Pêncşem , Adar 21 2019
Destpêk / Dîrok (pel 16)

Dîrok

Baba Tahir Uryan ( Hamedani )

“Kürt geceledim,arap uyandım” diyen dünya şairi, filozofu Baba Tahîr Uryanİran’ın Hemedan şehrinde doğmuş, yaşamış ve vefat etmiş bir Kürt şair, feylesof ve Ehl-i Haq (Yarsan, Yaresani, Taife-i San) inancında bir ruhani, bir velidir. Bazı şiirleri, inancın kutsal kitabı olan Serencam’da yer almaktadır. Doğum-vefat tarihleri tartışmalıdır ama 10.yy sonu ile 11.yy başı arasında (937–1010) yaşadığı bilinmektedir. Hemedan’da onun adıyla anılan bir …

Bêhtir Bixwîne »

İbrahim Sediyani: “Şeyh Said Kıyamı, hem dînî hem millî bir başkaldırıdır”

Yıllardır Kürtler ve Kürt tarihiyle ilgili araştırmalar yapan, çeşitli dergi ve gazetelerde makaleler kaleme alan İbrahim Sediyani’nin, Şeyh Said’i tüm detaylarıyla anlattığı yeni kitabı raflardaki yerini aldı. Yaptığı araştırmalar “Taraf”ta da yayınlanan Sediyani’nin dördüncü kitabı “Bütün Yönleriyle Şeyh Said Kıyamı”, iki ciltten oluşuyor. Yazarla yeni kitabını ve Şeyh Said’i konuştuk.      – 1925’teki Şeyh Said Kıyamı, Türkiye’nin en önemli etnik ve …

Bêhtir Bixwîne »

İlk Kürtçe Pul

İlk Kürtçe pul 1923 yılının Ekim ayında Mahmudê Berzencî yönetimindeki Güney Kürdistan Krallığı tarafından, idarî işlerde kullanılacak damga pulu olarak bastırıldı. Fiyatlarına göre 3 çeşit olarak renkli kağıtlar üzerinde bastırılan damga pullarının yeşili, 8 Ane (Yarım Rûpî – 32 kuruş), mavisi 1 Rûpî, mor olanı ise 5 Rûpî’ydi (Bazı kaynaklarda 3 Rûpî olarak geçiyor). İlk Kürt pulunun üzerinde çapraz şekilde …

Bêhtir Bixwîne »

Çapemeniya Kurdî – 3

Di warê çapemeniyê de Kurdan di 1898an de li Qahîreyê rojnameya Kurdistanê derxistin. Rojnameya kurdan a yekem ev rojnameya ye. Ji ber ku mijara me hew Tirkiyeye (heta sala 1990î) em di derbarê rojname û kovarên kurdan ên li deverên din derketine agahiyan nadin. ROJNAMEYA GEŞEBÛN Û PIŞTGIRYA KURD (KÜRT TEAVÜN VE TERAKKİ GAZETESİ) (1908) Piştî rojanameya Kurdistanê, rojnameya duyem …

Bêhtir Bixwîne »

Sahabeyên Kurd û Caban el- Kurdî

Kurd bi tevê gel ve di dema 637ê ku hê Pêxemberê me di jiyanê de bû Misilman dibin. Lê herwiha hevnasîna wan bi Îslamê re ji dema “Esrê Seadetê” destpê dike. Digel vê yekê ji xeynê gelê Ereban, Kurd cara pêşîn e ku wek bi gelan ve Misilmantiyê qebûl dikin. (1)      Hin sehabe hene ku bi eslê xwe ve ne Ereb …

Bêhtir Bixwîne »

Kürt İsyanları

1.Seyit Rıza (Dersîm) İsyanı 19. yüzyıldaki Dersim ayaklanmaları ile karıştırılmamalıdır. Dersim Olayları/Dersim Harekâtı Doğu isyanları 1935 yılında Dersim Tarih 20 Mart 1937 – Kasım 1937 2 Ocak 1938 – Aralık 1938 Bölge Dersim ve etrafı (Dördüncü Umumi Müfettişlik mıntıkası) Sonuç İsyan bastırıldı. Türk Ordusu Dersim’de tekrar hakimiyet kurdu. Seyit Rıza ile birlikte 6 kişi idam edildi. Dersim halkının büyük bir kısmı zorunlu iskan ettirildi. Taraflar …

Bêhtir Bixwîne »

En Yaşlı İnsan Kürt- Zaro Ağa

Bitlisli bir Kürt olan dünyanın en yaşlı adamı Zaro Ağa’nın öyküsü ilk kez kitap olarak yayımlanıyor. Rohat Alakom Zaro Ağa’nın şahsında İstanbul’daki Kürtlerin izini sürüyor. Kitapta ayrıca Zaro Ağa’ya ilişkin küçük bir albüm de yer alıyor. Zaro Ağa’nın renkli ve ilginç yaşamından kesitler içeren 50’ye yakın görsel malzeme arasında fotoğraflar, karikatürler, kartpostal, gazete kupürleri ve başka materyallerden örnekler bulunuyor. İstanbul …

Bêhtir Bixwîne »

Eşîra Heyderan û Kor Huseyîn Paşa

Kemal Suphandax Kurê Nadir Beg, Nevîyê ‘Kor Huseyîn Paşayê Heyderî’ye. Nivîskar, lêkolîner, dîrokzan, sîyasetmedar; lê ji her tiştî bêhtir: Kurdhezekî suhbetger e… Dîwana wî gelek xweş e, xeberdana wî mirov di nav pelên dîrokê de digerîne, Xudanê gelek pirtûkan e, dema mirov pirtûkên wî dixwîne; mîna ku mirov guh bide Radyoya Erîvanê, Kurdîtiya wî yê nav malê ye, Kurmancîya wî …

Bêhtir Bixwîne »

Kürdistan Eyaletinin Kurulması ve Osmanlı Devlet Sâlnâmelerinde “Kürdistan” Eyaleti

1923 Yılından sonra Türkiye Cumhuriyeti’nin ulus devletçi bir anlayışı benimsemesi ve bu anlayış çerçevesinde, ülkedeki tüm Müslüman azınlıkları Türk olarak kabul etmesi, doğal olarak bu görüş ışığında yeni bir tarih yazılmasına neden olmuştur. Bu tarihte, tarih boyunca Kürdistan diye bir yer olmamıştır ve tarihte Kürtler diye ayrı bir topluluk yoktur. Bu resmi görüş o kadar kabul görmüştür ki, bazı Osmanlı …

Bêhtir Bixwîne »