În , Pûşper 14 2019
Destpêk / Wêje / Wêjeya Kevin

Wêjeya Kevin

Nirxandina Wergera Mem û Zîn ê

Silav hevalên hêja! Di vê parvekirina xwe de ez ê danasîna vê berhema hêja ku di wêje û çanda Kurdî de mîna stûneke bêhempa û qehîm cihê xwe girtiye, bikim, yanî danasîna Mem û Zîna Ehmedê Xanî dê bikim… Nizanim gelo dê ziman û hestên min têrî danasîna vê berhema hêja bike lê dîsa jî ez ê hewl bidim. Belê, …

Bêhtir Bixwîne »

Mehwî û sêgoşeya hebûn, terîqet û şerîetê

Di vê nivîsarê de hewl hatiye dayîn bi metodeke hermenotîk, têgihîştin û vegotina Mehwî di nav sê rehend û cemserên hebûn, terîqet û şerîetê de bi mînaka du xezelên helbestvan bê ravekirin û derketin û kategoriyên hûr ên van cemseran li jêr navê eşq, mirin, îma û rexne û rengek ji pûçî û hesta absurd û vala ku girêdayî amadebûna …

Bêhtir Bixwîne »

Di Helbestên Feqî’de bikaranîna heywanan

Di Edebiyata Kurdî ya Klasîk de heywan di pir hêlan de derdikeve pêşiya me. Carna bi unsurên folklorîk yên aîdê Edebiyata Kurdî hatine bikaranîn, carna bi unsûrên tesawufî û mîtoloojîk carna jî bi xwerû û ji aliyê meneya ku hildigirin di helbestên şaîran de cîh girtine. Feqîyê Teyran helbestvanekî di sedsala 16. de jîyaye û di Edebîyata Kurdî ya nivîskî …

Bêhtir Bixwîne »

Şîroveya Helbestê Ehmedê Xanî – Yusuf AGAH

“Ger te divêtin tu bibî mîr û ser û muteber Kizb û xîlafî mebêj ger te bikin ker bi ker.” Ehmedê Xanî Seydayê mezin Ehmedê Xanî di vî beyta xwe de xirapiya derewê aniye ziman. Seyda dibêje eger hûn bixwazin bibin mirovekê mezin û mûteber, anku mirovekê xwey rûmet û îtîbar, ji virr û derewan dûr bimînin. Belê em tev …

Bêhtir Bixwîne »

Edebiyata Klasîk a Kurd

Hê jî, dema li ser Kurdî û hebûna Kurda tê axaftin, hinek hene dibêjin ku, “Eger Kurd doza mafê xwe dikin, wê çaxê ka ziman û edebiyata wan, ka dîroka wan?” Bêguman armanca vê nivîsê ne ew e ku em îsbata Kurdî û dîrok û edebiyata Kurda li wan kes û der û doran re bikin. Ji xwe ew jî …

Bêhtir Bixwîne »

Pêdaçûn (Mubalexe) di helbest û beyta kurdî ya klasîkî de – (4)

Hozanvanê mezin Perto Begê Hekarî jî dest avêtiye „Pêdaçûnê“ bo xemilandina helbestên xwe û bo xortkirina wate û mebestên wan. Ew di helbesteka xwe de wilo dibêje: Eger hetta qiyamet ez Bikim hejmar û binvîsim Ji î‘syana ku dê reş bin Hezaran defter û tomar Ew di vir de bi pirkirina jimarê „hezaran defter û tomar“ gunahên xwe yên ku civiyane li …

Bêhtir Bixwîne »

Di Edebiyata Kurdî ya Klasîk de Bihar û Bihariye

Têgeha biharê bi nêrîneke sethî di çarçoveya sêkoşeya kozmolojî, zeman û mekan de dikare bê pênasekirin. Lewra tevgerên kozmolojîk guherîna zeman bi xwe re tînin, bi guherîna zeman werzên salê derdikevin meydanê û bi guherîna werzên salê jî guherînên siruştî çê dibin. Loma di werzên bihar, havîn, payîz û zivistanê de taybetîyên siruştê ji hev cuda ne. Di van werzan …

Bêhtir Bixwîne »

MEM Û ZÎN: Şax û şovên zargotî û şîira EhmedêXanî

Dema ku em li ser destana Mem û Zînê disekinin, berî hemî tiştî divê em cudatiyê bikin navbera şax û şovên zargotî yên vê çîrokê (yan vê qewlê) ji aliyekî -ku hejmara wan gelek e- û şîira edebî ya Ehmedê Xanî ji dûmahiya sedsala hijdehan ji aliyêkî din. Bêguman esl û jêderê wan yek e. Di herdûkan da, eynî şexsiyet …

Bêhtir Bixwîne »

Klasîkên Me – Celadet Elî Bedirxan

Meqeleya “Klasîkên me – an şahir û edîbên me ên kevin” ya Celadet Alî Bedirxan di kovara “Hawar”ê de. Em dikin qala klasîkên xwe bikin. Lê berî ewilî divêt em li bêjeya “klasîk”ê hûr bibin. Ji ber ko ev bêje bi me ne nas e. Di edebiyata miletên ewropayî de heyamek heye jê re heyama klasîkan dibêjin. Ew heyama ko …

Bêhtir Bixwîne »

Dîwanek Ji Ehmedê Xanî: Sernameyê name, namê Ellah

Sernameyê name, namê Ellah   Sernameyê name, namê Ellah Bê namê wî natemam e wellah Ey metle’ê husnê ‘işqibazî Mehbûbê heqîqî û mecazî Namê te ye lewhê nameya ‘işq Ismê te ye neqşê xameya ‘işq Bê neqşê te, neqşê xame xam e Bê namê te, name natemam e Namê te ye şahibeytê meqsûd Fihristê mukatebatê mehmûd Medmûnê muraselatê la-reyb Meşhûdê …

Bêhtir Bixwîne »