Pêncşem , Adar 21 2019
Destpêk / Wêje (pel 4)

Wêje

ERÛZa Ereban “OUT”, NEWASAZÎya Kurdan “IN”

Her weke hûn jî dizanin, di her helbesteke klasîk de, ji bilî levanîna qafiyê; ritm û ahengên cûrbicûr ên di helbestan de jî, newayeke xweş didine xwendina helbestê. Newayên di helbestên klasîk de, bi kombînasyonekê ango bi rêzkirineke bisilsile ya kîteyên kin û dirêj tê bidestxistin. (Di Kurdî de kîteyên bi E, I, U’yê biqedin kurt in, yên dî tev …

Bêhtir Bixwîne »

Serpêhatiya Narîn û Ajalan

Narîn weke her roja îro jî şîyar bû, cilên xwe yê rojane li xwe kirin. Diya wê hat destê xwe li serê wê da; porê wê hûnand, dû re ew maçî kir. Rahişte destê wê û bi hevdu re çûn tahştê xwarin… Diya wê di bin çavan re tim lê dinêrî, ji ber ku ji halê keça xwe qet nerazî …

Bêhtir Bixwîne »

Xweşikiya Pezkûvîyê

Pezkûvî tî bûbû, rabû çû ser gola avê, da avê vexwe. Dêma stûyê xwe dirêj kir ji golê avê vexwe, di avê de ‘eksa xwe dît. Pêşî qiloçên xwe yên gir û dirêj dîtin. Gelek kêfa wî bi dirêjî û giriya qiloçên wî hat. Lê dema ‘eksa çaqên xwe dît, bi ziravî û dirêjîya wan xemgîn bû. Çaqên min rind …

Bêhtir Bixwîne »

Îdyom

Îdyom wekî perasûyê wêjeyê ne. Nemaze îdyomên kurdan xwedî çîrok û bingeh in. Îdyom bo dewlemendîya zimanan gelekî biqîmet in. Ji her çend gotinên me yên kevin yek îdyom e. Zimanê kurdî di tevna xwe de xemla herî baş bi îdyom û gotinên pêşîyan çêkirî ye. Min tenê ji Gundikê Melî li wîlayeta Şirnexê 500 îdyom kom kirin û komkirîyên min …

Bêhtir Bixwîne »

Qîzika Sêwî Û Hûta Heftserî

Hebû tunebû, qîzikekî sêwî hebû, bi zarokên gundiyan re ji xwe re diçû ber berx, karik û golikan. Rojekê li ber berx, karik û golikan yekê ji zarokan tir kir û ketin nîqaşa tirê. Her yekê bi qaydeyekî sond xwar, yekî bi serê birayê xwe, yekî bi serê golika xwe yê çar sond xwar, gotin me tir nekiriye. Baş e …

Bêhtir Bixwîne »

Baba Serhengê Dewdanî (935-1007)

Ew helbestvan û ji pîrên yarsaniyan bû, navê wî Baba Serheng kurê Îbrahîmê Dewdanî ye. Peyva Baba li cem yarsaniyan hevwateya peyva pîr e. Ew li Hawramanê li devera çiyayê Şahoyî li jêriya bajarê Sineyê ji dayik bûye û laşê wî li gundê Tewêleyê hatiye veşartin. Wî bi goranî helbest nivîsîne. Hinek dubeytiyên wî di “Defterî Dewrey Baba Serheng”î de …

Bêhtir Bixwîne »

Mahmûd Baran (1922-1975)

Mahmûd Baran serra 1922yî de Dewa Bargenî ya Xozatî (bi tirkî: Karabakır) de amo dinya. Dewa Bargenî merkezê ocaxê axuçanî ya, tede seyîdê axuçanijî nişenê ro. Mahmûd Baran kî înan ra ju yo. Nameyê pîyê ey Seyîd Memed, yê maya ey Besîm a û a kî ocaxê sarisaltixî ra ya. Ju bira û di wayê ey estbîyê. Lehçeya eslî ya axuçanijan kurmanckî (kirdaşkî) …

Bêhtir Bixwîne »

Îrec Mêhrbexş: Her zaraveyeka kurdî bi qasî zimanek e

Ji ber cihêrengîya zarave û devokan, kurdî xwedîyê paşxaneyeka têr û zengîn e, her zaraveyek bi qasî zimanekî wêjeya xwe heye û dikare nûnertîya wêjeya kurdî bike. Ji bo pêşgotinê, ez dixwazim hûn li ser asta helbestên kurdî yên klasîk û peywendîya wan bi helbestên klasîk ên zimanên din re fikrê xwe bibêjin? Helbesta klasîk, bi giştî ji alîyê asta …

Bêhtir Bixwîne »

Baba Tahirê Hemedanî (937-1010)

Ew bi Baba Tahirê Uryanî yê Hemedanî naskirî bû û navê wî Tahir e. Ji ber ku ew ji maqûlên ola ehlê heqê (yarsan) bû digotinê Baba ku hevwateya peyva pîr e ya ku bo rêberên olî dihat bi kar anîn. Wî bawerî bi sofîzmê hebû û ji ber hindê jî navê Uryanî yanî rûtî li xwe kiribû. Ew li …

Bêhtir Bixwîne »

Kamal Soleimani: Dîndar çi Misilman çi ne-Misilman, nikarin li derveyî paradîgmaya netewe-dewletê bifikirin

Dr. Kamal Soleimani ji zanîngeha Kolombiyayê mezûn bûye û mamoste ye li zanîngeha City University of New York Queens College. Qada xebatên Soleimani, Îslam, siyaset, dîroka Rojhilata Navîn bi taybet pirsa Kurd e. Di van waran de xwedî gelek lêkolîn e û di sala 2016an de jî kitêba wî ya bi navê Islam and Competing Nationalisms in the Middle East, 1876-1926 (Îslam û Neteweperweriyên Reqîb li …

Bêhtir Bixwîne »