Pêncşem , 22 Cotmeh 2020

FERHENGOKA LEŞKERIYÊ

Ev ferhengok ji aliyê Mamoste Zîwer Îlhan ve ji bo nûçegihanan û nûçexwendan re hatiye amadekirin. Bi vê xebatê em hevî dikin ku asta nûçegihanî û fehmkirina nûçeyên kurdî bilinttir bibe. Digel silavan.

Nîşe: Ev ferhengok cara pêşî ji bo şopînerên çandnameyê tê weşandin.

No KURDÎ TIRKÎ
1 Agirbest is. Ateşkes.
2 Amîral is. Amiral. Rütbesi general ile aynı olan deniz subayı.
3 Artêş is. Ordu.
4 Asayîş is. Güvenlik, asayiş, emniyet.
5 Asayîşa beravê is. Sahil güvenliği.
6 Asayîşa sînor is. Sınır güvenliği.
7 Aşitî is. Barış.
8 Avêtin f. Atmak, fırlatmak.
9 Balafir is. Uçak.
10 Balafira bombebaranê is. Bombardıman uçağı.
11 Balafira cengê is. Savaş uçağı.
12 Balafirgeh is. Havaalanı.
13 Balafirşikên is. Uçaksavar.
14 Barkêşê xebatkaran is. Personel taşıyıcı.
15 Berdana hişyarî is. Uyarı ateşi.
16 Bergeha parzemînê is. Kıta sahanlığı.
17 Berik is. Mermi, kurşun.
18 Beşgeha leşkeriyê is. Askerlik şubesi.
19 Bêtêl is. Telsiz.
20 Bilin bûn is. Terfi etmek.
21 Binamîral is. Tuğamîral.
22 Binderya is. Denizaltı.
23 Binefser is. Asteğmen
24 Binmîralay is. Yarbay.
25 Binpaşe is. Tuğgeneral
26 Binserbaz is. Astsubay.
27 Birîndar bûn f. Yaralanmak.
28 Biryargeh is. Karargah.
29 Bombe is. Bomba.
30 Bombeya atomê is. Atom bombası.
31 Bombeya bi saetê is. Saatli bomba.
32 Bombeya hêsirker is. Göz yaşartıcı bomba.
33 Bombeya xaran is. Misket bombası.
34 Bombeya zindî is. Canlı bomba.
35 Bot is. Bot.
36 Ceng is. Savaş.
37 Cerdevan is. Korucu.
38 Cîgirîng is. Stratejik.
39 Cileşker is. Üniforma.
40 Cîpolîtîk is. Jeopolitik.
41 Civan is. İcma, toplanma.
42 Çawîş is. Çavuş.
43 Çek is. Silah.
44 Çekdar is. Silahlı.
45 Çekê giran is. Ağır silah.
46 Çekê şer is. Muharebe silahı.
47 Çekên bîyolojîk is. Biyolojik silahlar.
48 Çekên kîmyewî is. Kimyasal silahlar.
49 Çekên nuklerî is. Nükleer silahlar.
50 Dadgeha leşkerî is. Askerî mahkeme.
51 Dagir kirin f. İşgal etmek.
52 Desteya amade is. Hazır manga
53 Destûr is. İzin.
54 Devxwarin is. Asker azığı.
55 Dibistana cengê bejayî is. Kara harp okulu.
56 Dibistana cengê deryayî is. Deniz harp okulu.
57 Dibistana cengê hewayî is. Hava harp okulu.
58 Dibistana leşkerî is. Askerî okul.
59 Dijtenq is. Antitank.
60 Dijteror is. Antiterör.
61 Dimançe is. Tabanca.
62 Direfş is. Flama.
63 Dorpêç is. Kuşatma.
64 Dûrahî is. Menzil.
65 Dûrbîn is. Dürbün.
66 Efser is. Teğmen.
67 Êrîş is. Saldırı.
68 Êrîş kirin f. Saldırmak.
69 Êrîşa hewayî is. Hava saldırısı.
70 Ferman is. Emir, komuta
71 Fermandar is. Komutan.
72 Fermandarê leşkergehê is. Garnizyon komutanı.
73 Fermandarê lîwayê is. Tugay komutanı.
74 Fermandarê şaxartêşê is. Kolordu komutanı.
75 Fermandarî is. Komutanlık.
76 Fetihandin f. Fethetmek.
77 Firfirok is. İnsansız hava aracı.
78 Firoke is. Helikopter.
79 Fîşek is. Mermi, kurşun.
80 Fîşekên lek is. Plastik mermî.
81 Gihînek is. Merhale.
82 Girtin f. Yakalamak.
83 Gule is. Top mermisi.
84 Gurdan is. Tabur.
85 Gurdana asêgehê is. İstihkam taburu.
86 Hatin giritn f. Yakalanmak.
87 Heng is. Alay.
88 Henga parastinê is. Muhafız alayı.
89 Hewldana koteka leşkerî is. Askeri darbe girişimi
90 Hêzên Bejayî is. Kara Kuvvetleri.
91 Hêzên Deryayî is. Deniz Kuvvetleri.
92 Hêzên Hewayî is. Hava Kuvvetleri.
93 Hişyarî is. Uyarı.
94 Karmendê tenduristiyê is. Sıhhiyeci.
