Pêncşem , Adar 21 2019
Destpêk / Forum / Ramanên We (pel 4)

Ramanên We

Ji dîroka kurdî; Rêvebir Ebû Mislim El-Xurasanî

Nakokiya Xîlafetê: Pêximber  Mihemmed sala (10k/632z) mir, pê re jî yekser nakokiya ji bo xîlafetê dest pê kir, Ebû Bekir Essddîq bû yekemîn xelîfe, û gurûpa malbata Haşim, bi serperştiya Elî kurê Ebû Talêb,xîlafet ji dest da, û piştî kuştina xelîfeyê sêyemîn; Osman kurê Effan, Elî bû xelîfeyê ҫaremîn, lê hin sehabiyên (dostên) pêximber, waliyê Şamê Muawiye kurê Ebû Sufyan, …

Bêhtir Bixwîne »

Dibêjin, Kurd çima hê bindest in?

Fîlozof û Şairê Kurd Ehmedê Xanî ji vir sêsedûbîstûpênc sal berê, di Mem û Zîn da belengazî û xizanîya Kurdan bi van peyvên zêrîn tîne ziman û wiha dibêje: „Eger hebûya jibo me padîşahek Xwedê liyaq bidîya jibo wî kulahek Û bihata dîyarkirin jibo wî textek Eşkera eşkera dê vebibûya jibo me bextek (…) Em’ê nebûna belengaz û xizan, bindest û binferman Zorbirî …

Bêhtir Bixwîne »

Edebiyat/Wêje/Lîteratûr

Edebiyat Çi Ye? „Edebiyat“,“ wêje“ an „lîteratûr“ sê peyvên hemwate ne. Peyva edebiyatê bi Erebî ye, ya „wêje“ bi Kurdî ye, ya „lîteratûr“ jî bi Latînî ye. Edebiyat ji peyva „edeb“ê tê û wateya vê ya ferhengî „zerafet, nezaket û xweșikî“ ye. Ereb bi xwe di wateya peyva edebiyatê de mîna disîplîn peyva edebê bikar tînin. Wekî ku dibêjin „el-edeb’ul …

Bêhtir Bixwîne »

Roman û helbest

Helbest û roman di gelek xalan de ji hev cuda bin jî, di wê xalê de digihin hev ku herdu janrên edebiyatê ne, ango ser bi yek kokê ne û mala herduyan jî wêje û edebiyat e. Pêwendiya navbera roman û helbestê pêwendiyeke heta hetayî û neguhêr e. Roman bêyî helbest debar nake. Berê di civat û rûniştinan de helbest …

Bêhtir Bixwîne »

Xeta Sor

Bê şik û bê guman ji bo min! Xeta Sor: Tawîz Nedayîna ji Mafê Serxwebûn û Azadiya Kurd û Kurdistanê ye. Ji ber ku: Ziman û Nasname, Tore û Wêje, Çand û Huner, Kultur û qedr û qîmet, Urf û Edet, Şeref û Namûs, Serbilindî û Serbestî, Jîn û Jiyan a Xweştirîn, Ol û Îman, Yekîtiya Neteweyî û Hevgirtina Mayînde, …

Bêhtir Bixwîne »

Mîtolojiya kurdan û pîroziya hin ajalan – 2

1.2. Mîtên li ser çêbûna nîjadê Anthony D. Smith di xebata xwe ya “Milli Kimlik” de, gotinên “mîta ku xwe dispêre kokeke hevpar” û “mîta nîjadeke hevpar” bi kar tîne û dibêje “bêyî mîta nîjadî pir zor e ku etnî li jiyanê bimînin”.[6] Der barê mîtên afirînê de, di nav kurdan de jî mîteke çêbûna kurdan a ji bavekî/ecdadekî heye. …

Bêhtir Bixwîne »

Kurdî û bandora zimanê erebî

Çand, wêje, ziman, folklor û hemû reng û dengên bi vîna azad a gelan û di nav herikîna dem û serdemên dirêj de ji rastiya jiyan û giyana wan afirine, nirx û rûmetên hevpar ên hemû mirovahiyê ne. Lomaye ku bi qasî dan û stendin û bibandorbûna wan ji hev jî, ewqasî normal, xwezayî û xweş e. Lewra dibe sedema …

Bêhtir Bixwîne »

Mîtolojiya kurdan û pîroziya hin ajalan – 1

Destpêk Wekî gelek aliyên kurdan, mîtolojiya wan jî têra xwe nebûye mijara lêkolînên akademîk û bi hûrgilî xebat li ser wan nehatiye kirin. Ev yek ne ji nebûna mîtolojiya kurdan lê ji ber rewşa siyasî ya gelê kurd e ku serdestên wan rê nadin akademîsyenan da ku lêgerîn û lêkolînan li ser van waran bikin. Aliyekî din ê meseleyê jî, …

Bêhtir Bixwîne »

Derheqê Sanika Kekû De

Mîtanê tewr namdaran yê kurdan ra yew sanika “Kekû” ya. Hema vajêne her cayê Kurdistanî de versîyonê ci estê, her keye de qisey bena. Bi nameyanê sey “Kekû”, “Kekûye”, “Keko-Pepo”, “Pepûg”, “Pepûge” ûsn name bena. Tayê cayan de kekû makî ya, tayê cayan de nêrî. Mesela, Çewlîg de mintiqaya Azî de “Kekû” sey “Kekûî” name bena û makî ya. Versîyonê …

Bêhtir Bixwîne »

Navê Zel û Wateya Wê

ÇIYAYÊ ZEL Çiyayê Zel, yek ji çiyayên herî bi heybet ê Dêrsimê ye. Li ser rêya Dêrsim û Pilemûriyê ye. Bi qasî 20 km’yan ji navenda Dêrsimê dûr e. Dikeve bakurê Newala Qutî de û bi qasî 13 km’yan nêzîkê navçeya Qislê ye.   Li Dêrsimê, bi zaraveya Kirmançkî jê re Koyê Jel tê gotin. Weke gelek navên cih û …

Bêhtir Bixwîne »