Duşem , Sermawez 19 2018
Home / Folklor

Folklor

Gotinên Pêşiyan

Bêguman gotinên bav û kalanên me tev hatine ceribandin û tev jî tijî şîret û marîfet in. Eger ku mirov li pey gotinên bav û kalên xwe here mirov tu car: ‘Esl, ol û edetên xwe yê rind jibîra nake. Her wiha ku meriv rind fêra xwe ji van gotinên payedar wergire, bêguman meriv bi saya van gotinên zêrîn dikare …

Read More »

Gotinên Tiryakî- Cenap Şehabettîn – 2

Yên ku azadiyê dikin pêlîstokê xerabiyê, nexwe azadiyê heq nekirina xwe îtîraf dikin. Ji wextekê şûnve, pêşeroj dibe navê dawiya ‘emr. Azadî, ne heqqê ê ku nizanin azadî çiye. Gotinên mirov, fikrên wî raber nakin. Lê jiyana wî, fikrên wî nîşan didin. Ê ku wexta xwe neşopînin, wê rêya xwe şaş bikin. Ehmeq, ne bitenê axaftinê, huşbinê jî nizanin. Huşbinê …

Read More »

Kurdên Xorasanê- اریا آزاد

Wî (bi) Navê Xwedayê mezin Parek ji gelên Kurdê Îranên ku li herêma bakûrê xorasanê berbelav bûnen li berê vê herima bi navê Kurd xane nasdekirine, Zimanê vê herima kurdî bakûr(kurmancî) û ola wan Îslam e, Çandeya wan bi hinek cudatî weke Kurdên Kurdistanê, Kurdên Xorasan Misilman Şiî ne û hejmara wan bi xwe spartinê “Danişnamê Îraniyan” nîv milyon e (Gelên Kurd Xorasan dibêjin …

Read More »

Kilama Kurdî û Denbêjîya Serhedê

Rojhelatnas û kurdologên Ewropî wexta ku li ser kurdan lêkolîn kirine, di serê serî da li ser folklorê kurdî hûr bûne. Bavê kurdolojiyê Aleksandir Jaba dema ku bûye konsolosê Uris û di salên 1850an da hatiye Erziromê, li ser daxwaza Akademiya Urisêtê ya zanyarî, li ser kurdan dest bi lêkolînê kiriye, ewî ewilîn berhemên zargotinê berhev kiriye. Pey ra ewî …

Read More »

Rezvanî

Mêw, yek ji darên kulîlkdar e. Gelemperî li erdê nêzî metreyekê  li ser şax û guliyên xwe bilind dibe. Li ser gulî û şaxên xwe, her sal şax û guliyan berdide. Ji sir û seqema zêde hez nake. Germî ji bo ekl û berebûna wê gelekî girîng e. Li gor germa salê, di dawiya meha avrêl û meha gulanê de, …

Read More »

UNESCO: Newroz ‘kevneşopîya manewî ya herî kevn a cîhanê’ ye

UNESCO (Rêxistina Perwerde, Zanistî û Çandî ya Neteweyên Yekbûyî) diyar kir û Newroz ‘kevneşopîya manewî ya herî kevn a cîhanê’ ye. Iran di vê derbarê de serî li UNESCOyê dabû. Birêvebirîya Giştî ya Netewyên Yekbûyî (NY) jî di sala 2010a de Newroz a ku ev zêdetirî 3 hezar salan in tê pîroz kirin, wek ‘Cejna Cîhanê’ ragihandibû.Newroz li Asya û …

Read More »

Newroz

Newroz[1] an jî Cejna Kurdan, cejna kurd û xelkên Îranê û gelek gelên din a buharê ye. Kurd her sal, şeva ku 20ê adarê bi 21’ê adarê ve girê dide, agir dadidin û hatina buharê pîroz dikin. Di dîroka kurdan de jî, Newroz weke çîroka vejînê cîh digire. Li gorî rîvayetê, Kawayê Hesinker, li dijî serdarê zordest Dehaq serî hil dide û agir dadide. Ji wê rojê ve ye her gelê vê xakê, agir dadidin û vê …

Read More »

Destan (wêje)

Destan, berhemên ku kirinên awarte yên lehengan bi coş, şêweyekî dêlindêz tîne zimên û bi piranî ji gelek beşan pêk tên û helbestî ne. Wekî cureyekî herî kevin ê wêjeyî tê zanîn. Bi bêhtirên zimanên Ewropî, gotina “epos” tê bikaranîn, “epos” bi koka xwe ji zimanê Yewnanî hatîye. Destan, hêmanên mîtolojî, gotegot (efsane), zanista gel (folklor) û dîrokî jî di …

Read More »

Gorani Kürtleri ve Pirler’in Düğünü

Zagros Dağları’nın derinliklerinde, vadilerin dik yamaçlarında taraçalar halinde yükselen köylerde, her yıl ocak ayında sevinçli bir telaş hüküm sürüyor; bin yıl önceki bir düğün yeniden yaşanıyor. Yüzlerce kişi ziyafet, ibadet ve zikir için toplanıyor. İran’ın Kürdistan eyaleti, Hewraman bölgesinde yaşayan Gorani Kürtleri, düğün vesilesiyle kutsal saydıkları bir âlimi, Pir Şaliyar’ı anıyorlar. Yazı: Mehmet Sait Taşkıran / Fotoğraf: Umut Kaçar – …

Read More »

Folklor û Hiqûq

Di hiqûqên gelan de hinek zagonên neteweyî û navneteweyî hene. Ji demên berê ve heta niha ku însan bi hev re jiyane û dijîn, hinek cûreyên xedexe, azadî, ceza û xelatan her tim hebûne. Berê ev zagon bi awayekî adat û toreyan bi devkî; paşê jî bi awayekî nivîskî hatine diyarkirin. Di hiqûqên dinyayê de  hêmana “urf”ê her tim cih …

Read More »