2019un o d\u00f6nemdeki ba\u015fkenti ve Kuzey Afrika\u2019n\u0131n en geli\u015fkin merkezi olan Kirvan\u2019da denemek ister.<\/p>\n<p>Ziryab\u2019\u0131n Bagdat\u2019\u0131 terkedi\u015finden bir s\u00fcre sonra Harun Re\u015fit onun durumunu sorar. Bunun \u00fczerine Ishak, Ziryab\u2019\u0131n akl\u0131n\u0131 ka\u00e7\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131, herg\u00fcn d\u00fcnyada kendisinden daha b\u00fcy\u00fck bir m\u00fczisyenin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 tekrarlayarak, sizin ona sundu\u011funuz e\u015fsiz olanaklar\u0131 b\u0131rakarak ortadan kayboldu\u011funu, bir daha da kendisinden haber alamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyerek onu ikna etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. \u0130kna olmu\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnen Harun Re\u015fit \u015funu ekler: \u201cNedeni ne olursa olsun, onun gidi\u015fiyle b\u00fcy\u00fck bir ne\u015fe kayna\u011f\u0131n\u0131 kaybettik\u201dder. Ziryab hep halifenin bir g\u00fcn ger\u00e7e\u011fi o\u011frenece\u011fini ve kendisine sahip \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131 beklentisi i\u00e7indedir. Ancak, gidi\u015finden \u00fc\u00e7 ay sonra onun \u00f6l\u00fcm haberini al\u0131r. Hen\u00fcz k\u0131rkbe\u015f ya\u015f\u0131nda olan d\u00f6nemin en g\u00fc\u00e7l\u00fc, kudretli halifesi ger\u00e7e\u011fi \u00f6\u011frenemeden olur ve b\u00f6ylece Ziryab da son umudunu yitirmi\u015f olur. K\u00fc\u00e7\u00fckken babas\u0131n\u0131 kaybeden Ziryab, Kahire\u2019de bulundu\u011fu s\u0131rada, Bagdat\u2019tan gelen bir t\u00fcccardan annesinin de \u00f6l\u00fcm haberini al\u0131r. Bu haber onda b\u00fcy\u00fck etki yapar. Do\u011fdu\u011fu topraklara olan \u00f6zlemini b\u00fct\u00fcn hayat\u0131 boyunca ta\u015f\u0131sa da, geride b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 tek hayat ba\u011f\u0131 olan annesini de kaybedince, kesin karar\u0131n\u0131 verir. Art\u0131k bir daha geriye d\u00f6nmeyecekti. Yeni gelece\u011fine do\u011fru yol al\u0131r. Ailesini al\u0131r ve Kirvan yollar\u0131na d\u00fc\u015fer.<\/p>\n<p>Kirvan, \u00e7\u00f6l\u00fcn ortas\u0131nda bir vaha. Etkileyici. Bug\u00fcn bak\u0131ms\u0131z ve terkedilmi\u015f bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc sergilese de, IX. y\u00fczy\u0131lda yap\u0131lma d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc camisine sahip bu kent, y\u00fczy\u0131llarca m\u00fcsl\u00fcmanlar i\u00e7in bir ziyaret yeri olur. Bug\u00fcn Kirvan\u2019da Ziryab\u2019a dair bir \u00e7ok ize rastlamak m\u00fcmk\u00fcnse de, Ziryab orada arad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bulamaz. Halk festivallerine kat\u0131l\u0131r, kendini saraya dinletme olana\u011f\u0131 bulur. Ancak, sanat\u0131na yeterli ilginin g\u00f6sterilmedi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnen Ziryab, daha bat\u0131ya gitmek ister. Oradayken Cordoba Emiri hakk\u0131nda \u00e7ok olumlu \u015feyler duyar. Onun sanata olan ilgisi ve sanat\u00e7\u0131lar\u0131 korumadaki \u00fcn\u00fc dilden dile dola\u015fmaktad\u0131r. Oturur, kendisine bir mektup. Onun saray\u0131nda sanat\u0131n\u0131 icra etmek