Çarşem , 21 Cotmeh 2020

Arşîvên Nîşanê: Ehmedê Xanî

Ehmedê Xanî Kî ye?

Ehmedê Xanî Kî ye? – Kurdî Di sala 1601e koçî/1650-51ê zayînî de li Bayezîdê hate dinê. Navê bavê wî Îlyas, navê diya wî Gulnîgar e. Li Bayezîdê dest bi xwendinê kiriye; xwendina xwe li navendên ‘ilm û kulturê yên wê demê mîna Xelat, Wan, Riha û Bedlîsê domand; li Wanê li cem Mele Camî, seydayê Medreseya Xoşabê, îcazet girt. Di …

Bêhtir Bixwîne »

Ehmedê Xanî û dewleta Kurdî

Xewn û daxwaza dewleteke kurdî kevin e. Ronakbîr û helbestvanên Kurd berî sedan sal girîngiya dewletê û pêwistiya hebûna wê ji miletê xwe re diyar kirin û di nav dîwan û berhemên xwe yên edebî de bicih kirin. Bi taybetî Helbestvan û fîlosofê Kurd yê neteweyî Ehmedê Xanî berî nêzîka 400 salî, behsa dewleta kurdî kir û bi awayekî eşkere …

Bêhtir Bixwîne »

Xelata Wêjeyê ya Ehmedê Xanî – 2018

Pirtûkakurdî bi piştgiriya kovarên Vate, Wêje û Rexne, Ewro, Derwaze û Zaremayê di sala 2018an de wê bi navê “Xelata Wêjeyê ya Ehmedê Xanî”  di beşên roman, çîrok û helbestê de bi zarawayên Kurmancî û Zazakî xelatan belav bike. Reveberiya xelatê derbarê “Xelata Wêjeyê ya Ehmedê Xanî” de daxwuyaniyeke bi du zaravayên kurdî bi kurmancî û zazakî parvekir. Daxwuyaniya ku …

Bêhtir Bixwîne »

‘Ji dîrokekê dîrokeke Ehmedê Xanî’ derket

Pirtûka bi navê “Ji Dîrokê Dîrokeke Ehmedê Xanî” ji hêla Laleş Çelîker ve li girtîgehê hatiye nivîsîn û ji Weşanxaneya Aramê hatiye çapkirin. Pirtûk bi kurdî hatiye nivîsandin û çapkirin. Nivîsandina wê di 3 sal û nîvan de qediya û ji ber sirgûnan li 3 girtîgehan hatiye nivîsîn û yekane pirtûka Laleş Çelîker e. Çelîker diyar dike ku hevokên Ehmedê …

Bêhtir Bixwîne »

MEM Û ZÎN: Şax û şovên zargotî û şîira EhmedêXanî

Dema ku em li ser destana Mem û Zînê disekinin, berî hemî tiştî divê em cudatiyê bikin navbera şax û şovên zargotî yên vê çîrokê (yan vê qewlê) ji aliyekî -ku hejmara wan gelek e- û şîira edebî ya Ehmedê Xanî ji dûmahiya sedsala hijdehan ji aliyêkî din. Bêguman esl û jêderê wan yek e. Di herdûkan da, eynî şexsiyet …

Bêhtir Bixwîne »

Dîwanek Ji Ehmedê Xanî: Sernameyê name, namê Ellah

Sernameyê name, namê Ellah   Sernameyê name, namê Ellah Bê namê wî natemam e wellah Ey metle’ê husnê ‘işqibazî Mehbûbê heqîqî û mecazî Namê te ye lewhê nameya ‘işq Ismê te ye neqşê xameya ‘işq Bê neqşê te, neqşê xame xam e Bê namê te, name natemam e Namê te ye şahibeytê meqsûd Fihristê mukatebatê mehmûd Medmûnê muraselatê la-reyb Meşhûdê …

Bêhtir Bixwîne »

Nûbihara Biçûkan û Perwerdehiya Ehmedê Xanî

Ehmedê Xanî ev berhema xwe di sala 1094ê Hîcriyê de nivîsandiye, ev dîrok teqabûlî sala 1683yê Mîladiyê dike. Xanî gava berhema xwe temam kir emre wî sî û sê bû. Ev berhem berhema pêşîn a Ehmedê Xanî ye. Xanî piştî li Xasabê  ji Mela Camî îcazeta xwe digre ji medreseya Etaiyê berê xwe dide Bazîdê. Piştî hatina Bazîdê Xanî li …

Bêhtir Bixwîne »

Jiyana Ehmedê Xanê

EHMEDÊ XANÎ (1651-1707) yek ji helbestvanên herî mezin ên kurd e. Ji meqeleya Klasîkên me – an sahir û edîbên me ên kevin ya Celadet Alî Bedirxan: Mela Camî di heqê Mewlana Celaledînê Rûmî û kitêba wî »Mesnewî« de gotiye: Men çi gûyem wesfi an alîcenab Nîst pêxember welê dared kitab. Yanî: Ez di heqê wî alîcenabî de çi bibêjim, …

Bêhtir Bixwîne »