Malper / Tarih

Tarih

1914 Tarihli Bitlis İsyanının Osmanlı Arşiv Belgelerindeki Yansımaları – Cezalar, Mükâfatlar

1914 yılının ilk aylarında İttihat ve Terakki yönetimine karşı Bitlis’te bir isyan meydana gelmişti. Ayaklanmanın liderleri, Hizan bölgesinin tanınmış dini şahsiyetleri olan Molla Selim, Seyyid Ali ve Şeyh Şahabeddin idi. Bölgede, halktan ve ulemadan ciddi bir destek görmeyen isyan fazla uzun sürmeden bastırılmış ve failleri hakkında resmi işlem yapılmıştır. Osmanlı …

Behtir »

KİLİS’TEN LÜBNAN’A: CANPOLAT KÜRDLERİ!!!

Newroz.Com yayın faaliyetine başladığı andan itibaren   Kürdistandaki günlük siyasal   gelişmeleri yanında   Kürdistan tarihine ve Kürd edebiyatına da büyük bir önem verdi. Bu gerçekliği yerinde tespit etmek için Newroz.Com’un arşivine bakmak yeterli olacaktır.   Son dönemlerde   Newroz.Com’un bazı yazarları Ortadoğu Kürdlerini mercek altına almaya çalıştılar.   Bu girişim,   bir başlangıç olarak   kabul …

Behtir »

Dersimli Kürd kızı Emê ve Harput Misyoner Okulu

Bu çeviri, Harput Amerikan İlahiyat Okulu’nda 1857 – 1893 yılları arasında idarecilik yapmış, Amerikalı misyoner çift Bay ve Bayan Crosby H. Wheeler’ların ’Misyoner Bahçemizden bir buket’ adlı 1876 yılında yayımladıkları kitaptaki Kürd kızı Emê bölümünü kapsamaktadır. Bay Wheeler aynı zamanda 1878 tarihinde kurulan Harput Amerikan Koleji’nin (Fırat Koleji) kurucusudur. Gerçekte …

Behtir »

1888 Tarihli Türkçe Dünyalar Sözlüğü Kamusu’l Alam’daki Kürdistan Tanımı

Asya-yi Garbi’de kısm-ı azamı Memalik-i Osmaniyye’de ve bir kısmı İran’a tabi büyük bir memleket olub, ekseriyet üzere ahalisi bulunan Kürd kavminin ismiyle tesmiye olunmuşdur.   Kürdistan Asya-yi Garbi’de kısm-ı azamı Memalik-i Osmaniyye’de ve bir kısmı İran’a tabi büyük bir memleket olub, ekseriyet üzere ahalisi bulunan Kürd kavminin ismiyle tesmiye olunmuşdur. …

Behtir »

Della Valle’nin 1617’deki Mektubunda Bitlis Beyi ve Kürdler

Bitlis tarihi içerikli yazılarda, yabancı batılı seyyahların bu şehre dair izlenim ve anlatımlarına hep değinilir. Yazdığı eserlerde Bitlis’e değinen batılı seyyahlardan biri de, 1586 – 1652 yılları arasında yaşamış olan Roma doğumlu ünlü İtalyan seyyah Pietro Della Valle’dir. Romalı varlıklı, tanınan, asilzade ve Katolik bir ailenin akademisyen oğullarıdır Pietro. İlan-ı …

Behtir »

İsmet İnönü’ye Gönderilen Dersim-Ovacık Kürt Raporu

Jön Türklerle başlayan ‘tek tipleştirme’ politikası Cumhuriyetin ilanıyla beraber ‘Kemalizm’ kimliği altında bütün Kürt coğrafyasını etkisi altına aldı.   Mustafa Kemal Atatürk,Kürtlerle ilgili bütün tasarrufları İsmet İnönü’ye bırakmıştı. İsmet İnönü tarafından kurulan bir ekip Kürt şehirlerini,köylerini,mezralarını tek tek gezerek raporlar hazırladılar. Kürtlerin nüfus,kültürel,sosyal ve yaşamlarına dair bilgiler topladılar. ‘Yeni Cumhuriyet’ …

Behtir »

Kürt Ulusal Sorunu Hakkında Birleşmiş Milletlere Sunulan Kasım 1968 Tarihli Bildirge

Ekselansları U Thant Genel Sekreter Birleşmiş Milletler New York, NY Kürt ulusu halen fiziksel varlığına yönelik topyekün bir ölüm kalım tehlikesi altında yaşamaktadır. Halen bu ulusun tepesi üzerinde ciddi tehditler sallanmakta ve bir yanılsamadan başak bir şey olmayan göreceli sessizliğin ardında devasa bir gerilim yatmaktadır. Bu sessizlik ileride çok ciddi …

Behtir »

Terceme-i Tevârîh-i Şeref Hân: Şem’î (İnceleme, Metin, Özel İsimler Dizini)

Terceme-i Tevârîh-i Şeref Hân: Şem’î (İnceleme, Metin, Özel İsimler Dizini), Adnan Oktay, İstanbul: Nûbihar Yayınları, 2016, 304 sayfa.     Bu çalışmada Dr. Adnan Oktay’ın Terceme-i Tevârîh-i Şeref Hân: Şem’î (İnceleme-Metin-Özel İsimler Dizini) adlı eseri tanıtılacaktır. Nûbihar Yayınları tarafından 2016’da yayınlanan eser, 1597 yılında Şeref Hân-ı Bitlisî tarafından Farsça olarak yazılmış …

Behtir »

Bazı Kürt Aşiretleri

Mezopotamya Uygarlığı’nın kurucularından ve en önemli halklarından biri olan Kürtlerin, geçmişte kendi coğrafyalarında büyük ölçüde söz sahibi oldukları ve başta Med İmparatorluğu olmak üzere büyük devletler kurdukları bilinmektedir. Tarihsel gelişim içerisinde birçok evre atlatan Kürt coğrafyası, Kürtlerin sosyal yaşamını da bu tarihsel evrelere göre biçimlendirmiştir. İstilalara davetkâr konumu, bereketli ve …

Behtir »

Osmanlılardan Önce Batı Anadolu’da Devlet Kuran Menteşeoğulları’nın Kürtlüğü

Murad Ali Ciwan Bu çalışma, Türklerin ‘Menteşe Beyliği’, ’Menteşeoğulları’, ya da ‘Menteşe Emirliği’ diye adlandırdığı beyliğin kurucu ve yönetici hanedanının etnik kökenine bugüne kadar yapılagelenden farklı bir yönden bakmayı amaçlıyor. Yalnız, başından belirtmek gerekiyor; beyliğin ve onun yönetici hanedanının adı, bütün İslam, Selçuklu ve Osmanlı kaynaklarında Menteşa, Menteşaoğulları, Veled-i Menteşa, …

Behtir »