Malper / Araştırma / Japon Edebiyatında Kürtler

Japon Edebiyatında Kürtler

Romanlar

İki bölümden oluşacak bu yazımızda Japon edebiyatında kürtleri konu edinen romanları, sinema filmleri, cizgi filmleri ve cizgı romanları ele alıp inceleyecegiz. İlk bölümde Japonya`da teması kürtler olan romanları inceleyecğiz. ikinci yazımızda Cizgi romanlar çizgi filmler yani Japonca anime ve manga diye tabir edilen sanat dalları ve sinema filmleri ve belgeselleri yazıp tanıtacağız.

Bu yazımızda romanları inceleyeceğiz. Japon edebıyatına baktığımızda bugüne kadar konusu Kürtler ve Kürdistan olan üç tane büyük roman yazılmıştır.

350-015.jpgBunlardan ilki 1975 yılında yazar araştırmacı ve işadamı kimliği ile Japonya`nın en büyük inşaat firması olan Taisei de üst düzey yöneticilik yapmış yazar Suguru Igarashi`nin yazdığı クルドの花 Kürt Çiçeği isimli romanıdır. Yazar kelebekler üzerine araştırma yapan bir akademisyendir. Gerçek hayatta da hayatının büyük kısmını Kelebekler üzerine araştırmalar yaparak geçiren bir biyologtur. Bir iş seyehati için gittiği Irakta Kürdistan bölgesine uğrar. Orada hem kelebekler üzerine araştırma yapar hem de bu romana konu olacak aşk hikayesini yaşar. Roman tema olarak bir japon araştırmacı akademısyen ile Asuri bir kızın aşk hikayesi üzerine kurulmuştur. Japon edebiyatında Kürdleri ve Kürdistan coğrafyasını konu edinen ilk roman olmasi münasebetiyle çok önemli bir eserdir ve ayrıca yazarın da ilk romanıdır. Aynı isimde 2010 yılında italya ve isvec de cekilen bir arap ile kürdün aşkını konu alan sinema filmi vardır fakat bu roman ile filmin bir alakası yoktur.

Kürtler üzerine yazılan ikinci çalışma ise Japon edebiyatının meşhur macera romanı yazarı 船戸与一 Funado Yoichi tarafından 1991 yılında yazılan 砂のクロニクル (The Sand Chronicle) Kum Kronolojisi isimli romandır. Yazar bu romanı yazmak için Iran ve Kürdistana seyehat etmiştir. Roman konu olarak ortadoğuda bağımsız bir devlet kurmaya çalışan kürdleri ve mücadelesini konu alıyor. Kürdler daha önce bir kez devlet kurdukları ve silahlı isyanların düzenlendiği ve Kutsal Toprak olarak kabul ettikleri Mahabad’da bir araya geliyorlar, Iranda islam devrimi olmuş ve Kürdler de kendi kaderlerini tayin etme hakkını kulanarak tekrardan bağımsız bir devlet kurmak için savaşacaklar ancak karşılaşılan en büyük sorun ise silahların eksikliğidir. Kürtlerin bu konuda tek güvencesi ise “Hacı” kod adında 3502.jpggizemli bir Japon olan Katsuhito Komai isimli silah tüccarıdır. Işi silah kaçakçılığı olan bir adamdir. Kürtlerin bu başkaldiri için yirmi bin adet Kalaşnikof silaha ihtiyacı vardir. “Hacı”, Humeyni rejimi altındaki İran’a güvenli bir şekilde yirmi bin Kalaşnikof getirebilir mi? sorusuna cevap aranıyor bu romanda.

Romanın büyük kısmı İran topraklarında gecmektedir Irak eski Sovyetler Birliği ve Avrupa bu maceranın içinde. Romanda ana karakterin hangisi olduğu belli değildir ve genelde üç karakter öne çıkıyor. Üçü de adalet için savaştığını söylemektedir. Birincisi kürdleri temsil eden Hasan’dır. Bağımsız bir devlet için savaşmaktadır. Ikinci karakter iranı ve islam devrimini temsil eden devrim muhafızları subayı olan ve iran devrimine bağlı idealist bir asker olan Samir’dir. Samir devrimden sonra islam hukukunun hakim olduğu iranda yolsuzluğun kalkacağına inanır fakat bunu göremez ve ideal bir devlet için devrimin ilkelerine sadık bir asker olarak yolsuzlukla da mücadele eder. Üçüncü karakter olan Haci yani Japon silah kaçakçısı kürdlere yardım ettiğini söyler ama gerçekte para için bu işi yapar bunu samimi bir şekilde itiraf eder. Romanda hayat kadını olarak karanlık bir geçmişi olan tek kadın karakter ise Şirindir. Bu roman Japon tiyatro yönetmeni Matsumi Mori tarafindan Samir şahsında halk tiyatrosunda sahnelenmiştir.

