Yekşem , 25 Cotmeh 2020

Ziman

Di Kurdî de Çend ‘BI’ Hene?

Çend “BI” di kurdî da hene, û kengî bi serê xwe, kengî bi peyvê ve têne nivîsandin? Bersiv: Sê cureyên BI’yê hene: 1- BI’ya pêşgir û navgir ya qertafa demî: (dema bê, raweya fermanî…) Ev bi peyvê ve tê nivîsandin. Mînak: Ez ê bixwim. Tu yê bixwî. Zû bixwe. Divê em bixwin. 2- BI’ya daçek. Ev bi serê xwe tê …

Bêhtir Bixwîne »

Wateya Bingeh a Peyva ”Bal, Ben û Bendê”

(Nivîs hinek dirêj e, lê sûdmend e, bi hêviya xwendinê) Di Kurdiya Kurmancî de wateyeke pir fireh di peyva BAL, BEN û ya BENDê de heye. Dema meriv li ser van sê peyvan radiweste, pirî ku wate kûr û hûr e, pir zehmet e ku meriv bigîje encamê. BAL: Dema meriv lê disêwire, nihêrtina bi şaqizbûnê, kişandina mêşkê meriv bi …

Bêhtir Bixwîne »

NAVÊ CÛNÊN HESPAN

Di kurdiya kurmancî de, navê cûnên hespan weha ye: Bi giştî navê vê famîleyê weke hesp tê gotin. Ji bo yê nêr HESP û ji bo ya mê jî MEHÎN tê gotin. Ji bo hespên ku ji bo bar, kar û cot têne bikaranîn, bi giştî ji wan re OLAQ tê gotin. Di nava olaqan de ji bo yekî tekê …

Bêhtir Bixwîne »

RASTIYA PEYVA ”SPAS” Û YA ”BIHAR”Ê

Vê sibehê biraderê me Seyid Mihemed Hezexî ku li Swêdê mamostetiya Zimanê Kurdî dike, pirsek li ser rastiya peyva SPAS û ya BIHARê bo min hinartiye. Îcar min jî xwest ku ez li gor zanîna xwe li vê rûpelê biweşînim, da ciwanên me sûd jê werbigirin. Seyidê me weha nivîsiye: ”…Mamosteyên Artuklu û hin mamosteyên din gotin, ji ber ku …

Bêhtir Bixwîne »

JI ÇAPEMENIYÊ RE/ ÇAPEMENÎYE RÊ

JI ÇAPEMENIYÊ RE Komeleya Çand û Perwerdehiyê ya Nûbiharê (Nûbihar Komele) kû navenda wê li bajarê Diyarbekirê ye. Navend û şaxên xwe tev bi hev re wê bi qursiyerên xwe re rû bi rû qursên Kurdî (Bi zaravayên Kurmancî û Zazakî) dest pê bikira lê ji ber nexweşiya Koronayê qursên rû bir û hate betal kirin bi rêya online dest …

Bêhtir Bixwîne »

Nasname û Ziman

Kurdî bi tu awayîyê naşibe zimanekî dine ango wekxweyî ye, di gellek mijarên rêzimanê de taybetmendî û rêzik û qeydeyên wî yên balkêş he ne, dewlemend û serbixwe ye. Li ser erdnîgarîya rojhilata navîn bi çand û bingehekî qedîm û dêrin e. Ji xwe bi vê dewlemendî û qedîmîya xwe zimanê me, bi sedan salan ji nivîs, çap û weşanê …

Bêhtir Bixwîne »

Li Gor Bedîuzzeman Zimanê Zikmakî

Dema ku dîroka Tirk û Kurdan tê likolînkirin şera Melezgirdê (1071) şunda qawşaxa duyemîn dewr a Padîşahê Osmanî yan Yawûz Sûltan Selîm e. 28 mîr ê Kurdan bi rêxistina Îdrîs-ê Bîtlîsî 1514 de Amasya yê Sultan Selîm re îttîfaq kirin. Ji bo vê peymanê bûyena herî girîng bêguman Xweserî ya Kurdîstanê bi hêla Dewleta Osmanî yan hat naskirin. (1) Va …

Bêhtir Bixwîne »

Ne Rojek, Her Roj Roja Zimanê Dayikê ye

Îroj roja Zimanê Dayikê ya Navneteweyî ye. “21ê Sibatê ji aliyê Rêxistina Perwerde, Zanist û Çandê ya Neteweyên Yekbûyî ve di sala 1999an de weke Roja Zimanê Dayikê ya Navneteweyî hat qebûlkirin… Armancên vê rojê ev in: Balkişandina ser mafê perwerdeya zimanê zikmakî. Bilindkirina têgihiştinan ji bo civakeke pirçandî. Bilindkirina toleransan li hember mirovên cihêreng. Ev roj her sal li …

Bêhtir Bixwîne »

ROJA ZIMANÊ DAYÎKÊ

Roja Zimanê Dayîkê bi coş û kelecan di hemû dinyayê de her sal di 21’ê Sibatê de tê pîrozkirin. Divê em Kurd, ji ber ku balê bikişînin ser girîngîya zimanê dayîkê pîrozbahîyên vê rojê xurt bikin. Di hemû qadên jîyanê de zimanê xwe bikarbînin û zindîtî û dewlemendîya zimanê xwe berdewambikin. « Kesên ku zimanê xwe winda bike, ew winda …

Bêhtir Bixwîne »

NEYÎNİYA HEVOKAN

Mijara neyîniyê bi wateya hevokan ve girêdayî ye. Hevok wateyên xwe yên neyîniyê bi alîkariya hinek bêje û qertafan digirin. Bi gorî wateyê – xênjî hevokên dinê – hevokên erênî û yên neyînî he ne. Wateya erênî û neyîniyê, bi serê xwe di qertaf û bêjeyan de tune ye. Divê qertaf û bêjeyên neyîniyê di hevokan de têkiliyê çêbikin û …

Bêhtir Bixwîne »