istedi\u011fini bildirir. Mektubu bir t\u00fcccar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla g\u00f6nderir. \u00c7ok umutlu de\u011fildir olumlu bir sonu\u00e7 \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131ndan ne de bir cevap verilece\u011finden. Ancak, aylar sonra, hayat\u0131n\u0131 tamamen de\u011fi\u015ftirecek, \u00fczerinde Cordoba Emiri I.Hakem\u2019in m\u00fch\u00fcr\u00fcn\u00fcn bulundu\u011fu mektup eline ula\u015f\u0131r. Mektubu a\u00e7makta zorlan\u0131r. Mektupta, Cordova Emiri, kendisinin benzersiz sanat\u0131 hakk\u0131nda zaten bilgi sahibi oldu\u011funu, \u00e7ok s\u00f6ze gerek olmadan kendisini saray\u0131na davet etti\u011fini, saray\u0131nda g\u00f6revlendirilece\u011fini ve her t\u00fcrl\u00fc ihtiyac\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanaca\u011f\u0131n\u0131 bildirerek, hemen yola \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 ister. Ziryab bu teklifi ikinci kez d\u00fc\u015f\u00fcnmeden hemen cevaplar ve iki e\u015fini, d\u00f6rt \u00e7ocu\u011funu ve Ud\u2019unu alarak yola koyulur. Uzun ve tehlikeli bir yolculuktan sonra, Cebelitar\u0131k bo\u011faz\u0131n\u0131 a\u015farak 822 y\u0131l\u0131nda Algeciras (Cadiz)\u2019e ula\u015f\u0131r. \u0130ber yar\u0131madas\u0131na ula\u015ft\u0131\u011f\u0131nda 33 ya\u015f\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p>Ziryab\u2019\u0131 Emir I.Hakem taraf\u0131ndan g\u00f6nderilen saray\u0131n ba\u015f m\u00fczisyeni Abdul-Nasr Mansur kar\u015f\u0131lar. K\u00f6t\u00fc haber erken ula\u015f\u0131r misali, iner inmez Emir\u2019in \u00f6l\u00fcm haberini \u00f6grenir. Bir anda her\u015feyi kaybetti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. Ne yapaca\u011f\u0131n\u0131 bilemez. \u00d6n\u00fcnde tek bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Geldi\u011fi yelkenli gemiye binip geri d\u00f6nmek. Ancak, Mansur ona beklemesini, yerine ge\u00e7ecek ki\u015fi olan o\u011flu Abdurrahman\u2019\u0131n da onun kadar hatta ondan daha \u00e7ok sanata ve sanat\u00e7\u0131lara de\u011fer verdi\u011fini, ona durumunu belirten bir mektup yazmas\u0131n\u0131 ister. Mansur mektubu yeni emir Abdurrahman\u2019a iletir. II.Abdurrahman, Ziryab\u2019\u0131n geli\u015fine \u00e7ok sevinir ve ona s\u0131cak ve dostca bir mektup yazar. Ayr\u0131ca, Algeciras valisine de haber g\u00f6ndererek, Ziryab\u2019\u0131n onun misafiri oldu\u011funu, her t\u00fcrl\u00fc misavirperverli\u011fin g\u00f6sterilerek g\u00fcvenlik i\u00e7erisinde Cordoba\u2019ya getirilmesini emreder. Ziryab sonunda Cordoba\u2019dad\u0131r.Cordoba. D\u00fcnyan\u0131n say\u0131l\u0131 ruhani \u015fehirlerinden biri. Kartacal\u0131\u2019lar tarafindan kurulur. Romal\u0131lar, Gotlar, Hristiyanlar ve M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n egemenli\u011fini ya\u015far. Romal\u0131 b\u00fcy\u00fck filozoflar Seneca ve Lucano\u2019nun, t\u0131bb\u0131n olumsuz isimlerinden yahudi filozof ve doktor Maimonides (Mois\u00e9s Ben Maim\u00f3n)\u2019nun, Aristo\u2019yu avrupaya tan\u0131tan b\u00fcy\u00fck m\u00fcsl\u00fcman filozofcu ve tarihci Ibn Rust\u2019un ve \u015fair Ibn Hazam\u2019\u0131n do\u011fduklar\u0131 yer. D\u00f6nemin en b\u00fcy\u00fck medeniyet merkezi. Avrupa\u2019n\u0131n k\u00fclt\u00fcr ba\u015fkenti. Kilisenin, Sinagogun ve Caminin muhte\u015fem birlikteli\u011fi. Caddelerinde ezan sesi ve canlar\u0131n melodisinin ahenkli\u011fi. \u00dc\u00e7 k\u00fclt\u00fcr\u00fcn bar\u0131\u015f i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u015fehir.