Duşem , 26 Cotmeh 2020

ziman

Avatar

Ehmedê Xanî, Mem û Zîn û Berhemên Wî yên din

Ehmedê Xanî, nivîskarê berhema Mem û Zînê ye û em ê vê mesnewîya wî bi destana Memê Alan re berawird bikin. Berî ku em dest bi analîza mesnewîya Mem û Zînê bikin divê em li vir bi kurtasî li jîyana nivîskarê wê binêrin. Lewre wekî ku em ê di beşên pêş de behs bikin jîyan û fikrîyata Ehmedê Xanî sîrayetî …

Bêhtir Bixwîne »

Ji Folklora Kurdî Çîroka BEROŞA QEDERÊ

Hebû tunebû, dibêjin li welatekî şêxekî pir menşûr hebûye. Hemu zanayên olî û ayînî, di binê fermana Şêx de bûne. Şêx çi fetwe dabûna, hemû şêx, mela, oldar û bêolên welêt jê re diketin kemerbestê û mîna wî dikirin. Dibêjin, beroşeke Şêx xwerû ji zêr hebû, navê wê Beroşa Qederê bû. Li wî welatî zarûkên kurînî ji kîjan jinê re …

Bêhtir Bixwîne »

Dîwana Mela Sîraceddînê Xelîli “Gulcivîn”

Mela Sîraceddînê Xelîli, di sala 1930î de hatiye dinyayê û di sala 1983yan de çûye ber rehma Xwedê. Dema ku tê de jiyaye ji aliyê aborî, siyasî û edebî ve ji bo Kurdan û Kurdî dewreke pir dijwar bûye. Kurdî qedexe bû; gelek kesan newêrîbû binivîsin. Kesên dinivîsandin jî kitêb û nivîsên xwe vedişartin; jixwe îmkana çapkirinê jî tunebû. Ji …

Bêhtir Bixwîne »

Peyv û termên kurdî di tirkî de

Bi rastî ji aliyekî ve ez pir bi kêf im ku zêdetir bala hemwelatiyên me ketiye ser Zimanê Kurdî û lê digerin. Lê belê ji aliyekî ve jî bo min diljanî ye ku ew dema peyveke ku nizanibin, yekser dibêjin ”ev peyv tirkî ye.” Lê belê ev hawe nava Kurdên Rojhilta, Başûr û Rojava de tune. Sedemê wê jî ev …

Bêhtir Bixwîne »

Romana iraqî û çêja vegêrranê

Roman wek yek ji janrên giring ên edebiyatê, xwedî xislet û taybetmendiya xwe ye û dibe yek ji şêwazên vegêrranê yên herî giring be, çimkî vegotin û piştî wê jê vegotinzanî ew beşa giring a her romanekê ne ku dikare bi rêya wê teksteke baş ji teksteke din bê cudakirin. Eta Mihemed derbarê hunera vegotinê de dibêje: “Tişta ku mirov …

Bêhtir Bixwîne »

Çima sînemaya kurdî ji aliyê kurdan ve nayê dîtin?

ehmend Qubadî, Şewket Emîn Korkî, Hîşam Zeman, Perî Ibrahîm, Helkurd Mistefa, Karzan Qadir, Mano Xelîl, Huner Selîm, Sahîm Omer Xelîfa, Hesen Elî Mehmûd, Kamîran Bêtasî û gelek navên din. Ma ev nav di nav civata Kurdî û Kurdistanî bigiştî heta kîjan redeyê têne naskirin, xort û keçên Kurdistanê heta çi astê van navan nas dikin. Navên borî navên hejmarek ji …

Bêhtir Bixwîne »

Kilamên şîret û gazinan

Di nava Kurdên Anatoliya Navîn de, bi taybetî li Konyayê sereke du cûreyên strandinê hene. Yek ji wana strandina dema şînê ya din jî kilamên evîndariyê ne. Kilamên mêranî yan jî egîtiyê henin, lê pirr kêm in. Kilmanên şînan bi pirranî ji aliyê jinên ku wekî şare tên binavkirin ve tên gotin. Û bi tunî ji ber xwe ve, di …

Bêhtir Bixwîne »

Pirtûka Gotinên Pêşiyan hat çapkirin

Li bajarê Wanê ji Weşanxaneya Sitavê pirtûkekî 4 cildî li ser gotinên pêşiyan û bav û kalan bi navê Gotinên Pêşiyan hat çapkirin. 50 hezar gotinên pêşiyan di wan 4 cildan de hene. Gotinan Pêşiyan ji aliyê nivîskar û lêkolîner Mehmet Oncu ve hate amadekirin û ji aliyê Weşanaxeneya Sîtavê ve hate belavkirin. Ev ferhenga herî mezin û berfireh a …

Bêhtir Bixwîne »

Dawetên kurdên Anatoliya navîn ên Reşiyan

Amadekirina dawetan berê girêdayî kelecaneke mezin bû. Malbatên bûk û zavayî bi awayekî gelekî taybet dest bi hazirîyên xwe dikirin. Yek bi yek li ser her tiştî dihat fikirandin. Heta ku roja dawetê dihat, mala zava salê du– sê caran diçû serdana mala bûkê. Wek mînak; loqimê bûkê dixwarin. Di wê derheqê de, pirî caran li ber dahol û zirneyê …

Bêhtir Bixwîne »

Varyantên Destana Memê Alan

Berhemeke folklorîk bi awayekî li cihekî derdikeve holê, paşê bêyî ku di kontrola tu otorîteyekê de be, di nav gel de belav dibe û gelek formên wê çêdibin. Dema ji jêderka xwe derdikeve û li cihekî din tê dubarekirin, bivê nevê hinek guhertin tê de çêdibin. Çobanoğlu, ji bo berhemên wiha ku ji form û naveroka xwe ya kevn derketine, …

Bêhtir Bixwîne »