Salı , Ocak 26 2021

Dîrok

Komara Kurdistanê û Pêşewa Qazî Mihemed

Ciyê ji dayikbûn, malbat û perwerdeyî Qazî Mihemed, kurê Qazî Elî ye û Qazî Elî jî kurê Qazî Qasim e. Qazî Elîyê bavê Qazî Mihemed, zanyar û rewşenbîrekî navdar ê herêma Mukrîyan bû û her weha, zanista wî ya li ser stêrknasîyê jî hebû. “Mihemed Qazî kurê Axa Mîrza Elî ye, merhûm 11yê Banemerî 1279ê Şemsî beramber bi 2yê Miherema …

Read More »

Rojnameya Kurdistan: (Jimar: 1, 20/10/1324-11/1/1946)

Kurdistan Belavoka hizra Partîya Demokrata Kurdistanê (Jimara 1, sala yekem, pêncşemba 20 -10 -1324/ 11- Janvîye (1) -1946) Kurdistan ji layê heyeta tehrîrîyê tête amadekirn  Wergera ji soranî: Kafî Alawî Amanca Me Niha ku axa Kurdistanê li her demekê zêdetir pêdivî bi fidakarîya xelkê xweye. Di vê deme da ku hemî neteweyên cîhanê ji bo ragirtin, ji bo destveînana s …

Read More »

Li ser rûxandina Komara Kurdistan 74 sal derbas bûn

Damezrandina Komara Kurdistanê, berhemê bîr û îradeya neteweyî ya miletê Kurdistanê bû û di dîroka hevdem a neteweya Kurd de dewleta yekemîn bû, mixabin temen kurt bû û nêzîkê 11 meh li ser pîyan ma. Li ser rûxandina Komara Kurdistanê 74 sal derbas bûn. Bêguman sedemên navxweyî û derveyî yên têkçûna Komara Kurdistanê hene: Di civaka Kurd de li şûna …

Read More »

Di Dîroka Kurdan De Tiştên Yekemîn

Yekem mînaka nivîskî ya wêjeya kurdî ya berî islamê: Yekem helbesta kurdî ya naskirî B.Z. Di sala 330-an de ji hêla Baraboz ve hatiye nivîsandin. • Yekem helbestvanê wêjeya Kurdî ya Klasîk (wextê îslamê) Baba Tahir Hemedanî (Uryan) û Alî Herîrî ye. • Yekem dengbêjê navdar yê kurdan: Evdalê Zeynikê ye(Wan – Mûks). • Dengbêja yekem a jin: ku li …

Read More »

Bajarê dîrokî yê 2 hezar û 600 salî

Ji bo derxistina bajêr xebatên arkeolojîk dest pê dikin. Li Ercişa Vanê bajarekî dîrokî yê 2 hezar û 600 salî hatibû dîtin. Arkeolog ji bo bajêr derxin ser rûyê erdê, dest bi xebatên kolanê dikin. Dîwarên ji kerpîçê, amûrên seramîk û riyên avê…Ev der li Ercişa Vanê, li hêla Girê Zernakiyê ye. Bajarekî 2 hezar û 600 salî hat tespîtkirin.Ji bo derxistina bermamiyên bajêr, dest bi …

Read More »

Komkujiya Geliyê Zîlan 1930

Di destpêka salên 1900an de, Îttîhat û Terakkî xwest aboriya welatê Osmanî bi tevahî bike malê dewletê. Bo wê jî dest danî ser hebûna Rûm û Ermeniyan, armanca wê ew bû ku împeratoriyetekê li ser bingeha Tirkbûnê ava bike. Ji ber vê jî dewletê derbarê Kurd, Ermenî û Ruman de siyasetên nû meşandin û biryar da Rûman sirgûn bike, Ermeniyan …

Read More »

Îskana kurdan li Anatoliyê

Ew 20 salî zêdetir e, em di kovara Birnebûnê da li ser sedem û tarîxa hatina kurdan a Anatolya Navîn dinivîsin, lêdikolin û nivîsa belavdikin. Piranîya wa belgenameyana ji lêkolinvanên tirk, osmanî yan jî ji gerok û lêkolinvanên û ewropî ne. Bi derketina medya sosyal û internetê ew lêgerîn û lêpirsîn hîn jî bi lez bû û avakî nû hilgirt. …

Read More »

Komkujî û Berxwedana Dêrsimê

Dêrsim, ji bo hikûmeta komarê kînorekî ye. Ji bo aştiya welat divê ev kînor bê jêkirin. Vekirina dibistanan, çêkirina rêyan, avakirina fabrîqayan, mijûliyên sanayî, dabûna erd an jî cûreyên din yên medenîkirinê ji bo islahkirina Dêrsimê bê feyde ye û ji bilî xeyalekî vala tiştekî nîne.’‘ Hamdi Begê Mufetîşê Wezareta Navxweyî di sala 1926’an de derbarê Dêrsimê  de raporekî amadekiribû û …

Read More »

Do û Îro Newroz

DÎROKA NEWROZÊ Di efsaneya Newrozê de tîranekî bi navê Dehhak (Zehhak) hebuye. Çîroka Dehhak yan jî Zehhak weha tê neqlkirin. Masudî, niviskarê islam yê çaxa navendî û Firdews, niviskarê destana Iranê ya binavûdeng Şahname û niviskarê Kurd yê çaxa navendî Şerefxan Bitlisî di pirtûkê xwe de Dehhak weha rawe dikin: DÎROKA NEWROZÊ Do û îro Newroz Newroz, ‘Nû roj’ yanê …

Read More »

Med û zimanê wan

Serboriya dîrokî Navê Medan di çavkaniyên Aşûrî, Farisiya Kevnare û Yûnanî de hatiye û vedigere sedsala 9em a beriya zayînê (B.Z.). Ji destpêka derdora sedsala 8em (B.Z.) ve Med carinan ser bi paşayên Aşûrî bûn lê piştre derdora 715 (B.Z.), Dayaûkkû/Diyako ku Herodot, dîroknivîsê yûnanî wekî Deoces bi nav dike, rêzeşoreşên dijî Sargonê Duyem (ji 722 heya 705 BZ desthilatdar …

Read More »