Çarşem , Kewçêr 18 2017
Malper / Malbat / Jin / Di Dînê Îslamê De Mafên Jinan -1

Di Dînê Îslamê De Mafên Jinan -1

Berîya dînê îslamê di dema nezanîyê (Cahîlîyê) de tu mafên jinan tune bû. heta dema ku ji dayîk dibûn heman demê de dihatin kûştin. Heta bi zindî dixistin bin axê. Herweha mafên wan yê jîyînê jî tune bû.Yê ku nedihatin kûştin jî weke malan dihatin firotin. nedixistin cîhê mirovan. qîymeta fikr û ramanên wan tunebû. Dema ku zarokeke keç çêdibû rûyên bavên wan ji hêrs û ji xemgînîyê reş dibû. Ji bo ku zarok keç e ji civakê fedî dikirin.

Lêbelê piştî ku dînê îslamê hat mafên jinan hemû dan. Jin parast. Heta em dikarin bejin ku dînê me heî zêde qîymet da jinan. Resûlê Xwedê di hedîsekê xwe de wiha kerem dike; ‘zarok dîyarîyên Xwedê Te’alanin, ji hinek kesan re zarokên keç dîyarî dişîne, ji hinekan re jî zarokên law dîyarî dişîne. Herweha li hember ev dîyarîyên Xwedê Te’ala divê mirov pir spasdar be, û zarokên xwe bi exlaqekê baş mezin bike.’

 Dîsa li gor hedîsekê Pêxemberê me Resûlê Xwedê ‘ Kî zarokê xwe yê keç dema ku çêbû nexe bin axê û ji zarokên xwe yê law kêmtir nebîne, Xwedê Te’ala ji bo xatirê wê zaroka keç wê wî kesî têxe bihûştê (cennete).’

 Li gor rîwayeta Hz. Enes (r.a); Rojekê li cem Resûlê Xwedê (s.x.l) zilamek rûdinişt. Lawê wî hat wî zilamî lawê xwe maçî kir û li ser çoka xwe da rûniştandin. Bîstek din qîza wî hat lê wî zilamî qîza xwe maçî nekir û li pêşîya xwe da rûniştandin. Ev tevgerîya bala Resûlê Xwedê kişand. Li ser vê tevgerîyê Resûlê Xwedê wiha kerem kir; ma tu cûdatîyê dixî navbera zarokên xwe? Piştre jî di derbarê wekhevîyê de zilam hişyar kir.’ Bi rastî Resûlê Xwedê di nava zarokan de wekhevîyê emir dike. Heta dibêje ku eger min yek ji yê din serdestir bigirta min yê zarokên keç serdestîr bigirta.

Dîsa li gor Rîwayeta Ebû Hûreyre (r.a) Resûlê Xwedê di hedîsekê xwe de wiha kerem dike; ‘ Malên ku zarokên keç tê de, her roj ji asîmanan 12 heb rehm bi ser wê malê de tê. Serdana melaîkan ji wê malê kêm nabin. Her şev û roj ji dê û bavan re sewabên weke salekê îbadet kirine tê nivîsandin.’

Birastî mafên jinan ewilî dînê îslamê daye û parastîye. Ji wan yek mafê hilbijartinê ye. Yanî jinek bi îradeya xwe dikare hevalê xwe yê jîyane hilbijêre. Heta di avakirina malbatekê de dînê îslamê îradeya pêşî daye jinan. Yanî desthilatîya îcabê ewilî daye jinan. Mafê gotinê ewilî a jinan e. Paşê wê îcabê zilam qebûl dike.

Di derbarê vê meseleye de gelek hedîsên Resûlê Xwedê (s.x.l) hene. Li gor rîwayeta Îbn ‘Ebbas (r.a) Rojekê keçeke ezeb tê cem Resûlê Xwedê û gazinên xwe dike. Dibêje ku bavê min az dam zilamekî ku ez naxwazim. Mahra me jî birî. Li ser vê Resûlê Xwedê (s.x.l) wiha kerem dike; domandina vê zewacê li gor dilê te ye. Heger tu bixwazî tu dikarî vê zewacê nedomînî. Temamê biryarê aîdî te ye.’ Bi rastî ev mînak gelekî balgêş e. Ev çanda dema nezanîyê ji holê radike.

Li gor hedîsekê din jî ‘ji sehebeyan bi navê hîdam qîza xwe bê dilê wê bi zilamekî re mahr dike. Li ser vê keçik tê cem Resûlê Xwedê (s.x.l) û dibêje ku bavê min bê dile min ez dam zilamekî. Ez naxwazim. Li ser vê Resûlê Xwedê gazî hîdam dike. Ji wî dibirse dibêje te keça xwe bê dile wê çima da. Ew jî wiha bersiv dide û dibê je ku; ya Resûlê Xwedê zilam mirovekî baş e. Ji ber vê yekê min da wî. Îca Resûlê Xwedê li hember vê bersivê hêrs dibe û dibêje ma tu yê bizewîcî bi wî zilamî re? Hema vê zewacê bide sekinandin. Piştî ku Resûlê xwedê xeyîdî li ser vê Hîdam  zewacê betal dike.’

Herweha dînê îslamê di zewacê de hevdîtin û li hevkirina keç û xortan jî şert kirîye. Yanî qedexe nekirîye. Heta gotîye ku bila hevdû bibînin û nasbikin. Bê gûman ev ji bo pêjeroja zewaceke bextewar hewce ye. Herweha rojekê ji sehebeyan bi navê Mûgîre Şu’be wê bi jinekê re bizewîcîya. Resûlê Xwedê (s.x.l) ji Mûgîre dibirse te jina ku tu yê pê re bizewîcî dît an na? Dema ku ew dibêje min nedît, piştî vê bersivê Resûlê Xwedê (s.x.l) wiha kerem dike; ‘ Li wê binêre lewra ev ji bo pêşeroja zewaca we girîng e. Ev dîtin wê bibe wesîleya ji hevkirin û ji hev hezkirinê.

Birastî em dikarin ev mînakan gelekî zêde bikin. Herweha mafên jinan cara yekem dînê îslamê pastîye û mafên wan daye. Lê her civatek dibêjin ku ewilî me mafên jinan da wan û jin parast. Lê belê ev ne rast e. Cara yekem jin dînê îslamê parastî ye, û heq û mafên wan daye wan…

Hûn dikarin van nivîsan jî bixwînin.

Mele û Keşe

Hebû nebû carek ji caran rehmet li dê û bavê hazir û guhdaran. Li gundekî …

Leave a Reply

%d bloggers like this: