Sêşem , Tebax 20 2019
Destpêk / Türkçe

Türkçe

I. Dünya Savaşı Sonrası Kurulan Kürt Cemiyetleri-İbrahim Sediyani

Birinci Dünya Savaşı (1914 – 18) sonrasında Osmanlı topraklarında, Kürtler tarafından Cumhuriyet’in kuruluşuna (1923) kadar, ikisi 1918 yılında, ikisi 1919 yılında, biri 1920 yılında, biri de 1921 yılında olmak üzere 6 cemiyet, bir de yine 1919 yılında olmak üzere bir siyasî parti ve yine aynı yıl bir kulüp kurulmuştur. Bu yapılanmalar şunlardı: – Kürt Tamim-i Maarif ve Neşriyat Cemiyeti (= …

Bêhtir Bixwîne »

Di belgeyên Osmanî de Ezaz û Minbîc

Di belgeyên Osmanî yên sala 1536:an de Ezaz û Minbic û Kilîs beşek ji Lîva-î Ekrad (Kantona Kurdan) bû. (397 Numarali Haleb Livâsi Mufassal Tahrîr Defteri ( 943 / 1536 ) I, T.C. Başbakanlik Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü, Ankara 2010.) Wêne: Gundê Minbicê, girêdayî Mîr-Lîwayê Kurdan Izzedin Beg According to Ottoman documents Azaz, Minbic and Kilis were part of the …

Bêhtir Bixwîne »

Nûbihar’dan Yeni Bir Kitap: 1925 Hareketi Azadi Cemiyeti

1925 Hareketi, meydana geldiğinden bugüne kadar Kürtler arasında sözlü olarak çok konuşulmuş, hayatini kaybedenler üzerine ağıtlar yakılmış, yaşları tutulmuş ve dengbêjlerin olaya ilişkin yaktığı ağıtlar dinleyenlerde her zaman bir milli direnç ve sahiplenme duygusu birakmıştır. Kürtler arasında sözlü olarak çokça konuşulan bu olay ne yazık ki yazılı olarak fazla irdelenmemiştir. Başkaları bu hareketi yazarken de hem keyfi yorumlamışlar hem de …

Bêhtir Bixwîne »

Kürtçe En Çok Kullanılan Fiiller

Kürtçe En Çok Kullanılan Fiiller Acele Etmek = Lez kirin , Lezîn Acıkmak = Birçî Bûn Açıklamak = Rave kirin , Daxuyandin Açmak = Vekirin Affetmek = Bexşandin , Efû Kirin Ağlamak = Girîn Ait olmak = Xwemal Bûn Almak = Standin , Wergirtin Anlamak = Fehm kirin Anlaşmak = Li hev hatin , li hev kirin Anlatmak = Vegotin …

Bêhtir Bixwîne »

Osmanlılardan Önce Batı Anadolu’da Devlet Kuran Menteşeoğulları’nın Kürtlüğü

Murad Ali Ciwan Bu çalışma, Türklerin ‘Menteşe Beyliği’, ’Menteşeoğulları’, ya da ‘Menteşe Emirliği’ diye adlandırdığı beyliğin kurucu ve yönetici hanedanının etnik kökenine bugüne kadar yapılagelenden farklı bir yönden bakmayı amaçlıyor. Yalnız, başından belirtmek gerekiyor; beyliğin ve onun yönetici hanedanının adı, bütün İslam, Selçuklu ve Osmanlı kaynaklarında Menteşa, Menteşaoğulları, Veled-i Menteşa, Ferzend-i Menteşa ya da İbn Menteşa olarak geçer. Ayrıca Bizans, …

Bêhtir Bixwîne »

Amasya Bağımsız Kürd Emirliği

GİRİŞ Halen üzerinde çalıştığım ”Osmanlılardan önce Batı Anadolu’da Kürtler” konusunda kaynak taraması yaparken, ilk önce Şikarî tarafından kaleme alınan Karamanname[1] adlı vakayinamede, Osmanlı vakayinamelerinden farklı olarak, Batı Anadolu’da Rum Selçuklu döneminde ortaya çıkan ve yıkılışından sonra bağımsızlıklarını ilan eden beylikler, kuruluşları, rekabet ve çatışmaları anlatılırken geniş bir Kürt unsuruna yer verildiğini gözlemledim. Eser, bir Karaman Beyliği tarihi ve onu kayırıcı bir bakış …

Bêhtir Bixwîne »

İbn-Haldun Mukaddime Eserinde Kürtlerin Yaşadığı Yerleri Tarif Ediyor

İbn-i Haldun tarafından 780 (1378) yılında Fas’ta kaleme alın Mukaddime Tarih, iktisat, sosyoloji, siyaset gibi birçok sosyal bilim için temel teşkil eden görüşleri içinde barındırır.   Kürtlerin Yaşadığı Yerler “Fırat ve Dicle nehirlerinin arasında kalan yere, bu iki nehir Bağdat’ta birleşmeden evvelki sahaya Cezire (Mabeyne’n-nehreyn, Mezopotamya) diyarı denir. Dicle nehri, Bağdat’tan ayrıldıktan sonra, doğudan bir nehirle (Kerh ırmağı ile) birleşir. Bu …

Bêhtir Bixwîne »

Kürd Kadınları Teali Cemiyeti Nizâmnâmesi

Madde 1: Merkezi İstanbul’da olmak üzere Kürd Kadınları Teâli Cemiyeti ünvanıyla bir mahfil küşûd olunmuşdur. Madde 2: Cemiyetin maksadı: Kürd kadınlığının asrî zihniyetle teâlî ve inkişâfını te’min etmek, âile hayatında esâsî, ictima’î ıslahâtı istihsâl eylemek, tehcîr ve taktil münâsebetiyle sefil bir hale gelen Kürd eytam ve eramilini iş bulmak ve nakdi muavenet ihzâr etmek sûretiyle sefâletden kurtarmakdır. [s. 4] Maksadın Suret-i istihsali Madde 3: Cemiyet maksadının …

Bêhtir Bixwîne »

Türkiye’de Kürtleri ”Zazalık-Kürtlük” Üzerinden Ayırmaya Çalışıyorlar

Kürdolog Mutlu Can ile Zazaca Bibliyografisi üzerine konuştuk. Can, “Çalışmanın adından da anlaşılacağı gibi genel bir bibliyografya bu. 1963 ile 2017 tarihleri arasında yazılmış ve yayımlanmış metinleri esas aldık. Hem de her türde metin. Hikayeden biyografilere, folklorik metinlerden yemek tariflerine dek birçok türde rastladığımız tüm Kırmancca metinlerin kaynak bilgisine yer verdik” dedi.     DuvaR’dan Nuray Pehlivan’ın Kürdolog Mutlu Can …

Bêhtir Bixwîne »

Türkçe-Kürtçe (Zazakî, Kurmancî) Hastane Terimleri Sözlüğü

Sözlük kısmında 856 madde, iki bölümden oluşan Anamnez kısmı ile Bağışçı kısmında ise toplam 232 diyalog vardır. Türkiye’de 2009 yılından itibaren gittikçe belirginleşen ama 2014 sonlarına doğru da biten demokratikleşmeye doğru evrilen bir süreç söz konusuydu. Bir rüyaymış gibi gelip geçen bu kısacık yumuşama döneminde onmilyonlarca insanın anadili olan Kürtçe hatırı sayılır bir gelişme fırsatı yakaladı, oldukça ilgi gördü. Yine …

Bêhtir Bixwîne »