95 Kêl is. Nişan tahtası.
96 Keleh is. Kale.
97 Keleşkof is. Kalaşnikof.
98 Keştî is. Gemi.
99 Keştîya cengê is. Fırkateyn.
100 Koma bandoyê is. Bando takımı.
101 Komik is. Tim.
102 Komleşker is. Askerî birlik.
103 Komleşkera siwarî is. Süvarî birliği.
104 Komser is. Komiser.
105 Koteka leşkerî is. Askeri darbe.
106 Kuştin f. Öldürmek.
107 Lê ketin f. İsabet etmek.
108 Leşker is. Asker, er, nefer.
109 Leşkerdem is. Tertip. Askere alınma dönemi.
110 Leşkergeh is. Garnizon.
111 Lêxistin f. Vurmak.
112 Lezfir is. Jet.
113 Libik is. Arpacık.
114 Lîwa is. Tugay.
115 Malleşker is. Orduevi
116 Mareşal is. Mareşal.
117 Mencenîq is. Mancınık.
118 Mertal is. Kalkan.
119 Meşq is. Talim. Uygulamalı olarak yapılan askerlik eğitimi.
120 Mîralay is. Albay.
121 Mirin f. Ölmek.
122 Mirîxane is. Morg.
123 Mişêwra leşkerî ya bilind is. Yüksek askeri şura.
124 Moşek is. Roket.
125 Moşekavêj is. Roketatar.
126 Nefîram is. 1. Milis, ayaklanmayı bastırmak için kullanılan başıbozuk askerler 2. Seferberlik.
127 Nîşan is. Nişan.
128 Nîşan pêvekirin is. Madalya takmak.
129 Nîşan stendin f. Nişan almak.
130 Nîşane is. Madalya.
131 Nîşangeh is. Hedef.
132 Nîşank is. Arma.
133 Nîşanxane is. Poligon.
134 Notirvan is. Nöbetçi.
135 Padîgan is. Kışla.
136 Parastin f. Savunmak.
137 Parastina netewî is. Ulusal savunma.
138 Parastina welêt is. Vatan savunması.
139 Parleşker is. Bölük.
140 Paşe is. General.
141 Paye is. Rütbe.
142 Payedar is. Rütbeli.
143 Payedarê bilind is. Yüksek rütbeli.
144 Pêlgir is. Radar.
145 Pêşeng is. Öncü, önder
146 Peyadar is. Piyade.
147 Polîsên leşkerî is. İnzibat.
148 Qama is. Kasatura.
149 Rêhewa is. Havayolu.
150 Remz is. Parola.
151 Rêxistina terorî is. Terör örgütü.
152 Rext is. Mermilik, fişeklik, şarjör.
153 Rim is. Mızrak.
154 Saloxgeriya leşkerî is. Askerî istihbarat.
155 Sarox is. Füze.
156 Sazûmana hewayî ya parastinê is. Hava Savunma sistemi.
157 Seferberî is. Seferberlik.
158 Sehandin is. Yoklama.
159 Seramiral is. Tümamiral.
160 Serbaz is. Subay.
161 Serbazê fermanê is. Emir subayı.
162 Serçawîş is. Başçavuş.
163 Serdar is. Başkomutan, başkumandan.
164 Serdeste is. Onbaşı.
165 Serefser is. Üsteğmen
166 Sererkanî is. Genelkurmay.
167 Serfermandar is. Başkomutan, başkumandan.
168 Serheng is. Alay komutanı, albay.
169 Serhezar is. Binbaşı.
170 Serleşker is. Erbaş.
171 Serpaşe is. Tümgeneral.
172 Sersed is. Yüzbaşı.
173 Sifrî is. Uzun mermi.
174 Şaxartêş is. Kolordu.
175 Şehît ketin f. Şehit olmak.
176 Şer is. Savaş.
177 Şîfadî is. Taburcu.
178 Şopandin is. Takip etmek.
179 Şopîner is. Takipçi.
180 Şûr is. Kılıç.
181 Tenq is. Tank.
182 Tepînk is. Mayın.
183 Teqîn is. Patlama.
184 Terempêla leşkerî is. Askeri araç.
185 Teskere is. Tezkere.
186 Tevgera Leşkerî is. Askeri harekat.
187 Tevgerhazirî is. Tatbikat.
188 Tifing is. Tüfek.
189 Tifinga peyadar is. Piyade tüfeği.
190 Tîr is. Ok.
191 Tumen is. Tümen. Tugayla kolordu arasında yer alan askerî birlik.
192 Warê hewayê is. Hava sahası.
193 Warleşker is. Askeri üs.
194 Xala asayîşê is. Güvenlik noktası.
195 Xebatkarê leşkerî is. Askeri personel.
196 Xendek is. Hendek.
197 Xerabkar is. Sabotaj.
198 Yawer is. Yaver, yardımcı.
199 Yekeya asayîşê is. Güvenlik birimi.
200 Zincîra fermanê is. Emir-komuta zinciri.
201 Zirx is. Zırh
202 Zirxpûş is. 1. Çelik yelek. 2. Zırhlı.

