Yekşem , 25 Cotmeh 2020

Ferhenga Civaknasiyê / Zewac

Ji bo çêkirin û mezinkirina zarokan û ji bo armanca jiyanek bextewar, peymana ku ji alîyê du mirovan ve hatiye pejirandin.

Texlîdên Zewacê

1- Li Gor hejmara Mirovan Zewac

A- Monogamî: Zewaca bi yek mirovekî/kê re. Yekjinîtî an jî Yekmêrîtî. Zewaca jinekê bi mêrekî re an jî, zewaca mêrekî bi jinekî re.

B- Polîgamî: Zewaca mêr an jî jinekê, ji yekî/kê zêdetir.

Texlîdên Polîgamiyê

1- Polîandrî (Pireşûtî, Piremêrî): Di heman demê de zewaca jinekê, bi mêrekî re zêdetir. Jin, bi zêdetirê mêrekî re dizewice.

2- Polîjînî (Pirejinî): Zewaca mêrekî, bi zêdetirê jinekê re… Mêr, bi gellek jinan re dizewice.

2) Li Gor Cihê Hilbijartinê Zewac

A- Egzogamî (Derezewacî): Ji derve zewicîn, zewicîna ji derve. Di vê cure zewacê de mirov, hevjiyana/nê xwe ji derveyê warê ku lê dijî hildibijêre û zewaca bi pismaman re, qedexe ye.

B- Endogamî (Jevzewac, Zewaca Navxweyî): Zewaca ji hevdu. Mêr an jî jin, ji heman hawirdorê dizewicin. Ev cure zewac, zewaca bi pismaman re ye.

Du Texlîdên Jevzewacê (Endogamiyê) Hene

A- Levîrat: Zewaca jinekê bi bûrayê xwe re, ku dema mêrê wê dimire.

B- Sororat: Zewaca zilamekî bi xwejina xwe re (bi baldûza xwe re) dema ku jina wî dimire.

3) Li Gor Cîwarbûnê Zewac

A- Matrîlokal (Dêlokalî): Cî û warên dê. Piştî zewacê, zilam bi malbata jina xwe re dijî, rûdinê.

B- Patrîlokal (Bavlokal): Cî û warên bav. Jin, piştî zewacê bi malbata mêrê xwe re dijî, rûdinê.

C- Neolokal (Nûlokal): Vekirina xanîyekî (maleka) nû. Jin û mêrên ku dizewicin, ji malbatên xwe cihê dibin û di xanîyekî(maleka) nû de rûdinên.

D- Bilokal (Dumalî, Duwarî): Jin û mêrên ku dizewicin weke jiyana xwe ya berê, jiyana xwe li mala bavên xwe didomînin. Jin li mala bavê xwe û mêr jî, li mala bavê xwe.

ing: marriage / fr: mariage / tr: evlilik

Ali Gurdilî
felsefevan@hotmail.com
11.08.2016

Çavkanî: Ferhenga Civaknasiyê – Ali Gurdilî

Felsefevan.org

Derbar ziman

Avatar

Dikarê vê jî bixwênê

Di Derbarê Mîtolojiyê De Çend Gotin-Cihan Kaynar

Cihan KAYNAR[1]   Mîtolojî herî kêm qasê dîroka mirovahiyê dirêj e. Dema ku mirov xwest …

Bersivekê Binivîsêne

Epeyama we nayê weşandin. Qadên pêwist bi * hatine nîşandan.