Duşem , Sermawez 19 2018
Home / Yên Yekemîn

Yên Yekemîn

Paşnav” cara pêşîn ji aliyê Kurdan ve hatiye bikaranîn

Gelo we dizanî bû vara pêşîn kurdan paşnavê bikaranîne. Kurd beriya sedan salan jî “paşnav”ê bikardianîn. Li gor gellek pirtûk û lêkolînên dîrokî, Kurd li paş navê xwe navê êşîra xwe dianîn. Ji ber vê kevneşopiyê jî lêkolînvanên wek Ala-Firaz îdda dikin ku di dîrokê de cara pêşî paşnavê Kurd bikaranîne. Li gor lêkolînan ku di pirtûka bi navê “Kurd” …

Read More »

Hilanoka yekem

Hilgirtina rêwîya hilanoka yekem, 1743yan de di daîreya Sereya Wesaîlles de Kral Lûîs (Kralê 15.) de hatiye montekirin û ” kursiya firok” bi nav kirin. Ev hilanok bi qeweta mirov û bi hevkêşiya giraniyê ve dişxulî. Wergêr: Paşa Amedî ÇANDNAME

Read More »

Makineya Yekem

Di salên 3500î Beriya Zayinê (B.Z) de ji alê Sumeriyan ve hatiye çêkirin ev jî makîneya avkişandinê yanê pompe ye. Wergêr: Paşa Amedî ÇANDNAME

Read More »

Çekşoya Yekem

Di 1908an de ji alê Alva John Fisher ve çekşoya yekem hatiye çêkirin. Di makînê de berewarî çek û cilên qirêj dixistin tempûra makînê bi elektrîkê digerandin; di hareketê de çek bi temasa avê paqîj dibûn. Makîneya ziwakerê jî di 1924an de hate çêkirin. Di 1937an de ji alê şîrketa Bendîx Corporatîon ve cilşoya tam otomatik hate çêkirin. Wergêr: Paşa …

Read More »

Înterneta Yekem û E- Nama yekem

Tora yekem di 1956an de di nava hêzên Emrîkî de ji bo ragihadinê hatiye sazkirin. Ev tora înterneta yekem e. Paşê pêşketiye. Ev pergel di 1970ê de ketiye nava gel. Bi giştî di salên 1990î de pêşketiye. Sala 1969an de şîrketa ARPA saz bûye û têgeha Înternetê hatiye bikaranîn. ARPA di nava kompîturên 4 zanîngehên cuda de bi têkildar bûye. …

Read More »

Yekem Keştiya Noqav

Di dinyayê de keştiya Noqav ya yekem di 1719an de ji hela avahîsaz Îbrahîm Efendî ve bi navê “Tahtelelbahîr” hatiye çêkirin. Ev kifş di Surnameyê Hûmayûn de tê vegotin. Ji wî sed sal şunda ji alê Abdulhamîtê 2. (duyem) ve jî  keştiya torpilavêjê hatiye çêkirin. Wergêr: Paşa Amedî ÇANDNAME

Read More »

Berçavka Yekem

  Berçavk ji bo pêşketin û rehetiya mirov pir girîng e. Berçavk cara yekem di 1280an de li Îtalyayê hatiye çêkirin. Cara yekem jî dukana berçavkê di 1783ê de vebûye.   Wergêr: Paşa Amedî ÇANDNAME

Read More »

Gelo hûn zanin ?

Zêrê herî pak pirr nerm e û bi destan dikarî bihincirînî Meriv re 7 deqe lazim e, wekî razê. Morîstan qe ranazê Guhê moza tunene Têngîz Sîabendî

Read More »

Zanîngeha Yekem

Zanîngeha Harvard li DYA-ê de di umrê xwe yê herî mezin e di sala 1636-an de hatîye çêkirinê. Têngîz Sîabendî

Read More »