<\/p>\n<p>Ziryab, mavi \u00e7inilerle bezenmi\u015f, bembeyaz evlerin s\u0131ral\u0131 oldu\u011fu, darac\u0131k sokaklar\u0131n\u0131 gezer Cordova\u2019n\u0131n. Her biri bir kap\u0131ya a\u00e7\u0131lan geni\u015f caddelerini dola\u015f\u0131r. Mekke\u2019den sonra d\u00fcnyan\u0131n ikinci b\u00fcy\u00fck camisi olan ve ne yazik ki bug\u00fcn Catedral olarak kullan\u0131lan B\u00fcy\u00fck Cami\u2019yi ziyaret eder. B\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn \u00f6tesinde mimari yap\u0131s\u0131 ve stiliyle herkesi b\u00fcy\u00fcleyen bu muhte\u015fem esere hayranl\u0131\u011f\u0131n\u0131 gizleyemez.<\/p>\n<p>\u00dc\u00e7 g\u00fcnl\u00fck bir dinlenmeden sonra, s\u0131ra Emir II.Abdurrahman ile randevusuna gelir. Bu randevuya giderken kendisine saray\u0131n ba\u015f m\u00fczisyeni Mansur e\u015flik etmektedir. Ziryab heyecan\u0131 ve korkuyu ayn\u0131 anda ya\u015far. Heyecan\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131r olsa da korkusu ona ge\u00e7mi\u015fi hat\u0131rlat\u0131r. Bagdat\u2019\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. Hocas\u0131 ve ayn\u0131 zamanda saray\u0131n ba\u015f m\u00fczisyeni olan Ishak\u2019la, halife Harun Re\u015fit\u2019in kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 canlan\u0131r g\u00f6zlerinde. Sonras\u0131ndaki geli\u015fmeleri bir kez daha t\u00fcm s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131yla an\u0131msar. Korkulu g\u00f6zlerle tekrar yan\u0131ndaki Mansur\u2019a bakar.<\/p>\n<p>Emir II.Abdurrahman, kendisini en \u00fcst d\u00fczeyde kar\u015f\u0131lar. Modern zamanlar\u0131n en b\u00fcy\u00fck m\u00fczisyenini g\u00f6rmekten onur ve mutluluk duydu\u011funu belirtir. Ona hayat\u0131na dair sorular sorar. Ziryab, b\u00fct\u00fcn hikayesini sade ve etkili bir \u015fekilde anlat\u0131r. Sohbet derinle\u015fir. Tarihten, co\u011frafyadan, sanattan, edebiyattan, astrolojiden, felsefeden, astronomiden ve giyimden konu\u015furlar. Emir, Ziryab\u2019in bir m\u00fczisyenden \u00e7ok daha \u00f6te bir bilge oldu\u011funu ke\u015ffeder. Ziryab Bagdat\u2019tan beri yan\u0131ndan ay\u0131rmad\u0131\u011f\u0131 Ud\u2019unu al\u0131r, \u00e7almaya ba\u015flar. \u015eark\u0131lar birbirini izler. Emir, b\u00f6yle bir sesin ve stilin o g\u00fcne kadar o topraklarda g\u00f6r\u00fclmedi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. Ziryab\u2019in m\u00fctevazi ki\u015fili\u011fi, genel k\u00fclt\u00fcr bilgisi ve m\u00fczik sanat\u0131ndaki ola\u011fan\u00fcst\u00fc yetene\u011fi Emir\u2019i derinden etkiler. Emir, Ziryab\u2019\u0131 orada saray\u0131n ba\u015f m\u00fczisyeni yapar. Ikili aras\u0131ndaki ili\u015fki daha sonralar\u0131 bununla s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmaz, bir dostluk, arkada\u015fl\u0131k ili\u015fkisine d\u00f6ner. Ziryab art\u0131k onun s\u0131rdas\u0131d\u0131r ve bu \u00f6lene kadar devam eder.