Malper / Edebiyat / Orijinal Mem û Zîn piyasada – Bedel Boseli

Orijinal Mem û Zîn piyasada – Bedel Boseli

Son yüzyıllarda Kürtlerin sadece toprağı değil aynı zamanda Kürdistani kültüre dair ne varsa istilacı devletler tarafından talan edildi. Özellikle Türkiye’de kültürel talan yüzyıldır, sistematik olarak fiziki soykırımdan daha şiddetli bir şekilde uygulanmaktadır. Nice Kürtçe tarihi kaynaklar yok edildi. Kürtlerin kültürel ve ulusal bilincini darmadağın edildi.

Ehmedê Xanî’nin Mem û Zîn adlı eseri de bu sistematik talandan nasibini aldı. Orijinalleri bir bir yok edildi. Kürt bilincini tuzağa düşürerek yok etme görevi ile pusuda yatan Kürt düşmanı profesörler ordusu son yıllarda “Mem û Zîn’în orjinali yok ki, bu uydurmadır dediler”. Ve bu algı operasyonları ile Kürtlerin moralini, inancını kırma operasyonuna güç vermiş oldular. Mem û Zîn ki Kürt ulusunun temel eseridir. Bu eser görünüşte kadın-erkek aşkının destanıdır. Sadece bu mu? Tabii ki hayır. Ehmedê Xanî, eserinde Mem û Zîn aşkının bir bahane olduğunu yazıyor. Bir gün gelecek torunlarımız beni anlayacaklar diyor. H. Mem ismini kullanan bir akademisyenimiz derinlemesine araştırmalar yaptı ve Ehmedê Xanî’nin mesajlarını bilince çıkarmayı başardı. H. Mem’in Mem û Zin’i analiz eden eserleri İstanbul Kürt Enstitüsü tarafından yayımlandı. Türkçe ve Kürtçe basılan bu eserleri okumayan Kürt kesinlikle kalmamalı düşüncesindeyim. Mem û Zîn ulusal bir destandır. Kürtlerin sosyolojik ve tarihi yapısını ortaya koyduktan sonra nasıl mücadele etmesi gerektiğini bir aşk efsanesiyle süslemiş.

ehmede xani mem u zin

Son yıllarda pusuda yatan sistem profesörlerinin Mem û Zîn’e üzerinden Kürtlere saldırması bu yüzdendir. Tutturmuşlar “Mem û Zîn”in orjinali yok” diye. Kimse çıkıp da “siz orijinal eserlerimizi imha ettiniz, şimdi çıkıp niye yok diyorsunuz” demedi. Malcolm X’in şu tespiti aklıma geldi:

Önce gözlerimizi oyuyorlar, sonra neden görmüyorsunuz diye sövüyorlar”.

Tam bu hengâmede, çirkin saldırıların ortasında Güney Kürdistan’dan araştırmacı Tehsîn Îbrahîm Dostkî adeta imdadımıza yetişti. Mem û Zîn’in orijinal bir el yazmasını İstanbul’daki Nûbihar Yayınları‘na ulaştırdı. Kürt klasik edebiyatı üzerinde uzmanlaşmış Husyen Şemrexî tarafından yayına hazırlandı.

Nûbihar yayınlarından çıkan bu eser 1751-52 yıllarında, Eziz Kurê Şîrbaz Mamzêdî tarafından yazılmış. Husyn Şemrexî ile yaptığımız görüşmede, eseri yayınlarken metnin orijinaline sadık kaldığını belirtiyor.

Bu eserin içeriğine yönelik ilginç notları başka bir yazıda ortaya koyacağım. Ama son olarak şunu vurgulama gereğini duyuyorum: Bazı Avrupalı araştırmacılar Mem û Zîn’deki Ulusal metinlerin Kürt Kraliyet ailesi Bedirxani’ler tarafından eklendiğini söylemiş ve buna çok Kürt aydınını da inandırmışlardı. Hatta şunu da belirtmişlerdi: “O yüzyılda dünyada ulusal-özgürlükçü bir bilincin olması imkânsızdı”. Gel gör ki Bedirxani’lerden yüzyıllar önce yazılmış bu orijinal kaynakta o ulusal, özgürlükçü metinler olduğu gibi duruyor. Zaten Ehmedê Xanî destanın 6. Bölümünün girişinde düşüncelerinin ulusal olduğunu ve bu ulusal düşüncelerinin, döneminin dünya görüşüne ters ve yabancı olduğunu söylüyor.

Mem û Zîn bu yüzden Kürdistan istilacılarının temel hedefi oldu. Bu yüzden düzenin profesör ordusunun saldırılarına uğruyor. Mem û Zîn üzeri toz tutmuş bir lamba misalidir. Üfleyerek söndürmek istedikçe üzerindeki toz kalkacak daha çok ışık verecektir. Onlarda yuttuğu toz û duman ile kalmaya mahkûmdurlar.

Bedel Boseli
ZERnews

Hûn dikarin van nivîsan jî bixwînin.

‘Suç ve Ceza’ Kürtçe’ye çevrildi

Nûbihar Yayınevi, Fyodor Dostoyevski’nin dünyaca ünlü yapıtı Suç ve Ceza romanını Kurmanci Kürtçesine çevrildi. Kitabın …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir