Şemî , Sermawez 18 2017
Malper / Forum / Nivîsxane / Hz. Xetîce Siltana ‘Alema Jinan-3

Hz. Xetîce Siltana ‘Alema Jinan-3

 

Hevjîna Biwefa

Li hember ev barî giran, alîkara herî mezin bêgûman Hz. Xetîce bû. Ew jina mezin, her tim Resûlê Xwedê teselî dikir. Bi şefqet ji cem wî nediçû. Ji bo ku ev tirsa roja ewil ji ser xwe biavêje gelekî têkoşîn da. Ev jî nîşanê me dide ku jineke gelekî mezin e. Dikarîbû li hember zilamê xwe bihata, bigota ku di nava ev qas dewlemendiyê de çima tu bi tiştên wisa mijûl dibî.? Dikarîbû jê dûr biketa; heta dikarî û weke Mekiyayan bikira. Ev jî ne îhtîmaleke dûr bû. Lewra di dîrokê de di jiyana Pêxemberan de rewşên wiha hatine dîtin. Bi rastî jî Xwedê Te’ala di Qur’ana Pîroz de wiha behsa Nuh û Lût (as) dike. “Xwedê Te’ala ji kafiran re hevjîna Nuh (a.s) û hevjîna Lût (as) mînak dide. Her du jî hevjînên evdên me yên baş in. Lê derbasî alî înkarê bûn û ji zilamê xwe re xiyanetî kirin. Zilamên wan jî tu caran ji cezayê ku ji Xwedê Te’ala nikarîbûn xelas bikirana. Ev roja qiyametê wê ji wan re wiha bibêjin, haydê bi kesên ku dikevin cehenemê re hûn jî têkevin!.” (Tahrîm/10)

 

Resûlê Xwedê li hember barê giran û li hember êrîşên mûşrîkan her tim bêhna xwe li cem Hz. Xetîcê berdida. Lewra cara ewil wê baweriya xwe bi Resûlê Xwedê anîbû. Jixwe me’neya Xetîce jî “ kesê ku zû çêbûye”. Hz. Xetîce 15 salan beriya Pêxemberê me (s.x.l) çêbûbû. Ji her kesî zûtir jî baweriya xwe bi dînê îslamê anîbû. Hz. Xetîce di nava Mekeyiyan de kesa herî dewlemend bû. Jineke serdest bû. Hemû mal û milkê xwe li rêya Xwedê û Resûlê Xwedê xerc kir û xelas kiribû. Heta tê gotin ku dema ku wefat kir perê ku pê kefen bistîne jî nemabû. Îhtîmal e ku Resûlê Xwedê bi deyn jê re kefen standibû. Halbûkî Hz. Xetîce beriya Îslamê bi dewlemendiya xwe bi nav û deng bû. Ev mal û milkê mezin ji bo ku dînê îslamê mezin û bilind bibe hatibû xerckirin. Bi rastî Ev jî mînakekî cûda ye. Resûlê Xwedê ev mal û milk ev qas bi fetanet bi kar anî ku tiştek vala nebû. Ev qas mal û milk weke hêza îslamê dîsa vegeriya…

 

 

Mal û Milkê Ku Li Xêrê Hatiye Xerckirin

 

Xwedê Te’ala mal û milk di dinyayê de ji bo îmtîhanê dide mirov. Ji hinek kesan re dibe sedema cenetê, ji hinek kesan re  jî dibe sedêma cehenemê. Mal û milkê Hz. Xetîcê di rêyeke bi xêr de dihat xerckirin. Resûlê Xwedê ev mal û milk ewilî di sifreyên ku ji bo dînê îslamê vebêje de xerc kir. Xulam ji xwediyên wan dikirî û azad dikir, piranî jî ji bo hewcedariyên misilmanan, bi taybetî jî kesên ku ji ber zilm û zordariya mûşrîkan misilamên ku bi zorê li çiyayê Şî’b-î Ebî Talîp dijiyan xerc dikir. Belkî jî Xwedê Te’ala ev mal û milkê helal di rêya herî baş de dida xerckirin. Jixwe mal û milkê heram di rêyeke wiha de nedihat xerckirin.

Xwedê Te’ala mîzgîniya cinetê hêj di vê dinyayê de dabû pêxemberê me (s.x.l). Li gor rîwayeta Ebû Hureyre Cebraîl (as) hate cem Resûlê Xwedê û wiha got: “ Ey Resûlê Xwedê! Dema ku Xetîcê ji te re di firaxekê de hinek xwarin anî silavê min û silavê Xwedê Te’ala jê re bibêje û mizgîniya Xwedê Te’ala ji wê re di cinetê de koşkeke ji dur û gewheran heye, di nava vê koşkê de jî deng û zehmetî wê tunebe.

 

Ev koşk ji koka încî hatibû çêkirin. Lewra ew ji misilmanên ewil e. yanî wê koka îmanê bi dest xwe xistibû. Di cinetê de di koşka ku ji wê re hatiye çêkirin de helbet zehmet û deng wê tunebe. Lewra ew dema ku di jiyanê de li hember pêxemberê me tu caran dengê xwe bilind nekiribû. Tu caran Pêxemberê me nexistibû zehmetê. Tu caran li pêxemberê me tade nekirîbû.

 

Dema ku Hz. Xetîcê Pêxemberê me (s.x.l) naskir ji aliyê dinyayê ve tiştekî wî tunebû. Hz. Xetîce jî gelekî dewlemend, esîl û xweşik bû. Tevî viya ew jina mezin me’neya ku li pêxemberê me hîskir ku, xwest bi wî re bizewice.

 

Hz. Xetîce bi tîcaretê re mijûl dibû û gelekî di nava gel de bi bandor bû. Ji Resûlê Xwedê zarokên wê çêbûn. Beriya dewra Medîneyê jî wefat kir. Ev jina mezin tam jî jineke li gor Pêxemberê me bû. Jineke camêr bû. Dema ku Pêxemberê me dest bi teblîxê kir, weke ku qey ji berê de dizanîbû ku Xwedê Te’ala bi wezîfeyeke wisa wê wezîfedar bike hema baweriya xwe anî. Piştre jî hemû mal û milkê xwe xiste bin emrê Resûlê Xwedê. Wî jî ew hemû mal û milk li rêya Xwedê Te’ala xerc dikir. Dema ku Mûşrîkan li hember misilmanan dest bi boykotê kirin ji wî mal û milkî tiştek nemabû. Heta carna Resûlê Xwedê pir birçî dibû. Lê tiştek tunebû ku bixwara. Lewra wê demê ji nanê hişk jî mehrum bûn. Diya me û diya hemû mu’mînan Hz. Xetîce di vê dewrê de kete nivînan. Ji ber feqîrtiyê nikarîbûn tedawî jî bikirana. Di camêriyê de xala dawî xelasbûyîne û diya me jî Hz. Xetîce beriya her kesî gîhîşte wê xalê.

 

Pêxemberê me jî di demekê de bi Hz. Xetîcê re gihîştibû mal û milkê mezin. Lewra di pêxembertiyê de ya sala 2. yan jî sala 3. de tiştek li mala wan nemabû. Ew mal û milkê mezin li rêya pêxembertiyê heliyabû. Ev mal û milk ji bo ku dilê hinekan bigre, di dawetan de û ji bo germkirina dilê filanî hatîbû xerckirin. Ew jî çawa xelas bûbû ku piştî 5- 6 salan mînakê mirovahiyê ji bo ku dengê birçîbûna zikê xwe nebihîze kevir bi zikê xwe ve girêdida. Îşte camêrî û kerema ku ji Hz. Îbrahîm mayî, ev rewş ne dûrî mekkeyiyan bû jî. Li gor vê rewşê her kesî ji vê keremê para xwe standibû. Lewra beriya Pêxembertiya Resûlê Xwedê dîsa jî ti kes bi kerema wî re nikare pêşbaziyê bike.Lewra Pêxemberê me fêkiyê dawî ya ji şecereya Îbrahîm (as) me.

 

Resûlê Xwedê hîn 25 salî bû Xwedê Te’ala derfet da wî û bi tîcaretê re mijûl bû. Bi Hz. Xetîcê re hevparî kir. Di demeke kin de jî bû xwediyê mal û milkekî mezin. Lewra piştî hatina Pêxembertiyê pir derbas nebû û ew hemû mal û milk di rêya Xwedê de xerc kir. Ew xerckirin ew qas bi cih û bi îsabet dikir ku dilê gelek mirovan li dînê îslamê germ dikir. “Mirov xulamê îhsanê ye” ev gotin hemû siran derdixe holê. Dema ku Pêxemberê me ev tişt dikirin, yên kesên ku fezîleta wî, mezinahiya wî di emanetê de kesekî çawa ewle bû nedîditin, kesên ku li hember wefaya wî çavên wan girtî, mutleqe li hember camêriya wî têk diçûn… Resûlê Xwedê heta dawiya ‘emrê xwe jî ev rewşa xwe dewam kir. Ev rewşa Pêxemberê me di mirovên wê rojê de qene’eteke wisa çêkiribû: Lê belê divê mirovek bi baweriya Xwedê dikare ev qas camêr be. Bi vî awayî ev kes Pêxember e. Belê Pêxemberê me bi vî awayî heta wê demê bi dilsoziya xwe, bi wefaya xwe, bi bawermendiya xwe, bi ewlebûna xwe, deriyê her kesî dixist û dilê wan qezenc dikir. Belê her kesî bi aliyekî wî digirt di bin tevger û mezinahiya wî de diman û ew qebûl dikirin.