ÇAVKANÎ

  • 1)Komisyon (Fevzi Karademir, Zîwer Îlhan, Ahmet Korkut, Nezir Gümüş), (2014) Ferhenga Kurdî-Tirkî, Türkçe-Kürtçe, TDK, Ankara
  • 2) FARQÎNÎ, Zana (2011). Ferhenga Kurdî-Tirkî, Tirkî-Kurdî, Enstîtuya Kurdî ya Stenbolê, Çapa Pêncemîn, Stenbol.
  • 3) EKİCİ, ABDULLAH (2015). Ferheng Soranî-Kurmancî-Tirkî,Sîtav, Enqerê.
  • 4) BOTÎ, Kamêran Silêman (2006). Ferhenga Kamêran, Kurdî-Kurdî, Spîrêz, Duhok.
  • 5) D. Îzolî (2011). Ferhenga Kurdî-Tirkî, Tirkî-Kurdî, Weşanên Deng, Çapa Şeşemîn, Diyarbekir.
  • 6) Torî (1999). Ferhenga Kurdî- Tirkî, Türkçe- Kürtçe, Berfîn Yayınları, İstanbul.
  • 7) Farîzov (1994). Ferhenga Tirkî-Kurdî (Çeviri ve Uyarlama: Mehmet Demir), Özge Yayınları, Ankara.
  • 8) ANTER, Musa (1967). Ferhenga Kurdî-Tirkî, Türkçe-Kürtçe Sözlük, Yeni Matbaa, İstanbul.
  • 9) http://ferheng.org/tr/
  • 10) KAKİOĞLU, Fethullah (1992). Türkçe-Kürtçe Sözlük, Sosyal Yayınları, İstanbul.
  • 11) Grûba Xebata Vateyî (2011). Ferhengê Kirmanckî-Tirkî, Vate, İstanbul.
  • 12) Yusuf Ziyaeddin Paşa (1978). El-Hediyye el-Hamîdiyyefi’l- Lügati’l-Kurdiyye, Kürtçe-Türkçe Sözlük amd. M. Emin Bozaslan, Çira Yayınları, İstanbul.

Derbar Zîwer Îlhan

Zîwer Îlhan

Dikarê vê jî bixwênê

“Îstismar”a Romanê

Edebiyata/wêjeya kurdî a devkî ji hêla mîzahê/henek/qerfe/ ve gelek dewlemend e. Di hêla nivîskî ve …

Bersivekê Binivîsêne

Epeyama we nayê weşandin. Qadên pêwist bi * hatine nîşandan.