<\/p>\n<p>\u00c7\u0131k\u0131\u015fta Mansur\u2019la g\u00f6zg\u00f6ze gelir. Tedirginli\u011fi had safhadad\u0131r. Fakat Mansur\u2019un g\u00f6zleri g\u00fcler. Onu dost\u00e7a kar\u015f\u0131lar. Yeni g\u00f6revinden dolay\u0131 kendisini kutlar. Ziryab, duyduklar\u0131na inanmaz. Kelimeler bo\u011faz\u0131nda kal\u0131r. Ama bu kez, sevin\u00e7ten. Mansur, bir yahudidir. Yahudi Mansur ile K\u00fcrd Ziryab aras\u0131ndaki dostluk bir daha bitmez.<\/p>\n<p>Ziryab i\u00e7in hayat yeni ba\u015flar. Yeteneklerini g\u00f6stermek i\u00e7in art\u0131k b\u00fct\u00fcn ko\u015fullara sahiptir. O da bu konuda hi\u00e7 cimrilik yapmaz. K\u0131sa s\u00fcrede \u00fcn\u00fc b\u00fct\u00fcn \u00fclkeye yay\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Ziryab\u2019\u0131n on bin \u015fark\u0131y\u0131 ezbere bildi\u011fi s\u00f6ylenir. Ayn\u0131 zamanda \u015fair ve \u015fark\u0131 yazar\u0131 olan Ziryab i\u00e7in m\u00fczik bir terapidir. Bu terapiyi topluma yayar. Bir m\u00fczik okulu a\u00e7ar. Bu avrupan\u0131n ilk m\u00fczik konservatuar\u0131d\u0131r. A\u00e7t\u0131\u011f\u0131 bu okul, ilk ba\u015flarda hocas\u0131 K\u00fcrd Ishak ve onun babas\u0131 \u0130brahim\u2019in \u00f6nce Musul\u2019da daha sonra Bagdat\u2019ta a\u00e7m\u0131\u015f olduklar\u0131 do\u011funun en \u00fcnl\u00fc m\u00fczik okuluna benzese de, k\u0131sa s\u00fcre de orijinal bir \u00f6zelli\u011fe b\u00fcr\u00fcn\u00fcr. \u00dclkenin her tarafindan \u00f6\u011frenciler ak\u0131n eder bu okula. Bunlar\u0131n aras\u0131nda Ziryab\u2019\u0131n \u00e7ocuklar\u0131 da var. K\u0131z erkek kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 verilen e\u011fitimde yahudi, hristiyan ve m\u00fcsl\u00fcman \u00f6\u011frenciler biraradad\u0131r. Ziryab burada muzikteki yeniliklerini ger\u00e7ekle\u015ftirir.<\/p>\n<p>Yetkililerce, Yunan Citara\u2019s\u0131n\u0131n o\u011flu ve bug\u00fcnk\u00fc Gitar\u2019\u0131n babas\u0131 olarak isimlendirilen Ud, Ziryab zaman\u0131na kadar sadece d\u00f6rt \u00e7ift tellidir. Ziryab buna be\u015finciyi ekler. Otoritelere g\u00f6re, o d\u00f6nemde bu tellerden her biri insan v\u00fccudunun \u00f6zelliklerinden birini sembolize etmekte olup, Ziryab\u2019in eklemi\u015f oldu\u011fu be\u015finci perde k\u0131rm\u0131z\u0131 renktedir ve \u201cruh\u201du sembolize etmektedir. B\u00f6ylece ruhun insan v\u00fccudunda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc fonksiyona denk gelen bir i\u015flevi y\u00fcklenen bu perde, \u00e7alg\u0131ya daha bir yumu\u015fakl\u0131k ve zerafet vermektedir. Ziryab\u2019\u0131n bu enstrumental \u00fczerindeki di\u011fer bir yeniligi de (Bagdat\u2019ta yapt\u0131\u011f\u0131 yeniliklere ek olarak), o g\u00fcne kadar tahtadan yap\u0131lan mizrap yerine, kartal t\u00fcy\u00fcnden yap\u0131lma mizrab\u0131 bulu\u015fudur.