Pazar , Nisan 11 2021

Ziman

GIRÊK û GÎHANEK

Di hemû zimanan de bêje bi gorî kêrhatin û fonksîyonên xwe bi heşt babetan tên şîrovekirin. Di nav van de hinek bêje hene ku hetanê neyên bikaranîn  watedar nabin. Yek ji wan « girêk » e. Girêk bi çi rewşê di hevokan de tên bikaranîn, kîjan maneyê didin hevokan, di vê nivîsê de ezê bi zelalî şîrove bikim. Girêk, di navbera bêje, …

Read More »

WATEYA PEYVA ”GEL” ÇI YE?

Zimanê Kurdî di van 40-50 salên dawiyê de pir berepêş çûye, ev ji bo Kurdan şanazî ye. Lê mixabin hewqas jî tê de hedimandin, rûxandin, heşifandin, nixrokirin jî çêbûne û peyv û termên biyanî jî ketine navê. Ev hawe jî bûye sedem ku Zimanê Kurdî her ku diçe, êdî forma xwe ya taybet wenda dike û ji ser bingeha xwe …

Read More »

Rewşa zimanê Kurdî (kurmancî û kirdî/dimilî) li Bakurê Kurdistanê

Kurdên li bakûrê Kurdistanê, bi du dîyalektên (zaravayên) zimanê kurdî dipeyvin; kurmancî û kirdî (dimilî/zazakî). Dema ku mijara (babeta) nivîsê ziman û dîyalektên kurdî be, bivê nevê ji bo ronîkirina pênase û pêvajoya geşbûna ziman û dîyaletan, kurteagadarîyek divê. Kurteyek li ser ziman û dîyalektan Dema em bala xwe bidin xebatên li ser ziman û dîyalektolojîyê, dîyar dibe ku ev …

Read More »

Ve – Vî – Vê = Gu

Cihguherên “ve,vî,vê” bo “gu”yê ji zimanê Pehlewanî û Avestayê û zimanê îro. Gelek guhertinên taybet û cur bi cur di zimanê berê û şûnde hatine kirin ku hêjayê şîrove û şîkariyê ne, helbet gelek caran ji ber van guhertinan peyv pirr ji hev dûr xuya dikin û gelek caran heta yên ku serê xwe bi zimên jî diêşînin, weku du …

Read More »

Ez Kurdiya Akademîk Nizanim!

Tirkekî ku xwendin û nivîsandina bi tirkî nizanibe, tu carî nabêje, “Ez tirkiya akademîk nizanim!” An dibêje, “Ez nizanim!”, an jî devê xwe digire û belasebeb xwe rezîl nake. Heke jixwe şerm jî bike di nava demeke kurt de xwe fêrî xwendin û nivîsandina bi tirkî dike. Almanekî ku nikaribe du gotinên almanî bîne ser hev û binivîse, tu carî …

Read More »

PEYVA “GIROG”

GIROG Babeta me ya îro yek mijar e di du pajan de. Yekem asbûn û jêbûna tîpa “R-I”yê di hin peyvan de, duyem cihguhera tîpên di peyva “GIROG”ê de. Peyva “Girog”ê tê wateya “gilover, bazin, bi dorê hev de zivirin, kevanbûyîn, çerxîn” hwd… Hêjayan weku em dizanin zêde û kêm bûna tîp û dengan di zimên de tişteke asayî û …

Read More »

Peyvên “EN” – “END” – “ENDER”

EN – END – ENDER En hem weku peyv û hem jî weku amraz tê wateya “nav, nax, dixul, tê, têketin û hendur”ê. Peyv û amraza “En”ê weku “End”ê jî heman e, lê zêdetir her weku “En”ê tê kêzbûn û peyveke Kurdîya navîn ango Pehlewanî ye, helbet kirok û reha wê vedigere heta Sumeriyan jî, lê di zimanê Pehlewanî de …

Read More »

Peyva “Er”ê

ER: Peyva “Er”ê yek ji peyvên herî hêja û kevnar a Kurdîya navîn anku Pehlewanî ye. Er tê wateya “meqam, paye, ast bilindî, hêjaya herî jor, paye û texta şah û mezinan. Helbet ji bo war û mekan weku “ERDE”jî di gelek nav û bêjeyan de hatiye. Bo berçavroniyê em ê çend mînakan ji her du bêjeyên “ER & ERDE”yê …

Read More »

ÛRFA yan RIHA

Bajarê rengîn û xweşwar, bajarê Ûrfa yan jî Riha dikeve bakurê welêt û yek ji kevintirîn bajarê Kurdistanê ye. Bêguman gengeşe hene li ser her du navan, hendek ji aliyên Kurdî navê Riha’yê weke naveke Kurdî û kevin nas dikin û bikar tînin jî, gelo ka em bizanin rastî û duristiya wê weha ye yan jî na, selmandin û îspatan …

Read More »

DEVOKA AMÛDÊ (ROJAVA)

DEVOK Û DEVERÊ Cizîrê, Berriya Mêrdînê (Amûdê, Rojavayê Kurdistanê) NASANDINA DEVERÊ Û DEVOKÊ BI KURTÎ Devera Amûdê ya navê xwe ji bajarê Amûdê wergirtiye, beşeke sereke ji Berriya Mêrdînê (Deşta Mêrdînê) ye. Li gor çavkaniyên dîrokî ew kevintirîn bajarê vê herêmê ye, hinek wê vedigerînin bêhtirî 350 salî berê. Nav û dengê vê deverê di gellek jêder, xerîteyan, kilam, stran …

Read More »