Yekşem , 23 Sibat 2020

Ziman

Kürtçe Zamanlar: Gelecek Zaman (2)

2-GELECEK ZAMAN.. (DEMA BÊ/ DEMA DAHATÛ) Gelecekte yapılması düşünülen iş veya gelecekte olması beklenen durumu ifade eder. Yani henüz bu olay gerçekleşmemiş veya bu durum içerisinde bulunulmamaktadır. Kürtçe’de gelecek zamanı gösteren ekler; “-ê, dê, wê” dir. Gelecek zamanda fiilin önüne ‘bi’ öneki getirilerek gelecek zaman oluşturulur. ‘Bi’ öneki şimdiki zamanın fiil köküne eklenir. Şimdiki zamandaki ‘di’ önekini kaldırıp yerine ‘bi’ …

Read More »

Gelo Tirkî Peyv Ji Kurdî Wergirtine ?

Gelek caran ereban û bi taybetî jî tirkan hem zilm û neheqî û hem jî qerf û tinaziyên xwe bi zimanê kurdî kiriye. Heta vê dawiyê, gelek ji zimannasên (yan zimannenasên) tirk û bi taybetî jî siyasetvanên wan heta itiraf jî bi hebûna zimanê kurdî nekiriye. Ji aliyê tirkan ve heta hin hewlên nîv-zanistî jî hatine dan daku biselmînin ku …

Read More »

Miletê ke ziwanê xo kerd vîndî, her çîyê xo keno vîndî

“Miletê ke ziwanê xo kerd vîndî, her çîyê xo keno vîndî”. Gelo na vatena raşte ra dime se vacîme? Vatenêda zaf raşt a û seba roja man a ewroyêne ama vatene. Coka ez vana: ziwan kayê verê destanê şima nîyo! Ziwan zaf hesas û zaf kî nazik o. Tela ziwanî telêda zaf barî ya. Na tela ziwanî ke visîye, êdî gire piro nêdîno. Gire ke gina piro kî, …

Read More »

Kürtçe En Çok Kullanılan Fiiller

Kürtçe En Çok Kullanılan Fiiller Acele Etmek = Lez kirin , Lezîn Acıkmak = Birçî Bûn Açıklamak = Rave kirin , Daxuyandin Açmak = Vekirin Affetmek = Bexşandin , Efû Kirin Ağlamak = Girîn Ait olmak = Xwemal Bûn Almak = Standin , Wergirtin Anlamak = Fehm kirin Anlaşmak = Li hev hatin , li hev kirin Anlatmak = Vegotin …

Read More »

Mar di ziman û çanda Kurdî de

Heger em bi lez û kurtahî guzerek bikin di nava dîroka xwe ya kevnar û çinar de, ji Sumeriyan (efsaneya Gelgamêş) ta Mîtrayî, Med û Maniyan jî, dibînîn (Mar) sembola mayin û saxbûnê bûye û ta niha jî di ola Êzîdiyê de Mar pîroziyê xwe parastiye, ji Laleşa nûraniyê û li ser deriyê peristgehê wêneyê mara reş hêza xwe dide nîşan. …

Read More »

Kurdî û Kurdbûnî

Hevalên hêja û birûmet! Her çiqas ku hemû gelên cîhanê wekî xwişk û bira û tevahiya mirovahiyê jî wekî malbateke mezin dibînin jî her gel û civak xwediyê çandeke cuda û xweser e. Cudabûna her çandê, rengînî û dewlemendiyeke gerdûnî dide çanda mirovahiyê. Û her çand jî hêjayî peresîn, geşedanî û parastinê ye Ji bo ku çand û kelepûra civakekê …

Read More »

Qertafên (Xurdeyên) Saziyê

Bi van qertafan, ji bêjeyan bêje tên sazkirin û bêjeyên nû bidest dikevin. Di zimanê me de ji bo bêje bên sazkirin, li paş bêjeyan qertafên sazîyê tên bikaranîn. Qertafên sazîyê wek qertafên tewandinê bi serên xwe bê watene. Wextê bi bêjeyan ve tên bikaranîn, wateyên ( girêdayî koka bêjeyan ) nû dide bêjeyan û bi wan jî bêjeyên nû …

Read More »

Kurdî Ne Ku Ne Têr E, Em Kêmmayî Ne!

Rojek me li hewşa xanîya xwe ligel merivên me bi zimanê Erebî gotûbêjek xweş lidarxistibûn. Hingê min ji wan re qala xebatên xwe yên bi Kurdî dikir. Ji nîşka ve xalê min gotina min birî û wiha got; ‘’Ma bi Kurdî meriv dikare qala wêje bike! Niha ev cîranên me dikarin bi Kurdî fêrî dersên erdnîgarîyê, dîrokê, matematîkê bibin!’’ Min …

Read More »

Îdyom

Îdyom wekî perasûyê wêjeyê ne. Nemaze îdyomên kurdan xwedî çîrok û bingeh in. Îdyom bo dewlemendîya zimanan gelekî biqîmet in. Ji her çend gotinên me yên kevin yek îdyom e. Zimanê kurdî di tevna xwe de xemla herî baş bi îdyom û gotinên pêşîyan çêkirî ye. Min tenê ji Gundikê Melî li wîlayeta Şirnexê 500 îdyom kom kirin û komkirîyên min …

Read More »

Hevoknasî

Hevok (riste, cumle, sentence) çend peyv in ku bi hev re ramanekê yan nêrînekê pêşkêş dikin. Bi hevokê mirov dikare, bo nimûne, rastiyekê diyar bike, fermanekê bide yan daxwazekê bike yan jî tiştekî bipirse. Wek ku ji navê ”hevok”ê jî diyar e, ew çend peyvên hevgirtî ne anku ew komeka peyvan e. Gelo çi cûnên (corên) hevokan hene? Gelo di …

Read More »