Pêncşem , Tîrmeh 18 2019
Destpêk / Türkçe (pel 4)

Türkçe

Vatandaş anadilinde konuş!-Aziz Yağan

Devlet, eğitim sistemi ve dayattığı günlük yaşantı ile Türkçe dışındaki dilleri ve kültürleri evlerin, ailelerin içine hapsetmişti. Eğitimin, devlet dairelerinin, iş yerlerinin, toplu taşıma araçlarının, sözleri yutulmuş şarkıların Türkçeleşen diline karşı koymak mümkün değildi. Arapça ezan bir dönem yasaklandı. İsimler, soy isimleri, yer isimleri değiştirildi. Buna rağmen, bazı Ermeniler, Süryaniler, Kürtler, Araplar, Lazlar evlerinin içinde dil ve kültürlerini devam ettirdi. …

Bêhtir Bixwîne »

Said Nursi’de Özgürlük Söylemi-Tarık Örnek

  إنَّا عَرَضْنَا الْأَمَانَةَ عَلَى السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَالْجِبَالِ فَأَبَيْنَ أَن يَحْمِلْنَهَا وَأَشْفَقْنَ مِنْهَا وَحَمَلَهَا الْإِنسَانُ إِنَّهُ كَانَ ظَلُوماً جَهُولاً Gerçek şu ki, Biz [akıl ve irade] emaneti[ni] göklere, yere ve dağlara sunmuştuk; ama (sorumluluğundan) korktukları için onu yüklenmeyi reddettiler. O (emanet)i insan üstlendi; zaten o, daima haksızlığa ve akılsızlığa son derece meyyal biridir.[1] İlahi hitap emanetin insanlar tarafından kabul edildiğini söyler. …

Bêhtir Bixwîne »

Nasıl Kürtçe Okuyabilirim -9

Nasıl Kürtçe Okuyabilirim -9- 9/10.KÜRTÇEDE ” W-w ” HARFİNİN OKUNUŞU De were cano Rabe heyrano Pîr û ciwano! wawww…! iyi uydurdum kafiyeyi ha… 🙂 neyse önce usulce anlatalım da gerisi süs-sos.. • Waw sesi, dudaklar yuvarlaklaştırılıp ileriye doğru uzatılması suretiyle, dişleri kullanmadan çıkarılan bir sesmişş. • Waw harfi klasik Vav sesinden kesinlikle farklıymışş. Hemen çalıştığınız yerlerden örnek verelim. walî wîsal …

Bêhtir Bixwîne »

Kırd,Kırmanc, Dımıli veya Zaza Kürtleri

Bazı illerde ise denebilir ki sadece birer ilçenin sınırları içinde Dımıli lehçesi konuşulur. Semsûr’un Alduş (Gerger), Ruha’nın Sêwreg (Siverek), Bedlis’in Motki (Motki) ilçeleri buna örnek verilebilir. Mûş, Sêwas, Erzırom ve Sêrt illerindeki Dımılilerin miktarı ise azdır. MALMÎSANIJ   Zaza weki pılıngan bı dar û şûr û gopal Berê xwe dane Tırkan, gazi kırın “Ero, Ero!” (1) Cigerxwin   Batıya göçetmiş, …

Bêhtir Bixwîne »

Kerkük ve Germiyan Sorunları

Karwan dergisi Kürdistan’a dönen, büyük Kürd dilbilimcisi ve tarihçi Dr. Cemal Reşidle yaptığı söyleşiyi yayınlıyoruz.   Soru: ilk önce niçin Kürdistana geri döndünüz ve ülkede var olan sorunların çözümü için nasıl bir rol oynamak istiyorsunuz?   Cemal Reşid: Benim geri dönmemin iki nedeni vardır: Birincisi, Kerkük mahalli seçimlerine katılıp, oy kullanmaktır. Ben kendim Kerküküyüm, Kerkük’te doğdum. Aynı zamanda ben kraliyet ve cumhuriyet …