 

Pêxemberê me camêriya xwe ew qas rantabl bi kar anî û wiha nirxandibû ku mal û milkê xwe yek bi yek ne weke dara heftdayîn e, heta weke dara heftêdayîn e. Yanî wî di ‘elama plan û projeyan de ev qas hesibandibû ku mal û milkê xwe weke toximan belav kiribû. Piştre bi kerema Xwedê di demeke kin de simbil dan. Piştre jî kulîlkan vekir û her der bû newbihar.

 

 

Xemgîniya Mezin

 

Piştî boykota mekkeyiyan Apê Pêxemberê me yê ku li hember zilm û zordariyê her tim ew diparast wefat kir. Ev 3 sal ji bo misilmanan gelekî zor û zehmet bû. Gelek misilman mirin. Gelek zarok, pîrek û kesên pîr di vê boykotê de jiyana xwe ji dest dan. Di vê dewrê de jî ji ber zilm, zordarî, neheqiya ku li misilmanan dihat kirin Hz. Xetîce gelekî psîkolojiya wê xerab kir. Weke ku dixwest navê sala xemgîniyê ebedî bike, di meha Remezana bimbarek de çû ser dilovaniya xwe û perwazê cinetê kiribû. Bi vî awayî bi çavê dinyayê Resûlê Xwedê piştevana xwe ya herî mezin winda kiribû. Ji van apê wî ew ji zilmên derve diparast. Hz. Xetîcê jî li malê hemû xemgîniyên Resûlê Xwedê belav dikir, her tim alîkara wî ya mezin bû. Hz. Xetîce wekî ku perçeyek ji laşê Pêxemberê me (s.x.l) bû. Dema ku wahiya ewil hat tirs ketê dilê wî û hate malê Hz. Xetîcê tirsa wî belav kir û piştevaniyeke mezin şanî Pêxemberê me (s.x.l) da. Ew teselî kir, birînê wî derman kiribû. Ji xemgîniya wî re bûbû hevpar, di nava zewceyên pêxemberê me (s.x.l) de mertebeya herî mezin a Hz. Xetîce bû. Di dilê Pêxemberê me de jî cihekî Hz. Xetîcê ya cûda hebû. Heta ku ew di jiyanê de bû pêxemberê me bi keseka din re nezewicî.

 

Bi vî awayî ji vê salê re gotin sala xemgîniyê. Him ji bo Pêxemberê me him jî ji bo misilmanan saleke xemgîn bû. Çawa xemgîn nebin; Resûlê Xwedê hevala jiyana xwe ya 24 salan winda kiribû. Barê malê jî hemû li ser milê Pêxemberê me (s.x.l) mabû. Hz. Fatima hêj piçûk bû. Kî dizane dema ku diya wê wefat kir çiqas giriya. Ew diya Hesen û Hûseyîn e. Pêxemberê me (s.x.l) bi sêwiyên xwe re bi tenê mabû. Aliyekî zilm û zordariya derve, aliyekî din ve zarokên xwe teselî dikir, gelek tengasî dikşand. Ji aliye din ve jî ji bo ku zarokên xwe xemgîn nebin ji wan re him dibû dê him jî dibû bav.

 

Xetîceya Jibîrnebûyî

 

Pêxemberê me (s.x.l) her tim Hz. Xetîce bixêr bi bîr dianî. Ji kesên ku ji wê hez dikir wî jî ji wan hezdikir. Bi dostên wê re dibû dost. Ji ber ku Pêxemberê me (s.x.l) her tim behsa Hz. Xetîcê dikir hinek hevjînên wî hesûdî dikirin. Heta carekê Hz. Aîşe wiha dibêje; “ Ji ber ku pêxemberê me (s.x.l) her tim behsa wê dikir û ji ber ku Xwedê Te’ala ji bo wê di cinetê de koşkeke ji înciyê avakiriye min hesûdî dikir. Dema ku Pêxemberê me qurbanek serjê dikir para mezin ji heval û hogirên Hz. Xetîcê re dişand.