<\/p>\n<p>Ziryab, \u015fark\u0131 s\u00f6yleme metodunda da \u00f6nemli yenilikler yapar. Bu anlamda b\u00fcy\u00fck bir pedagogdur. Ilk prova mahiyetine, herhangi bir perkusiyon e\u015fli\u011finde \u015fark\u0131y\u0131 \u00f6nce resitatif (ezbere) okumayla ba\u015flat\u0131r, hemen akabinde sese herhangi bir titre\u015fim verdirtmeden, \u015fark\u0131y\u0131 d\u00fcz melodik \u015fekilde okutur, son olarak da, \u015fark\u0131y\u0131 g\u00fczelle\u015ftirmek i\u00e7in sese titre\u015fim verdirterek, \u015fark\u0131n\u0131n canl\u0131, hareketli okunmas\u0131n\u0131 ve b\u00f6ylece de \u00f6\u011frencinin bu konulardaki yetene\u011finin ne oldu\u011funun ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n<p>Ziryab, m\u00fczik derslerinde, e\u011fitimin ilk a\u015famas\u0131nda, \u00f6\u011frencilerini tabureye oturtur ve ve onlara \u201cAaaa\u2026. aa\u2026 a\u2026 a\u201ddiyezi yapt\u0131r\u0131r. M\u00fczik otoritelerine g\u00f6re, bu diyez notas\u0131, sonsuz ac\u0131n\u0131n melodik pesrevi olup, bug\u00fcnk\u00fc Flamenko ve Jondo m\u00fczi\u011finde kullan\u0131lan ve ac\u0131n\u0131n ifadesi olan \u00a1Ayyy! sesinin \u00f6nc\u00fcl\u00fcd\u00fcr. K\u00fcrd m\u00fczi\u011fini bu ses olmadan d\u00fc\u015f\u00fcnmek m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc!<\/p>\n<p>Ziryab, b\u00fcy\u00fck bir lirik ve do\u011fa\u00e7lama ustas\u0131d\u0131r. Munzevidir, sezgilidir, duyguludur. Dengbejler gibi. Flamenko ustalar\u0131 gibi. Musul ekolunun ve dolay\u0131s\u0131yla K\u00fcrd m\u00fczi\u011finin bir ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 ve uygulay\u0131c\u0131s\u0131 olan ve b\u00fcy\u00fck otoritelerce \u2013 Felif Grande gibi, Carlos ve Pedro Caba karde\u015fler gibi, Reniero-Pedro Dozy ve Julian R\u0130ber a gibi- flamenko\u2019nun babas\u0131 olarak kabul edilen Ziryab \u015fahs\u0131nda, K\u00fcrd m\u00fczi\u011fi ile flamenko m\u00fczi\u011fi aras\u0131ndaki ili\u015fkinin analizini bu konularda formasyonu olan ki\u015filere b\u0131rakarak, Manuel Martorell\u2019in belirtti\u011fi gibi kabaca \u015fu benzerlikleri tespit edebiliriz: Her ikisi de melodik ve uzundur. Her ikisinde de ses \u00f6n plandad\u0131r ve \u00e7ok \u00f6nemlidir. Her ikisinde de do\u011fa\u00e7lama yani duygunun o anda \u015fark\u0131 format\u0131nda dile getirilmesi esast\u0131r.<\/p>\n<p>Avrupa k\u0131tas\u0131n\u0131n g\u00fcneybat\u0131s\u0131nda bulunan \u0130ber yar\u0131madas\u0131nda, Ziryab\u2019\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 yenilikler yaln\u0131zca m\u00fczikle s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil. Andaluci\u2019da Ziryab\u2019\u0131n ad\u0131 m\u00fczikle birlikte zerafetin, \u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n ve esteti\u011fin yarat\u0131c\u0131s\u0131 ve devrimcisi ile e\u015f anlama gelir. Ziryab Cordoba\u2019ya ula\u015fmadan \u00f6nce i\u00e7kiler alt\u0131n ve g\u00fcm\u00fc\u015f kaplarda i\u00e7ilir. Ziryab oraya kristali ta\u015f\u0131r ve i\u00e7kiler ondan \u00f6yle kristal \u015fi\u015felerde i\u00e7ilmeye ba\u015flan\u0131r. Bu yenilik ayn\u0131 zamanda \u015fairler i\u00e7in de yeni bir ilham kayna\u011f\u0131 olur. Ziryab, giyim ve ku\u015famda oldu\u011fu gibi, kad\u0131n-erkek bak\u0131m ve makyaj\u0131nda da \u00f6nemli yenilikler yapar. G\u00fczellik salonu a\u00e7ar. O g\u00fcne kadar uzun olan sa\u00e7 modeli yerine k\u0131sa kesim sa\u00e7 modelini tan\u0131t\u0131r. Ziryab, her mevsim i\u00e7in, mevsime uygun renklerden olu\u015fan elbise modelleri \u00e7izer ve \u00fcretilmelerini sa\u011flar. B\u00f6ylece, Ziryab\u2019\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 bu giyim takvimi yeni bir modan\u0131n \u00f6nc\u00fcs\u00fc olur.