Duşem , Berfanbar 17 2018
Home / Jiyan / Xwarin (page 2)

Xwarin

Kurdistanê êdî zeyta xwe bixwe hilberîne

Yekemîn kargeha zeytê li Herêma Kurdistanê ji aliyê Wezareta Çandinî ya Kurdsitanê ve vebû. Berpirsê kargehê endazyar Dêdar Resûl ji BasNewsê re got, alav û amûrên wê kargehê ji Îtaliya hatine hawirdekirin û nirxa wê jî nîv milyon dolar e. Endazyar Dêdar Resûl her wiha got, kargeh li gorî standardên cîhanî kar dike û dikare rojane rûnê 30 ton zeytûn bigire. …

Read More »

Hinar

Hinar an jî henar (bi latînî:Punica granatum) darek û bi fêkiyê xwe ne. Riwekek jii famîleya hine û hinaran e. Dara henarê pir gir nabe. Hin cureyên xwe gir û şîrîn dibin hin cureyên xwe pir tirş dibin. Henarên tirş di seleteyan de bi kar tînin. Tê bawerkirin ku welatê wê herêma Îranê ye. Ji wir belavî Kafkasya, bakurê Hindistanê …

Read More »

Greyfûrt

LEYMÛNA BEHIŞTÊ/PISTAN BÛK / SITRUS PARADÎSÎ (GRAPEFRUÎT) Greyfûrt riwakek darane ji malbata narincîyan e. Fêqîyek tama wê tahlemiz e. Dara wê 6-15 metro bilind dibe. Belgên wê keskê tarî, biriqok, kevilane, mezinahîya belgan bi qasî 15 cm hêkane û naweşin. Kulîlkên wê wek hûşîyan spî û bi hev re ne. Di nava kulîlkê de navikek û tozdanka dolkirinê heye. Ji …

Read More »

Hejîrên Herêma Mêrdînê

AYŞÎNÎ : Zer e û ne girs e. Ji siqaqî şêrîntir e û hûrtir e. Nava wê dagirtî ye. Ji hejîrên din şîrîntir e. HECÎ ‘ELÎ : Zerê vekirî ye. Dagirtî ye. HEJÎRA SÊR : Tijî kerik dibin; lê hemû diweşin. HEMEDÊ HORÊ : Hebikî zer e û tahma wê xweş e. Ji rêhanî mezintir û ji siqaqî piçûktir e. …

Read More »

Kuncî

SESAME ORIENTALE Kuncî riwekek dexlane, ji malbata kuncîyan e. Bejna wê bi tîrane 50 – 150 cm bilind dibe û kêm caran çik jê diçin. Belgên wê 5-10 cm dirêj  3-5 cm fireh, şiklê wan rimane yan jî hêkane ne û rexên wan rast an jî xetxet in. Kulîlkên wê yên wek kovikan di binê dûxika (boçik-zîlik) wê de bi …

Read More »

Darçîn

Darçîn, (cinnamomum) navê darekê ji famîleya qaran e ku li Kurdistanê jî ji aromaya wê sûd tê wergirtin. Bi hezaran salan in, wekî biharbêhn (biharat) tê zanîn û bikaranîn. Ji sedsala 16em heya 18em biharata herî biha bû li Ewropayê. 300-350 cureyên vê darê hene. Qalikên darê tên bikaranîn. Qalikan hişk dikin. Biharbêjn ji nava qalikan tê çêkirin. Bêhna wê …

Read More »

Şîrbirinc

Berkeliya wê: 1,5 stekan (qedeh) riz 1 kg şîrê sar 1 lt av 2 kevçî ardê (arvanê) rizê 2,5 kevçî şekirê hêrayî Darçîn (bi latînî: Cinnamomum) Amadekirin Riza xwe bişon û bi lîtreyek ava xwe bidin ser agir. Heya ava xwe kişand bikelînin. Şîr bedin ser, carek ducaran tevdin, bikelînin. Di tasekê de ardê birincê bi stekanek avê tevdin. Ji …

Read More »

Bastêq

Bastêq an jî bastiq, pêstîlê ku ji tirî an tûyan tê çêkirin. Çêkirina bastêqê Çêkirina bastêqê karekî gelek bi zehmet e. Ji komkirina tiriyan heta qeşartina bastêq gelek gav pêwîst in. Şîre Kelandina ava tiriyê Berî her tistî tiriyê ku di bax û baxçeyan de di mehên îlonê de têne qutkirin. Torbeyên ku avê berdidin derve bi ew tiriyên qutkirî …

Read More »

Çend Xwarinên Mûşê Yên Navdar

Destpêk Di çanda kurdan de wek gelek nirx û dewlemendiyên kurdan, xwarin û vexwarinên kurdan jî cihekî taybet digirin. Gelek xwarinên kurdan ên xweş û bitehm hene. Xwarinên cûr bi cûr û tehmxweş di mutbexên kurdan de tên çêkirin. Çanda xwarinê li gor herêm , bajar û gundan diguhere ango mirov nikare bêje ku li hemû deran xwarinên eynî hev …

Read More »

Ezmûneke kurdî ya din

Xwarina neteweyekê, gelek zanyariyan derbarê xelkê wê û kultûra wê neteweyê eşkere dike. Ji wextê li Kurdistanê dijîm, li gel hinek jinan peyvîme, nerînên min derbarê hinek xwarinan guherînê, nemaze dolme ku wek (yaprax) jî tê binavkirin. Di vê demê de min hevkariya çend jinan kir di nava xwaringehên wan de ji bo amadekirina çend xwarineke ku xwarinçêkerên navdar ên …

Read More »