3503.jpgJaponlar tarafından yazılan üçüncü roman ise son yıllarda medyada da epey konu edilen iltica sorunu ile ilgili Shimomura Atsushi tarafindan 2016 yılında yazılmış sosyo-politik bir roman olan Mülteci Müfettişi isimli romandır.

Tokyo Göçmen Bürosunda genç bir müfettiş olan Rena Kisaragi iltica başvurusunda bulunan Mustafa adlı bir kürd mültecinin ifadesini almakla görevlidir. Genç müfettiş gerçekten Mustafa’nın ülkesinde zülme ve işkenceye uğrayıp uğramadığı hususunda şüpheye düşer ve bu konuda asistanı Takasugi ile derin araştırmalara başlar. Hikayede internet kafe işleten Nishijima, Mustafa ve ailesine yardımcı olur fakat sonradan insan kaçakciligi meselesi yüzünden büyük sorunlara yol açar.

Bu yazıda ele aldığımız romanların hepsi de çeşitli edebiyat ödülleri almıştır.

***

Çizgi romanlar, Çizgi filmler, Bilgisayar oyunları ve Hikayeler

Geçen yazımızda Japon edebiyatında Kürtleri ve Kürdistan’ı konu alan romanları ele alıp incelemiştik. Bu yazımızda ise onun devamı olarak, hikayeler, çizgi romanları ve çizgi filmleri yani Japonca “anime” ve “manga” diye isimlendirilen sanat dallarında ve bilgisayar oyunlarındaki Kürtleri tanıtacağız. öncelikle anime ve manga sözcüklerine bakarsak Japon çizim sanatı ile çizilmiş animasyonlara(çizgi filmlere) “anime” denir ve animeler normal çizgi filmlere göre farklılık gösterir. Anime sanatı ile çizilen çizgi romanlara da “manga” adı verilir.

Kürt Yıldızı

Kürt yıldızı Japonca adıyla クルドの星(Kurdo no Hoshi) Yasuko Yoshikazu(库德 之星)tarafından 1986 yılında yazılıp Kürtleri konu edinen ilk çizgi romandır. Altı cilt olarak yazılmıştır. Yazar Yunanistan seyahatinde İstanbul’a uğrar. Darbe sonrası Türkiye`de Kürt sorunu silahlı çatışmaya dönüşmüştür. Yazar buradan hareketle böyle bir eser yazmaya başlar. Konusuna gelince: Tokyo’da yaşayan on altı yaşında Japon bir genç Jiro Manabe’nin hem babası hem de annesi kayıptır. Bir gün Türkiye’den annesinden bir mektup alır. Mektupta annesi, kayıp babasını birlikte aramak istediğini yazar ve Jiro’dan İstanbul’a gelmesini ister. Jiro çocukluk yıllarında annesiyle İstanbul’da yaşamıştır. Jiro uçak ile İstanbul’a gelir. İstanbul`da Hilton Otelinde gece işinde dansöz olarak çalışan uyuşturucu bağımlısı annesi ile buluşur. Fakat dansözün gerçek annesi olmayıp “Demirel” kod adlı Kasım adında bir adamın eşi olduğunu öğrenir. O sırada askerler otelin odasını basarlar. Odasından kaçan Jiro, oradan motosikletle tesadüfen geçen Leyla adında bir kız tarafından kurtarılır.

6700-11.jpg
Peşlerine düşen askeri birlikler onlara yetişeceği anda Toyota marka Land Cruiser’i kullanan Demirel yetişip Leyla ile birlikte Jiro`yu kurtarır. Fatih Köprüsünde pusu kuran Türk zırhlı araçlarını bombayla havaya uçurarak Anadolu yakasına geçerler. Oradan kara yolu ile Van`a giderler. Jiro burada geçmişi hakkındaki gerçekleri öğrenirken, sıradan bir çocuktan bir savaşçıya dönüşmeye başlar ve çeşitli örgütsel çalışmalar ve çatışmalara girer. Bu çizgi roman altı cilt olarak çıkmıştır ve hikaye istenilen ilgiyi görmediği için yarım kalmıştır. Hikayede Jiro`nun annesi Kürt babası ise Japon bir doktordur. Annesinin ismi Sali ve Fırat aşireti ağası Irmak`ın kızıdır. Demirel kod adlı Kasım ise Kürt Yıldızı isimli bir Kürt örgütünün genç lideridir. Leyla ise İstanbullu bir Türk kızıdır.