Bêhtir Bixwîne »

Horasan Kürdleri asimile olma riski ile karşı karşıya

Horasanlı Araştırmacı-Yazar Gulê Şadkam, Horasan’da yaşayan Kürdlerin kültür, edebiyat ve geleneklerini araştırdıktan sonra ulaştığı bulguları ‘Paçesor’ adını verdiği kitapta topladı. Horasanlı Araştırmacı-Yazar Gulê Şadkam, Horasan’da yaşayan Kürtlerin kültür, edebiyat ve geleneklerini araştırdıktan sonra ulaştığı bulguları ‘Paçesor’ adını verdiği kitapta topladı. Kitapta Şadkam’ın derlediği otuz bin civarında deyim, 2 bin atasözü, 200 mani, 2 bin civarında üçlük yer alıyor. Şadkam, Horasan’da …

Bêhtir Bixwîne »

Fuzûlî’nin ‘Kürtçe’ şiirleri

Cemal Süreya, ömrü yetse, Fuzûlî’nin “Beng ü Bâde”sini günümüz Türkçesine çevirecekti. “Bu uzun şiir Kürtlerin ve Türklerin kucaklaşması olacaktır” demiş, Fuzûlî’yi “kardeşliğin” simgesi saymıştı. Peki ama neden başka bir şair değil de o? Pek çok kitap ve makalede Fuzûlî’nin Kürt olduğu ve “işte bunlar” denilip gösterilmese de Kürtçe şiirler yazdığı belirtiliyor. Acaba Cemal Süreya bunu biliyor muydu? Eski edebiyata vâkıf …

Bêhtir Bixwîne »

160 sene yaşamış Bitlisli Kürd, ZARO AĞA

İstanbul Eyüp Sultan Camii kabristanındaki bir mezartaşının üstünde “Bitlisli Şemsi Ağa Oğlu 160 yaşında ölen Zaro Ağa’nın Ruhuna Fatiha – 1934” diye yazar. Peki kimdi bu Zaro Ağa ve gerçekten bu kadar uzun yaşadı mı? Bitlisli Şemsi Ağa’nın oğlu Zaro, 1774-1777 yılları arasında Bitlis’in Mutki ilçesi/Meydan Köyü’nde bir Zaza Kürdü ailenin çocuğu olarak dünyaya gelmiş ve 18 yaşına kadar bu …

Bêhtir Bixwîne »

Yeryüzünün İlk Kavmi Kürtler ve Konuşulan İlk Dili Kürtçe

Bir önceki makalemizde, dünyada hayatın ikinci defa yeniden başlamasına vesile olan Nûh Tufanı’nı anlatmış, insanlık tarihinin Kürdistan vatanında başladığını ve bütün insanların Kürdistan’dan dünyaya yayıldığını delilleriyle ortaya koymuştuk. Peki, Hz. Nûh ve kavmi, hangi dili konuşuyorlardı? Tüm insanlık ailesinin ataları olan bu 80 kişi, hangi kavimdendiler? Bugünkü makalemizde de bunu konuşacağız sizlerle… Elbette ki bunu yüzde yüz bir doğrulukla tespit …

Bêhtir Bixwîne »

Sudan’daki Kürtlerin 800 yıllık hikayesi

Celal Cewher: Buradaki Kürdlerin kökeni 800 yıl öncesine dayanıyor. 1172 yılında, yani Selahaddin Eyyubi zamanında, Toran Şah adında biri, Msır’daki Fatimilere saldırırarak onları yendi. Fatimilerin müttefiklerinden biri Nobilerdi, yani şimdiki Sudanlıların ataları. Müttefiklerinin yenilmesinden sonra Nobiler savaşmaya başladı. Toran Şah, onlara bir ders vermek için Kürdlerden oluşan ordusuyla Sudan’ı işgal etti. Toran Şah geri döndü ama arkasında kalabalık bir halk …

Bêhtir Bixwîne »