Çarşem , 28 Cotmeh 2020

Arşîvên Nîşanê: Rêzenivîs

Li Muzîka Kurdan a Kevneşopî Nêrîneke Giştî-9

Stranên kar û xebatê Stranên kar, ev stranên ku bi hev re, bi awayekî tomerî di dema xebata di nav bax, baxçe û zeviyan de têne gotin. Metnên stranên kar, ne hewce ye ku li ser behsa karê ku tê kirin, be. Di warê naverokê de, ji kîjan cureyê dibe bila bibe, hema çi metn dibe bila bibe, dikare wekî …

Bêhtir Bixwîne »

Li Muzîka Kurdan a Kevneşopî Nêrîneke Giştî-7

HIN FORMÊN MUZÎKAL Li herêman bi binavkirinên cihê, formên muzîkal ên cur bi cur hene: Lawje (lawij, lawik) Hewayên serbest in ku rîtmeke wan a diyar nîn e. Dengbêj; lawjeyan jî destanan jî distrên. Lê lawje li gorî çîrok û destanan kurtir in. Bastûra wan a melodîkî diyar e. Di navê de qalibekî melodiyî, “dîsgotin” heye ku her digere. Lawje …

Bêhtir Bixwîne »

Li Muzîka Kurdan a Kevneşopî Nêrîneke Giştî-5

Karapetê Xaço (1902-2005) Karapet, “dengbêjê çilekêş ê xeta Bişêrî-Qamişlo-Erîwanê” û îcraker û şopînerê kevneşopiya dengbêjiya Evdalê Zeynikê ye. Karapet wiha digot: “Xezîneya kurdan di berîka min de ye, eger ku ez dest bi gotina stranan bikim ne ku du sê roj, mehek têra min nake.” Tê texmînkirin ku di xezîneya Xaço de nêzikî hezar stranî hebûye. Taybetiyeke girîng a dengbêjan, …

Bêhtir Bixwîne »

Li Muzîka Kurdan a Kevneşopî Nêrîneke Giştî-6

RADYOYÊN BEXDA Û ERÎWANÊ Di salên 1950 û 1960’î de Radyoya Erîwanê ya li Ermenistanê (Beşa Kurdî ya Radyoya Dengê Ermenistanê) û Radyoya Bexdayê ya li Iraqê (Beşa Weşanên Kurdî ya Radyoya Iraqê) bi kurdî jî dest bi weşanên çandî kirin. Piştre radyoyên Urmiye, Kirmanşah û Tehranê jî dest bi weşana kurdî kirin. Di wan salan de, di pêşketina nasnameya …

Bêhtir Bixwîne »

Li Muzîka Kurdan a Kevneşopî Nêrîneke Giştî-2

Dîroka muzîka kurdî Em dibînin ku hunermendê kurd ê bi navê “Avger”, ku di dema qraltiyê de, ya ku ji salên 280’yî yên Berî Zayînê heta salên 130’yî yên Piştî Zayînê berdewam kiriye jiyaye, bastûra muzîka gelên Mezopotamyayê sîstematîze kiriye. Îbrahîm Mûsilî, li Bexdayê hunera xwe pêşkêşî Harûnê Reşîd kiriye û dibistana muzîkê ya misilmanan a pêşîn vekiriye. Piştre kurê …

Bêhtir Bixwîne »

Li Muzîka Kurdan a Kevneşopî Nêrîneke Giştî-4

MUZÎKA KEVNEŞOPÎ YA KURDÎ Û DENGBÊJ Dengbêj ku serpêhatiyên xwe yan jî bûyerên civakî yên ku bihîstine, çîrok û efsaneyan bi meqamkî vedibêjin û ew muzîsyen in ku bîra (hafizeya) wan gelekî xurt e. Çavkaniyên dîrokî-kevneşopî yên muzîka kurdî, dengbêj in. Dengbêj tê mehneya kesê ku bi “deng vedibêje”. Di formeke nêzikî forma lawjeya di folk muzîkê de distrên, lê …

Bêhtir Bixwîne »

Li Muzîka Kurdan a Kevneşopî Nêrîneke Giştî-1

Ji bo kesên ku bixwazin der barê muzîka kurdî de lêkolînan bikin, mixabin zêde çavkanî peyda nabin. Ev “nivîsa berhevkirî” ji bo ku bingehekê ji kesên ku bixwazin der barê muzîka kurdî de agahiyan bi dest bixin re çêbike, bi jêsûdwergirtina ji çavkaniyên cur bi cur hatiye amadekirin. Bi taybetî jî daxuyanî û lêkolînên ku di warê formên muzîkal de …

Bêhtir Bixwîne »

Mamik- Tiştonek (9)

Tiştek heye: Heft gira derî, li xwe vegerî. Ew çi ye?(81) Tiştek heye: Dest li quna wî didim, devê wî dilibite. Ew çi ye?(82) Tiştek heye: Ser derzî, stun mazî, ber çeman dike hawar û gazî. Ew çi ye?(83) Tiştek heye: Nerm û germ e, doxînê veke, li ber xwe danîke. Ew çi ye?(84) Tiştek heye: Ne li erd e, …

Bêhtir Bixwîne »

Dersên Kurmancî (16)

DERSA KURDÎ (KURMANCÎ) -16- Me di dersa pêş vê de gotibû, em dê bersiva vê pirsê bidin: PIRS: “Ji bilî navên rast, em dê çawan zayenda navên mecazî (rêzimanî) peyda bikin?” BERSIV: Zimanzanan ji bo peydakirina zayenda navên mecazî, hindek rê û rêbazên senahî (hêsan, asan) nîşa dane. Ew jî ev in: Navên Mecazî yên Mê: 1) Ji bilî “ewr, …

Bêhtir Bixwîne »

Dersên Kurmancî (15)

DERSA KURDÎ (KURMANCÎ) -15- Dewama Mijara Zayendê… QERTAFÊN ÇEMANDINÊ (TEWANGÊ) (yên diyarkirî) Zimanê kurdî zimanekî çemandî ye. Bêjeyên hevokê li gorî deman têne çemandin (tewandin). Bo mînak; di lêkerên gerguhêz de dema borî de kirde tê çemandin, di dema niha û dema bê de bireser tê çemandin. Ev jî bi qertafan têne nîşandan. Qertafên çemandinê jî wekî qertafên veqetandekan hem …

Bêhtir Bixwîne »