3500-22.jpgGolgo13

Saito Takawo tarafından yazılan Golgo13 (ゴルゴ13) serisinin dört farklı hikayeden oluşan 118`inci cildinde son hikaye olan Yaşlı Aslan adlı hikayede Kürtler ve ulusal kurtuluş mücadelesinin sembollerinden Molla Mustafa Barzani’yi ve mücadelesini anlatmaktadır.

Mobile Suit Gundam 00 (機動戦士ガンダム00)

Japonya`nın meşhur çizgi film yönetmeni Seiji Mizushima tarafından yönetilen ve Yosuke Kuroda tarafından yazılan dünyaca meşhur Japon çizgi filmidir. Türkçe’ye de çevrilip televizyonda yayınlanmıştır. 25`er bölümlük iki sezon halinde yayınlanan bu çizgi film Ekim 2007 yılında Japon televizyonu TBS de haftalık yayınlanmaya başlanmış ve Mart 2009 da sona ermiştir. Bunun devamı olarak Mobile Suit Gundam 00 the Movie: A Wakening of the Trailblazer, isimli filmi Eylül 2010 yılında gösterime girmiştir. Mobile Suit Gundam 00 dizisi Gundam serilerinin arasında sinemada gösterime giren ilk çizgi filmdir. Çizgi romanı ve bilgisayar oyunu da yapılmıştır.

Bu meşhur çizgi film konu olarak dünyadaki alternatif enerji kullanımı üzerine 24. Yüzyılda geçen Dünya üzerindeki savaşları bitirmeye kararlı bir grup gencin, tüm ülkelerin askeri güçlerinden daha kuvvetli olan ve Gundam olarak anılan robotlar ile dünyaya barış getirmeye çalışmalarını konu almaktadır. 2307 yılında başlayan hikayede dünyada petrol kaynakları sona ermiştir. Dünya üç büyük bloka bölünmüştür. Birlik bloku Amerika, Japonya, Yani Zelanda ve Avustralya`yı İnsani Reform Birliği Çin, Rusya ve Asya`nın tamamını Ortadoğu hariç, Geliştirilmiş Avrupa Birliği ise Avrupa kıtası ve Türkiye`yi kontrol etmekdedir.

3000-44.jpgOrtadoğu’da petrol bitmiş bütün Ortadoğu ülkeleri fakirleşmiş ve Azadistan ve Kürdistan isminde iki ülke kurulmuştur, dünya enerjisini uzaydan güneş enerjisinden almaktadır. Bunu da bu üç büyük blok kontrol etmektedir. Mobil Suit Gundam 00’ın kahramanı Setsuna F. Seiei gerçek adıyla Soran İbrahim 23. yüzyılda doğmuş 16 yaşında bir Kürt askerdir. Çocukluğunda Ali Al-Sachez isimli biri tarafından alınıp beyni yıkanmış ve tanrıya olan bağlılığını göstermek için de ailesini öldürmüştür. Daha sonra ise tanrıya inancını kaybetmiş ve oldukça zor bir durumdayken robot Gundam tarafından kurtarılmıştır. Filmin ilk bölümü 24. Yüzyılda (Krugis) Kürdistan Cumhuriyetinde bir savaş ile başlar ve elli bölümlük dizi halinde devam eder. Filmin kahramanı Setsuna 2008 yılında en iyi ikinci anime kahramanı seçilmiştir.

720033.jpg

Kawa ve 7 oğlu, Kürtlerin hikayesi

カワと7人の息子たち クルドのおはなし

2015 yılında Etsuko Nosaka (野坂 悦子) ve Armanc Shakuli tarafından yazılan Newroz destanını konu alan ilkokul çocukları için yazılmış resimli hikayedir.

670-55.jpg

Vakkas Çolak / Japonya
vakkasjp@gmail.com

Bu yazı ve resimleri “İlke Haber” haber sitesinden alınmıştır.

Hûn dikarin van nivîsan jî bixwînin.

Japonya ve Kürtler

Japonya`dan Kürdistan’a ve Kürtlere Bakış (1) Bu uzun yazı dizisinde Japonya-Kürdistan ilişkilerinin tarihsel arka planını …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir