În , 18 Îlon. 2020

Arşîvên Nîşanê: Ziman

Kurdên li Stenbolê komeleya çand û zimanê Kurdî vekirin

Piştî ku Enstîtuya Kurdî ya Stenbolê di çarçoveya Rewşa Awarte de hate girtin, Kurdên li Stenbolê bi awayekî xwebexş, komeleyeke zimanê Kurdî vekirin. Bi ragihandina Rewşa Awarte re li tevahiya Tirkiye û Bakurê Kurdistanê tevahiya sazî û dezgehên çand, kultûr û zimanê Kurdî hatin girtin. Li Stenbolê jî heman rewş araste bû û saziya sereke ya ziman û lêkolînên Kurdî …

Bêhtir Bixwîne »

Çemê Pêrî (Gêxî, Xorxol, Dep)

Li bakurê Çîyayê Şeytên Rasta Çêrme (Yedisu) heye. Dirêjayîya vê rastê li dor 12 û firehîya wê jî di navbera 2-4 kîlometreyan de ye. Çemê Pêrî di nav vê rastê re derbas dibe, berî ku bigîhêje Derbenda Kelxaçê vê rastê bi aluvyonan dinuxumîne. Lewra erdê vê deverê berdar e. Fasûle, genim, ceh, garis û hin zerzewat (sebze) li vir tên çandin. Ji Çîyayê Baxirê (Koyê …

Bêhtir Bixwîne »

Çemê Mûradê

Çemê Mûradê, bi dirêjahî (600 km, Ava Reş 330 km) û tejaneya (31000, Ava Reş 16600 km2) xwe du qatan ji Ava Reş mezintir e. Çemê Mûradê, ji bakurê Çîyayê Eledaxê dest pê dike. Ji bakurê Eledaxê gelek av derdikevin, digîhêjin ser hev û dibin destpêka Çemê Mûradê. Ji vê devera ku gelek av jê derdikevin re Çilkanî (Kırkmemba) û …

Bêhtir Bixwîne »

Çîyayên Şerefdîn û Bîngolê

Çiyayê Şerefdînê ji rojava ber bi rojhilat wek girseyeke bilind, fireh û seranser dirêj dibe. Piştî tevgerên volkanî axek qalind li ser vî çiyayî çêbûye. Çend golên piçûk û girover li ser vî çiyayî hene; Gola Berxan, Gola Bongilan, Gola Şah Melek… Çiyayê Şerefdînê ji hêla av û gîhayê pir dewlemend e. Zozanên wê pir in, gelek zozanvan tên van zozanan. Zozanên herî …

Bêhtir Bixwîne »

Ziman û Netewbûn

Hewce nake mirov gotinê zede dirêj bike, mirov bi kîjan zimanî bijî bixwaze jî nexwaze jî aîdî wî zimanî ye. Dibe ku tu Kurd be, li paytexta welatê xwe bijî, serbilindiyê bi bircên hezar salane bike û bêje; çi dîrokeke me ya kevnar heye lê dema tu bi Tirkî peyivî li bin siyên wan bircan, kodên te, hebûna te ya …

Bêhtir Bixwîne »

der barê…de / der heqê…de

Dema ku mirov bixwaze fikirê yekî hîn bibe, mirov dibêje ‘’Tu der barê vê yekê de çi difikirî?’’ yan jî dibêje ‘’Tu der heqê vê yekê de çi difikirî?’’  Her wiha mirov bi xwe jî dikare bibêje ‘’Min der barê vê yekê de tiştek got.’’ an jî dikare bibêje ‘’Min der heqê vê yekê detiştek got.’’ Heke di hevokê de ”der barê” yan jî ”der heqê” hebe, pêşdaçeka ”di” nayê nivîsandin, bi tenê paşdaçeka ‘’…de’’ tê nivîsandin. Wekî ”der barê…de/der heqê…de” Mînak: Tu der heqê vê mijarê de çi difikirî? Der barê mijara duh de raporekê binivîse.  …

Bêhtir Bixwîne »

Pirzimanî melhema saxlemî û zîrekiyê ye

Li gorî lêkolînên nû mirovên pirzimanî ji yên yekzimanî  saxlem û zîrektir in. Pirzimanî derman an jî melhema tenduristî, zîrekî, jêhatî û serkeftiniyê ye.  Ji ber ku  kapasîte û ҫarҫoveya raman û hizrandina mirov firehtir û kûrtir e. Li ser pirzimaniyê encameke nû jî derket holê ku  Pirzimanî mirov ji nexweşiya demensê (hişwendakirinê) diparêze. Di warê zanist û lêkolînê de, …

Bêhtir Bixwîne »

Xizmetê Ziwanî Xizmetê Însanîyetî yo

Kirmanckîya ma heme hetan ra aver şina. Hem heto nuştekî ra hem hetê qiseykerdişî ra hem hetê lenguîstîkî ra. Hem warê edebîyatî ra hem warê muzîkî ra hem warê huneranê bînan ra aver şina û eke no şert nêvurîyo, do aver zî şoro. Nika ez serranê 1970an û nê serranê peyênan dana têver ha hoooo! Ez çi bivîna! No demo …

Bêhtir Bixwîne »

Cinsê Hewywanên Kedî

Cinsê rêzimanî yê peyvên ”beran, nêrî, ga” nêr e: em dibêjin ”beranê malê, nêriyê malê, gayê malê” wek çawa ku em dibêjin ”mêrê malê” yan ”kurê malê”. Anku cinsê rêzimanî yê van heywanan li gor cinsê wan yê siriştî ye: Em nabêjin ”*berana malê” ji ber ku beran ne mê ne lê nêr in. Cinsê rêzimanî yê peyvên ”bizin, mih/mî, …

Bêhtir Bixwîne »

Bajarên Rojhilatê Kurdistanê

Kirmaşan Sine Xanê Mehabad Merîwan Şino Pawe Seqiz Serdeşt Kamyaran Bokan Bane Îlam Bîcar Qurwe Ûrmiye Bajarên Kurdên Xorasanê: – Aşxane – Bijnort – Isferayin – Şîrvan – Farûc – Qûçan – Çinaran – Deregez – Kelat   Amadekar: Çandname

Bêhtir Bixwîne »