<\/p>\n<p>Do\u011fum yerim olan Varto-Rindali k\u00f6y\u00fcnde yediden yetmi\u015fe herkes satran\u00e7\u0131 bilir. \u00c7ocuklu\u011fumuzda, o uzun k\u0131\u015f gecelerinde, bir evde bir ka\u00e7 satran\u00e7 tahtas\u0131 birden a\u00e7\u0131l\u0131rd\u0131. \u0130\u015fte, Ziryab\u2019\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 di\u011fer yeniliklerden biri de, hintlilerin bir bulu\u015fu olan ve K\u00fcrdler tarafindan da \u00e7ok eskiden beri kullan\u0131lan satranc\u0131 \u0130ber yar\u0131madas\u0131na tan\u0131tmas\u0131d\u0131r. Bu b\u00fcy\u00fcl\u00fc oyun k\u0131sa surede, saraydan en ucra eve kadar nufuz eder.<\/p>\n<p>Ziryab\u2019\u0131n m\u00fczikten sonra en b\u00fcy\u00fck yeniligi gastronomi ve mutfak d\u00fczenlemesi alan\u0131nda olur. Ziryab, Andalucia\u2019ya mezopotamya\u2019n\u0131n en \u00f6nemli yemek re\u00e7etelerini ta\u015f\u0131r. Mezopotamya\u2019n\u0131n muhte\u015fem yemek k\u00fclt\u00fcr\u00fc, orada tam bir devrim etkisi yarat\u0131r ve bunlar bug\u00fcne kadar da Ziryab\u2019\u0131n Mutfa\u011f\u0131 ad\u0131yla korunarak s\u00fcregelir.<\/p>\n<p>Yaz\u0131m\u0131z\u0131n ba\u015f\u0131nda da belirtti\u011fimiz gibi, bu bilge adam\u0131n yetenekleri saymakla ve yazmakla bitmez. Ibn Hayyan, yukar\u0131da belirtti\u011fimiz \u00f6zellikleri d\u0131\u015f\u0131nda Ziryab\u2019in ayn\u0131 zamanda astronomi konusunda da derin bir bilgiye sahip oldu\u011funu aktar\u0131r. Buna g\u00f6re Ziryab, g\u00f6k cisimleri ve onun hareketleri, y\u00f6r\u00fcngeler (daireler) ve anlamlar\u0131, onlar\u0131n farkl\u0131 \u00f6zellikleri ve e\u011fim dereceleri, denizlerin ve irmaklar\u0131n say\u0131lar\u0131 ve kollar\u0131, devletlerin isimleri ve n\u00fcfuslar\u0131 gibi konularda da \u00e7ok yetkindir.<\/p>\n<p>Yakla\u015f\u0131k 8 y\u00fcz y\u0131l (711-1492) \u0130ber yar\u0131madas\u0131na h\u00fckmeden m\u00fcsl\u00fcmanlar burada \u00e7ok y\u00fcksek bir medeniyet kurdular. II.Abdullah zaman\u0131nda geli\u015ftirilen ve III.Abdullah zaman\u0131nda en parlak d\u00f6nemini ya\u015fayan bu medeniyetin en \u00f6nemli akt\u00f6rlerinden biri de, ku\u015fkusuz ki Ziryab olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Ziryab\u2019\u0131n orijini hakk\u0131nda da zengin bir sahiplenme var. Onun bir Farsi, bir Arap, bir K\u00fcrd hatta bir Pakistani oldu\u011funu s\u00f6yleyenler bile var. Ki\u015fisel g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcme g\u00f6re, bu sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir yakla\u015f\u0131md\u0131r. Zira, Ziryab tek bir etnik kimli\u011fe s\u0131\u011famayacak kadar b\u00fcy\u00fck oldu\u011fu gibi, t\u00fcm bu kaynaklardan da beslenmi\u015ftir. O bir K\u00fcrd oldu\u011fu kadar, bir Farsi, bir Arap, bir Berberi ve bir Enduluslu\u2019dur. Ancak, h\u00fcz\u00fcnl\u00fc olan onun di\u011fer kimlikleriyle ilgili olarak \u00e7ok zengin bir literatur olmas\u0131na ra\u011fmen, K\u00fcrd d\u00fcnyas\u0131nda hemen hemen hi\u00e7 sahiplenilmemesidir. Yapt\u0131\u011f\u0131m ara\u015ft\u0131rmada, internetteki