În , 18 Îlon. 2020

Arşîvên Nîşanê: Kurd

Zaza Kurd in û Zazakî Kurdî ye

Ger em bînin bîra xwe ji demên dawîn yê dewleta Usmaniyan li sala 1906 kitêbên kurdî hatine qedexekirin hingê dê xuya bibe ku ji sed salan zêdetir e rêvebiriya tirkan bi polîtîkayên zordariyê kurdî (kurmancî û zazakî) qedexe dike. Bitaybetî li 90 salên dewra komara Tirkiyê ji bo ku kurdan bikin tirk her awa polîtîkayên ku dihên bîra meriv bikar …

Bêhtir Bixwîne »

Sînemaya Kurdî Nasbikin

Bingehên Sînemaya Kurdî bi filmên Zerê û Kurd-Êzdî di salên 1920’î de (li gor agahdarîya ku Rohat Alakom daye) li Ermenîstanê hatibû kişandin û filmên ku bi derhênerîya Emil Ludwing di salên 1930’î disa li Ermenîstanê kişandibû navê filman “Selahaddin”, “Mem û Zîn”, “Xanî Dimdim” û “Siyabendê Selîwan” destanên Kurdî re hatiye avêtin .Ji ber nebûna bazarakê netewî-azad û ji …

Bêhtir Bixwîne »

Bandorên Kurdan li ser şaristaniyeta Grekan

Magûyî ji berê ve bi awayeka înfîlrasyonî derbasê Anatolyayê bibûn. Hebûna Keşeyên Medî(ango Magûyan) li vir ji gelek agirgehên hatî çêkirî(ve tê zanîn-W.), ji aliya gelek nivîskarên grekî ve tê ragihandin.Hebûna van keşeyan li Anatolyayê,di vedîtinên ji vekolanên Anatolyayê derketî ve hatiye peyitandin.Min evana di berhema xwe ya bi navê Zarathuştrayê de bi dorferehî diyar kirî bû. Bi awayeka komî …

Bêhtir Bixwîne »

Kinyazê Îbrahîm Xelata ‘Kaşgarli Mahmûd’ wergirt

Serokê Yekitiya Kurdên Qazaxistanê, Akademîsyen û Profesor Kinyazê Îbrahîmê Nevoyê Mîrze (Mîrzoyev) bi xelateke nû hate rewakirin. Mîrzoyev bi merasîmeke taybet ‘Xelata Kaşgarli Mahmûd’ ango ‘Xelata Mehmûdê Qeşqarî’ stand. Merasîma xelatdayîn û rewakirinê li avahiya Yekitiya Gelên Qazaxistanê ango ‘Dom Drujbê’ (Mala Dostaniyê) li saloneke mezin, bi beşdariya gelek giregir û mêvanên Rûs, Qazax, Azerî, Ermenî û miletên din pêk …

Bêhtir Bixwîne »

Mela ji bo hizra Kurdî xwedî roleke mezin e

‘Piştî lêkolînên min ên derbarê Melayê Cizîrî, min dît ku Mela ji bo hizra Kurdî xwedî roleke mezin e. Ev rol ji du aliyan ve tê dîtin. Ya yekem, Mela pêşîkeş û serokê helbest û edebiyata Kurdî, nemaze zaravayê Kurmancî bû. Ji zemanê Mela ve û heya îro jî helbestvanên Kurd di bin bandora Mela de man. Helbestvanên edebiyata klasika …

Bêhtir Bixwîne »

Bingeha Şaristaniya Yewnanan Şaristaniya Kurdan e

Ji aliyê dîroknasên bîyanî û Rojhilatanavînî di gellek xebatên cuda de tê fam kirin ku bingeha şaristanîya Yewnanan şaristanî Kurdistan û Mezopotamyayê ye û derbarê vê yekê de jî 2 nêrîn heye. Li gor hin dîroknasan di dema Îskenderê Mezin de bi taybetî pirtûkxaneyên li Kurdistanê hatin talan kirin û hemû pirtûkên li Kurdistanê û li Mezpotamyayê birin Yewnanîstanê û …

Bêhtir Bixwîne »

Paşnav” cara pêşîn ji aliyê Kurdan ve hatiye bikaranîn

Gelo we dizanî bû vara pêşîn kurdan paşnavê bikaranîne. Kurd beriya sedan salan jî “paşnav”ê bikardianîn. Li gor gellek pirtûk û lêkolînên dîrokî, Kurd li paş navê xwe navê êşîra xwe dianîn. Ji ber vê kevneşopiyê jî lêkolînvanên wek Ala-Firaz îdda dikin ku di dîrokê de cara pêşî paşnavê Kurd bikaranîne. Li gor lêkolînan ku di pirtûka bi navê “Kurd” …

Bêhtir Bixwîne »

Sê Stunên Neteweperweriya Kurdî

Gelek caran bîr û bawerîyên nasîonalîzmê bi şorişa fransî re girê didin. Lê du şêweyên nasîonalîzmê yên sereke hene; nasîonalîzma êtnîkî û nasîonalîzna sivîl. Nasîonalîzma sivîl: ziman, nijad, reng, çand, dîn hesab hilnade; bingeha wê bîr û bawerîyên hevbeş in. Ji bo şorişa Fransîya ew bîr û bawerî: azadî, dêmokratî, wekhevî… bûn. Lê nasîonalîzma êtnîkî ser nirxên netewî tê ava …

Bêhtir Bixwîne »

Li Qirgizîstanê Gundê Çatkulê

Li Gundê Çatkulê, li kêleka Bîşkeka Qirgizîstanê ye. Çatkul gundekî mezin e û piraniya niştecihên gund kurd in. Ew kurdên ku sala 1937-ê ji Ermenistan û Nexçîvanê bi fermana Stalîn hatine sirgunkirin. Hema ew kurd in ku piştî şikestina şerê Şêx Seîd ji Wanê û derdora wê ber bi wî yalî Çemê Erezê ve; ber bi Ermenistanê ve hatibûn sirgunkirin. …

Bêhtir Bixwîne »

Ziman û Rola Penaberan

Wek tê zanîn di jiyanê de herdem tiştên ne baş xwe didin pêş ewên qenc, û ji ber ku bêtirî mirovan bi tiştên genî û kirêt ve mijûl dibin, û ewên çak û bedew tên jibîr kirin û bi carekê belkî ewên rind nayên balê, lewra me xwest em li ser du mînakên hêja ji aliyê penaberan de tên qewimandin …

Bêhtir Bixwîne »