Pêncşem , Tîrmeh 18 2019
Destpêk / Astronomî (pel 3)

Astronomî

Qanûn, 2016

  • 27 Qanûn

    6 Sînyalên Nû Hatin Girtin

    Berî çend rojan ji cîhekî dî kûrahî û tarîtîya Fezayê de sînyalek radyoyê hat tomarkirin. Anha 6 sînnalên xûrt ji ew cîhi bi xwe hat. Di meha adarê de jî 10 sînyalên xurt hatibûn girtîn û hîn jî li ser wan sînyalan lêkolîn tên kirin. Belê ji bilî tomarkirina sinyalan, hêza wan bal dikşîne. Li gorî “Science Alert” ê ev …

  • 26 Qanûn

    Çîroka Venûsê

    (Netirsîn bixwînin) Ka hela em binerin bê ev nav ji kû tên? Gelawêj-Venûs yan jî Zuhre. Di mîtande bi gelek navan hatiye naskirin. Di mîtolojîya Asurîyan de “Înanna” dî a Farsade “Anahîta” yan jî “Nahid” di a Yewnana de “Afrodît” û wekîdin stêrka Venûs û Meryem tê bi navkirin. Sterka Şivanan jî navê wêyi sosrete. Çima weke “Cêwîyê Dinyê” tê …

  • 24 Qanûn

    Terraformîng – Erdkirin

    Terraformîng, Erdkirin, Dinyakirin an jî Şikldan… wun çi navî lê bikin bikin belê li gorî teknolojî û zanyarîyê tiştekî mûmkin e. Yanî tê ser wê wate yê kû wun erdek mirî kû lê jîyan nabê bikin cîhekî serast bo jîyan a mirovan. Ev jî ji nişka de çê nabê û divê merc bi merc bi meşe. Bi rastî hîn di …

  • 22 Qanûn

    Galaksî Ji Hev Dûr Nakevin!

    Em hemû di vê bawerîyêde ne kû galaksîyên li gerdûnê ji hev dûr dikevin û gerdûn her dere firehtir dibe. Heger em serî li gelek çavkanîyan bidin jî, emê bibinin kû ev agahî heye û dibêje galaksî ji hev dûr dikevin. Tiştekî rast hebe, ev jî eve kû galaksî ji hev dûr nakevin. Nizanim wun Edwin Hubble nas dikin? Heger …

Sermawêz, 2016

  • 30 Sermawêz

    Stêrk

    Roj stêra herî nêzîk e ji erdê re Stêr (an stêrk) ew e, ku ji hêza xwe wek goyekî ja gazê ronahî dide, di hundirê wê de reaksiyona atomî pêk tê û tîrêj jê peyda dibin. Bi gelemperî di hundirê wê de hîdrogen di bin pestan û zora reaksiyona atomî de dibe hêliyûm. Radeya germahî û ronahiya wan li gor mezinahiya wan e. Roja me jî stêrkek e û …

Cotmeh, 2016

  • 24 Cotmeh

    Dinya di heyama dawîn da zêdetir germ e

    Li gor lêkolîneke ku li DYAyê hat kirin, dinya di heyama dawîn da li gor 120 hezar salên dawîn, zêdetir germ e. Carolyn Snydera ku di Ajansa Parastina Sirûştê ya DYAyê da pispora demsalan e, di lêkolîna xwe ya ku li Zanîngeha Stanfordê kir da daneyên demsalên kurewî yên 2 milyon salî da ber hev. Di lêkolînê da pîvanên karbondîoksît …

Êlun, 2016

  • 2 Êlun

    Ganymede-Ganîmed

    Di sala 1610 de ji hêla Gelîleo Galîle ve hatîye kişfkirin bi 3 dûvikên din yê Saturnêre. Ji van her 4 dûvikan dibêjin “Dûvikên Galîleo” Dûvika herî mezîn din ava 63 dûvikên Saturnê deye. Hetta ji Merkûra reben jî mezintire û di Sîstema Tavê de dûvika herî mezine. Ganîmed bi çapa xweyî 5262 km ve ji Merkûrê bi xwe mezintire …

Tebax, 2016

  • 25 Tebax

    Terraformîng – Erdkirin

    Terraformîng, Erdkirin, Dinyakirin an jî Şikldan… wûn çi navî lê bikin bikin belê li gorî zanyarîyê tiştekî mûmkin e. Yanî tê ser wê wate yê kû wûn erdek miri kû li jîyan nabê bikin cîhekî serast bo jîyan a mirovan. Ev jî ji nişka de çê nabê û divê merc bi merc bi meşe. Bi rastî hîn di jiyan a …

  • 15 Tebax

    Berçîs – Jûpîter

    Berçîs, Jûpîter an jî bi zimanekî din Erendîz navê gersterka herî mezîn ya di Sîstema Tavê de ye. Heger we ji min bi pirsîya bê ka bela navê wê çi be, bê guman min ê bi gotana “Mîro” ji ber kû mezinek bê hawe yi. Navê xwe yî Jûpîterê ji mîtolojîya Yewnan a distîne û ev nav navê xwedayê herî …

  • 9 Tebax

    Tîtan a Gubgube

    Tîtan heyv a herî mezîn a Keywanê ye û jî Merkûr a pepûk mezintir e. Ev dûvik di sala 1655’an de ji hêla asîman nas ên Hollendî Christiann Huygens hatiye kişfandin. Berî Huygens Galileo ji xwe çar dûvikên Jûpîterê, ên bi navê Dûvikên Galileo dihatin nasıkirin kişfandi bû. Ji ber vê Huygens û biraderê xwe teleskobek pêşketî çê kirin û …