bir makale ve Doz yay\u0131nlar\u0131ndan \u00e7\u0131kan Izady\u2019nin \u00e7ok de\u011ferli K\u00fcrdler adl\u0131 kitab\u0131ndaki (s.97) bilgi d\u0131\u015f\u0131nda \u2013ki burada da d\u00f6nemin \u00f6nde gelen K\u00fcrdleri aras\u0131nda Ibrahim, Ishak ve Ziryab gibi m\u00fczisyenler yaln\u0131zca isim olarak belirtilmi\u015f- hi\u00e7 bir \u00e7al\u0131\u015fmaya rastlamad\u0131m. Ancak, yine de umut vaat eden baz\u0131 geli\u015fmeler var. 1993 y\u0131l\u0131ndan beri Ispanya (Barcelona) da ikamet eden Suriyeli K\u00fcrd m\u00fczisyen Gani Mirzo bir yandan Ziryab M\u00fczik At\u00f6lyesi\u2019nin direkt\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yapmakta, di\u011fer yandan da K\u00fcrd m\u00fczi\u011fi ve flamenko \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131nda K\u00fcrd m\u00fczi\u011fi, Flamenko ve Caz\u2019\u0131 kullanarak enfes kompozisyonlar yaratan Gani Mirzo\u2019nun enstrumental t\u00fcr\u00fc iki albumu olup (Ron\u00ed ve Tot\u00edco), Ron\u00ed isimli alb\u00fcm\u00fcndeki ikinci par\u00e7a Ziryab ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131makta olup, ona adanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Bu k\u0131sa \u00e7al\u0131\u015fma, bilge adama bir \u00f6z\u00fcr niteli\u011finde olup, onun unutulmu\u015flu\u011funu k\u0131rmaya y\u00f6nelik bir giri\u015fimdir.<\/p>\n<p>857 y\u0131l\u0131nda 68 ya\u015f\u0131nda iken Cordoba\u2019da hayata veda eder. Geriye dokuz \u00e7ocuk ve \u00f6l\u00fcms\u00fcz bir isim b\u0131rak\u0131r; Ziryab<strong>&#8230;<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0130rfan G\u00dcLER<br \/>\nBitlisname<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Z\u0130RYAB: Flamenko\u2019nun babas\u0131 ya da unutulmu\u015f bilge bir K\u00fcrd\u00fcn hikayesi O\u2019nun k\u00fc\u00e7\u00fck bir hikayesini ileriki b\u00f6l\u00fcmlerde okuyacaks\u0131n\u0131z. Hak verece\u011finiz \u00fczere, O ne k\u00fc\u00e7\u00fck hikayelere, ne de b\u00fcy\u00fck romanlara s\u0131\u011famayacak kadar \u201cola\u011fanustu\u201d bir insand\u0131r. Onun bu ola\u011fan\u00fcst\u00fc \u00f6zelliklerinin yan\u0131nda, \u00e7ok daha k\u00fc\u00e7\u00fck, m\u00fctevazi ba\u015fka bir \u00f6zelli\u011fi daha vard\u0131 ki, beni as\u0131l olarak konu hakk\u0131nda yo\u011funla\u015ft\u0131ran neden &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":32,"featured_media":21306,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1084],"tags":[5452,2219,17,4457],"class_list":["post-21304","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-arastirma","tag-abdul-hasan-ali-ibn-nafi","tag-bitlisname","tag-slide","tag-ziryab"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21304","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/32"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=21304"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21304\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/21306"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=21304"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=21304"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=21304"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}