Çarşem , Nîsan 24 2019
Destpêk / Teknolojî (pel 5)

Teknolojî

Cizreli Bilim Adamı El-Ciziri’nin Buluşları

Yaşadığı 13. yüzyılda, İslam dünyasındaki mekanik uygulamaların, özellikle hidrolik alanında  eriştiği yüksek düzeyi anlattığı “El-Camibeyne’l-İlm ve Amelü’n Nafi fi sanati’l-hiyal” adlı yapıtlarıyla tanınan Kürt bilim adamı, Kürtler’in yetiştirdiği dünyaca ünlü mühendis, fizikci, fen-teknik adamı İsmail Bin Rezzaz El-Ciziri, 12. yüzyıl sonlarında Cizre’de dünyaya geldi. Kendisi, Botan aşiretinin bir mensubu olduğunu yazar. Ünü İslam alemini aşıp, evrensilliği yakalamış Kürtler`den biridir. Batı, …

Bêhtir Bixwîne »

Ji bo Pêkhatina Fusiona Dendikî

Germahiya 100 Milyon Dereceya Santîgrad, Ji bo Pêkhatina Fusiona Dendikî Fusiona Dendikî yan bihevzeliqandina dendikan di germahiya pir mezin da, tam berevajî qelişandin û jihevbelakirina dendikan e. Di prosesa Fusion’a Dendikî da, dendikên sivik yên wek Hydrogen, Deuterium û Tritium, dizeliqin hev û jê dendikên mezintir pêktên ku enerjiyeke mezin jî pê ra, berhem tê. Jibo ku Fusion’a Dendikî pêkwere, divê …

Bêhtir Bixwîne »

Pêlên Mejiyê me

Pêlên Mejî, wek pêlên din, bi riya ferekans û berahiya wan, tên pîvandin. Pêlên Mejî dabeşbûne ser 4 desteyan: Beta, Alfa, Teta û Dilta’yê ku eger em karibin aliyê xwe yê qenc û çendalî, baş nas bikin, hingî emê karibin di demên pêwîst da, bigihîjin her yek ji pêlên navbirî. Pêlên Beta: Piraniya dema ku em hişyar in, em di rewşa Beta’yê …

Bêhtir Bixwîne »

Ampûla yekem

Di derbarê ampûlê de gelek şîxûl hatine kirin. Mucîdê ampûlê Sir Humphry Davy e. Lê emre apûlê pir kin bûne. Lê Edîson di salê 1880ê de ampul çêkiriye û  ev ampûla ewil 40 saet berxwe dida. Wergêr: Paşa Amedî ÇANDNAME

Bêhtir Bixwîne »

Hyperloop Technology

Veguhestina mirovan bi leza 1200 km di seetek da bi riya lûleyê Endazyarên Kalîforniyayê dixwezin di hefteyên bê da, destbi çêkirina riyek azmayišî bi navê sîstema veguhestina Haypirlûp, bikin ku 150 milyon dolar jê ra pêwîst e, sîstema han dê jibo veguhestina misafiran di nava lûleyek ku hewa têda tune ye û bi leza dengê diçe, were bikaranîn. Dema di sala 2013’an da, jibo cara yekem …

Bêhtir Bixwîne »

Teqîna herî mezin ya stêrkan di gerdûnê da

Sitêrnasan destnîşan kir ku supernovaya (birîqestêrk) herî mezin ya ku heta nuha hatiye tesbîtkirin teqiyaye. Li gorî nûçeyeke BBCyê, Profesor Christopher Kochanekê mamostayê Zanîngeha Ohio State ya DYAyê, aniye ziman, teqîna supernovaya ku navê ASASSN-15lh lê hatiye kirin, 570 milyar qatî ji deqa rojê zêdetir biriqiye û şewq vedaye. Kochanek got, “Biriqîna ku cara yekê par di meha hezîranê da …

Bêhtir Bixwîne »

Kürtçe Google Çeviri’de

Google Translate, çeviri hizmeti sağladığı dillere 13 tane daha ekledi. Eklenen diller arasında Kürtçe’nin Kurmanci lehçesi de var. Google’ın anlık çeviri hizmeti sağladığı dillerin sayısı, son eklemeyle 13 artarak 103’e ulaştı. Dünya çapında konuşulan diller arasında en yaygınlarından başlayarak çeviri hizmetini genişleten şirketin yeni eklediği diller arasında Kürtçe’nin Kurmanci lehçesi de var. Eklenen diğer 12 dil şöyle: Kırgızca, Hawaice, Samoaca, İskoç …

Bêhtir Bixwîne »

Damezirandina yekemîn radyoya Kurdî

Yekemin radyoya kurdî Radyoya Bexdayê di 29ê Rêbendana sala 1939an li Bexdayê her roj dane esrê dema ewil 15 deqiqayan bi Kurdî dest bi weşanê kir. Dema weşanê di demên ewil de roje 15 deqe bi Kurdî bû, pişre dema weşanê hate zêdekirin. Di sala 1946an bi Kurdî 2 saet û 45 deqîqe weşan dihat kirin. Radyoya Bexdayê her çikas …

Bêhtir Bixwîne »

Cizreli Bilim Adamı El-Ciziri’nin Buluşları

Yaşadığı 13. yüzyılda, İslam dünyasındaki mekanik uygulamaların, özellikle hidrolik alanında  eriştiği yüksek düzeyi anlattığı “El-Camibeyne’l-İlm ve Amelü’n Nafi fi sanati’l-hiyal” adlı yapıtlarıyla tanınan Kürt bilim adamı, Kürtler’in yetiştirdiği dünyaca ünlü mühendis, fizikci, fen-teknik adamı İsmail Bin Rezzaz El-Ciziri, 12. yüzyıl sonlarında Cizre’de dünyaya geldi.   Kendisi, Botan aşiretinin bir mensubu olduğunu yazar. Ünü İslam alemini aşıp, evrensilliği yakalamış Kürtler`den biridir. …

Bêhtir Bixwîne »