Çarşem , 25 Sermawêz 2020

Tag Archives: kevneşopî

Gotinên Pêşiyan

Bêguman gotinên bav û kalanên me tev hatine ceribandin û tev jî tijî şîret û marîfet in. Eger ku mirov li pey gotinên bav û kalên xwe here mirov tu car: ‘Esl, ol û edetên xwe yê rind jibîra nake. Her wiha ku meriv rind fêra xwe ji van gotinên payedar wergire, bêguman meriv bi saya van gotinên zêrîn dikare …

Read More »

Meselok û Şîroveyên Biwêjan

RÊÇ RÊÇA KERÊ YE, FEHL FEHLÊN PERÛ NE: Xesiyeke û bûkeke ya wê heye. Lê xesî jî xesî ye ha! Ewqas  dijwar e ku nahêle bûka wê bêdestûr xwarinê jî bixwe. Rojekî xesî malê didû û diçe dehlikê da ku karên xwe pêk bîne. Dema xesî derdikeve hema bûk bi lez û bez diçe kerê kurtan dike û dikeve malê. …

Read More »

Gundiyê Bi Navê Eyib (Eyo) û Seydayê Gund

Li Kurdîstanê bajarê Mûşê bisalan berî Gundek xwestine ku ji xwe re Mizgeftek bidin çêkirin. Ji bona zarok û malbatên wan xwenda û zana bin. Gund çend mal û hemû jî bira pismamê hevdu bûne. Avahiyek çê dikin cîhê mele û zarokên xwe û Seydakî tînin gund. Seyda zewicandî û zarokên wî jî hebûne. Seyda dersa mezin û piçûkan dide …

Read More »

Li Muzîka Kurdan a Kevneşopî Nêrîneke Giştî-8

a) Destan Ji bo forma destanê ‘beyt’ jî tê gotin. Serpêhatiyên dirêj, menzûm û epîk in. Bi giştî li ser evînên mezin, şer, qehremaniyên eşîran ên li hemberî hêzên derveyî û bûyerinên din in. Lê wekî ku di mînaka Zembîlfiroş de jî diyar dibe, serpêhatiyeke ku evîneke îlahî vedibêje jî dikare naveroka destanekê pêk bîne. Her beşeke destanan, bi rîtm …

Read More »

Li Muzîka Kurdan a Kevneşopî Nêrîneke Giştî-3

HIN TAYBETIYÊN MUZÎKA KURDÎ YA KEVNEŞOPÎ Heke em der barê muzîka kurdî de, behsa hin taybetiyên pir giştî yên ku lêkolîneran li serê li hev kirine bikin: ·           Bi esasî muzîka kurdî muzîka gelêrî û anonîm e. ·           Bestekara stranan (gelek caran) jinek e û pir kêm caran hestên dilxweşî/kêfê …

Read More »

Li Muzîka Kurdan a Kevneşopî Nêrîneke Giştî-11

Hevbandoriya muzîka kurdan a bi gelên din re Civaka kurd ligel ku pareke wê ya mezin ji mislimanên sunî pêk tê jî, cihû, xirîstiyan, êzîdî (nastûr û keldaniyên[1] li herêma Culemêrgê ku bûne sedemê hevbandoriyeke mezin), elewiyên kurd, kurdên ku bûne tirk û mezhebê din (qadirî, neqşebendî, Ehlê Heqparêz) jî digire nav xwe. Her wiha, di warê zimên de zaravayên …

Read More »

Li Muzîka Kurdan a Kevneşopî Nêrîneke Giştî-10

Kevneşopiya muzîka olî a) Qewlên êzîdiyan ·           Yên tenê xwe dispêrin gotinan û di forma lawjeyan de ne. ·           Bi awayê ku bi bilûr û erbaneyên tên gotin, dibin du beş. Di merasîmên olî yên êzîdiyan de, cihekî navendî û girîng yê muzîk û semayê heye. Kesên ku ji wan …

Read More »

Li Muzîka Kurdan a Kevneşopî Nêrîneke Giştî-9

Stranên kar û xebatê Stranên kar, ev stranên ku bi hev re, bi awayekî tomerî di dema xebata di nav bax, baxçe û zeviyan de têne gotin. Metnên stranên kar, ne hewce ye ku li ser behsa karê ku tê kirin, be. Di warê naverokê de, ji kîjan cureyê dibe bila bibe, hema çi metn dibe bila bibe, dikare wekî …

Read More »

Li Muzîka Kurdan a Kevneşopî Nêrîneke Giştî-7

HIN FORMÊN MUZÎKAL Li herêman bi binavkirinên cihê, formên muzîkal ên cur bi cur hene: Lawje (lawij, lawik) Hewayên serbest in ku rîtmeke wan a diyar nîn e. Dengbêj; lawjeyan jî destanan jî distrên. Lê lawje li gorî çîrok û destanan kurtir in. Bastûra wan a melodîkî diyar e. Di navê de qalibekî melodiyî, “dîsgotin” heye ku her digere. Lawje …

Read More »

Li Muzîka Kurdan a Kevneşopî Nêrîneke Giştî-5

Karapetê Xaço (1902-2005) Karapet, “dengbêjê çilekêş ê xeta Bişêrî-Qamişlo-Erîwanê” û îcraker û şopînerê kevneşopiya dengbêjiya Evdalê Zeynikê ye. Karapet wiha digot: “Xezîneya kurdan di berîka min de ye, eger ku ez dest bi gotina stranan bikim ne ku du sê roj, mehek têra min nake.” Tê texmînkirin ku di xezîneya Xaço de nêzikî hezar stranî hebûye. Taybetiyeke girîng a dengbêjan, …

Read More »