 

Resûlê Xwedê her tim Hz. Xetîce bi bîr dianî, îkramê kesên ku Hz. Xetîce bi bîr dianî dikir. Carekê Xwîşka Hz. Xetîce ya bi navê Hale hatibû, ji bo ku pêxemberê me bibîne destûr xwestibû. Dema ku Pêxemberê me (s.x.l) dengê wê nas kir kêfxweş bû û kêfxweşiya xwe wiha anî ziman: “Ya Rabbî Hale hat Hale”.

 

Hz. ‘Aîşe wiha dibêje: “Resûlê Xwedê her tim pesna Hz. Xetîcê dida. Min jî rojokê hesûdî kir û got ‘Çima tu her tim behsa wê dikî Xwedê Te’ala jinên ji wê baştir dane te. Li ser vê gotinê Resûlê Xwedê wiha got: “Na Xwedê keseka ji wê baştir neda min. Dema ku mirovan ez înkar kirim, wê baweriya xwe bi min anî. Dema ku her kesî ez derewandim, wê ez rastandim, dema ku her kesî ez bêpar hiştim wê bi mal û milkê xwe alîkariya min kir. Bi xêra wê Xwedê Te’ala ez kirim xwedî zarok.” Ji wan hemû gotinan em fêhm dikin ku li cem Pêxemberê me cihê Hz. Xetîcê gelekî cuda ye. Di dema dawata îslamê de her tişt tevlihev bû, bela û mûsîbet zêde bûn, Hz. Xetîcê bi can û malê xwe alîkariya Pêxemberê me (s.x.l) kir. Dema ku her kesî Pêxemberê me terk kir bêdost û bêheval ma, Hz. Xetîce ji Pêxemberê me re bûbû dost û heval. Li hember zilm û zordariyê Hz. Xetîcê her tim Pêxemberê me teselî kir.

 

 

Hêjayiyên Ku Hz. Xetîcê Mezin Dike

 

Hz. Xetîce li cem Pêxemberê me gelekî bi qedr û qiymet bû. Resûlê Xwedê Hz. Xetîce di dinyayê de jina herî bixêr wesfandibû. Gelek hêjayiyên Hz. Xetîce he ne. Em dikarin hêjayiyên wê wiha bijmêrin:

 

  • Nesla Pêxemberê me ya paqij ya ku heta qiyametê wê dewam bike, ji Hz. Xetîcê tê. Zarokê Pêxemberê me ji xeynî Hz. Mariya hemû ji Hz. Xetîcê çêbûn. Kurikê Pêxemberê me ji Mariyê ya bi navê Îbrahîm jî ji xwe piçûktiya xwe de wefat kir. Ji Hz. Xetîcê 6 zarokên Pêxemberê me çêbûn. Ji wan Hz. Fatima jî koka Pêxemberê me bi dewam kirin da. Diya Hesen û Hûseyîn heta qiyametê wê neslê wan dewam bike.
  • Xetîce di dema berfirehiyê de jî di dema ku wahiy nû hatiye û tengasiyên ku kişandin de jî heta wefata xwe Pêxemberê me (s.x.l) bitenê berneda. Wefaya wê helbet li cem pêxemberê me bû sedêma qedr û qiymet dayîna wê.
  • Xetîce ji kesên muxatabê wahiya ewil e. Dema ji Resûlê Xwedê re Pêxembertî hat. Ji jinan ewilî wê bawer kir û bû misilman.
  • Weke jinekê jî heta dawiya ‘emrê xwe her tim ji pêxemberê me re sadiq bû. Bi pêxemberê me re bi daxwaza xwe zewicî. Ji xeynî wî ji kesekî din re îltîfat nekiribû.
  • Di dawiyê de jî em dikarin bibêjin ku Xwedê Te’ala ew bi taybetî xuliqandiye. Ew ji mirovê herî mezin re bû hevjîna herî mezin, Ew jina serî ya herî mezin a Alê Beytê ye… Lewra li seriyê Alê Beytê Hz. Fatima ye, di serî wê de jî Hz. Xetîce he ye.

 

 

Mînakê wefayê yê Pêxemberê me yê herî mezin li hember Hz. Xetîce ye. Pêxemberê me ji heval û hogirên Hz. Xetîcê hez dikir. Dema ku navê wê derbas dibû, her tim bi xêr bi bîr dianî. Têkiliya xwe bi hevalê wê re dewam kir.

 

Dema ku Hz. Xetîce bi Pêxemberê me re zewicî ‘emrê wê 40 bû. Yê Resûlê Xwedê jî 25 bû. Zewaca wan 25 salan dewam kir.

 

Fatma Şavluk

Hûn dikarin van nivîsan jî bixwînin.

Zêrka Zêran

Hebû nebû carek ji caran rehmet li dê û bavê hazir û guhdaran. Keçikek bi …

Leave a Reply

%d bloggers like this: